Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đầu tháng 5 năm 2026, một chùm ca viêm đường hô hấp cấp nặng đã được ghi nhận trên tàu du lịch MV Hondius, có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 4 tháng 5, tổng cộng 7 trường hợp liên quan đã được xác định, trong đó có 2 ca nhiễm virus Hanta và 5 ca nghi ngờ. Đáng chú ý, 3 trong số 7 trường hợp đã tử vong, 1 bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch và 3 người chỉ có triệu chứng nhẹ.
Bộ Y tế chính thức lên tiếng
Trước diễn biến phức tạp này, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành công văn cung cấp thông tin chính thức nhằm giúp người dân chủ động phòng bệnh và tránh tâm lý hoang mang. Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Hanta là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Cơ quan này nhấn mạnh rằng cho đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người nào.
Đường lây truyền và triệu chứng
Virus Hanta lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân và nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với chuột hoặc chất thải của chúng, sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Ngoài ra, khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn dẹp những nơi có chuột trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi mịn trong không khí, và người hít phải bụi này có thể bị nhiễm virus. Bệnh lây truyền từ người sang người rất hiếm gặp nhưng đã được ghi nhận trong y văn.
Virus Hanta là nhóm virus nguy hiểm, có thể gây hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh diễn biến nhanh, với các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Sau đó, người bệnh có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 4 tuần, có thể kéo dài tới 8 tuần. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Khuyến cáo phòng bệnh từ Bộ Y tế
Trong bối cảnh các loài gặm nhấm như chuột khá phổ biến tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:
- Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
- Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Tuyệt đối không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí.
- Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
- Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hàng ngày để không thu hút chuột.
- Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám và điều trị kịp thời.
Mặc dù chưa ghi nhận ca mắc bệnh do virus Hanta tại Việt Nam, Bộ Y tế nhấn mạnh mỗi người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách kiểm soát tốt các nguy cơ lây bệnh từ chuột, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh đang có diễn biến phức tạp trên thế giới.
