Số ca mắc viêm não Nhật Bản ở trẻ em tại TP.HCM đang gia tăng, nhiều bệnh nhi nhập viện trong tình trạng nguy kịch, phải thở máy kéo dài. Các bác sĩ cảnh báo bệnh dễ để lại di chứng nặng nề và có nguy cơ tử vong cao.
Gia tăng ca bệnh tại các bệnh viện
Theo thống kê tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM), từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh viện tiếp nhận 6 trường hợp viêm não Nhật Bản. Trong đó, 2 trường hợp di chứng não nặng, phải mở khí quản và thở máy kéo dài. Hiện Khoa Nhiễm đang điều trị 3 ca viêm não, gồm 1 ca viêm não Nhật Bản và 2 ca do nguyên nhân khác.
Một trường hợp điển hình là bệnh nhi T.M.K (12 tuổi, ngụ tỉnh Lâm Đồng) nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 trong tình trạng co giật toàn thân, lơ mơ, chậm tiếp xúc. Theo người nhà, em khởi phát bệnh khoảng 3 ngày trước khi nhập viện với biểu hiện sốt nhẹ, đau đầu và nôn ói nhiều. Dù được khám và điều trị ngoại trú tại phòng khám tư, triệu chứng không thuyên giảm. Tại bệnh viện, bé được chẩn đoán viêm não và điều trị tích cực bằng thuốc chống phù não, dự phòng co giật, kháng sinh tĩnh mạch. Sau 8 ngày, bệnh nhi tỉnh táo hơn, cải thiện tri giác, không còn co giật và có thể tự ăn uống sinh hoạt gần như bình thường.
Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), từ đầu năm đến nay tiếp nhận 7 ca viêm não Nhật Bản. Hầu hết các trường hợp đều trở nặng, phải đặt nội khí quản, thở máy.
Cảnh báo nguy cơ tử vong và di chứng
Bác sĩ Kiều Quốc Thanh, Phó Trưởng khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết viêm não Nhật Bản rất nguy hiểm, tấn công thẳng vào thần kinh trung ương. Đáng lo ngại, hầu hết trẻ mắc bệnh đều chưa tiêm vaccine hoặc chưa tiêm nhắc đầy đủ. “Tỷ lệ tử vong của bệnh này là 30%, cho nên mục tiêu đầu tiên của các bác sĩ là phải giúp cho em bé sống. Ngoài ra, có đến 60% chắc chắn sẽ có di chứng, di chứng nhẹ có thể là yếu tay yếu chân, học chậm, di chứng nặng có thể khiến em bé không có khả năng thở được, phải mở khí quản”, BS Thanh nhấn mạnh.
ThS. BS Vũ Thị Thuỳ Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 2, cho biết từ tháng 5 đến tháng 9 là thời điểm các bệnh viêm não thường gia tăng. Viêm não Nhật Bản do virus viêm não Nhật Bản gây ra, lây truyền qua muỗi Culex đốt. Loại muỗi này sống chủ yếu ở các cánh đồng lúa, ao hồ, kênh rạch và chuồng trại chăn nuôi. Mùa mưa làm diện tích nước đọng tăng lên, tạo môi trường sinh sản khổng lồ cho muỗi. Muỗi đốt động vật mang mầm bệnh (phổ biến là heo và chim chóc), sau đó truyền virus sang người, đặc biệt là trẻ em ở khu vực nông thôn hoặc ngoại thành.
Khuyến cáo phòng bệnh
Theo các bác sĩ, hơn 99% người nhiễm virus viêm não Nhật Bản không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ. Thời gian ủ bệnh từ khi bị muỗi đốt đến khi phát bệnh thường là 5–15 ngày. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, nhức đầu, nôn ói. Sau đó, người bệnh có thể mất định hướng không gian thời gian, mệt mỏi, hôn mê. Co giật là triệu chứng phổ biến ở trẻ em.
Viêm não Nhật Bản không có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên cho trẻ chích ngừa đầy đủ theo khuyến cáo tiêm chủng và tiêm nhắc lại định kỳ. Ngoài ra, cần áp dụng các biện pháp phòng chống muỗi đốt như mặc quần áo dài tay, sử dụng sản phẩm diệt muỗi, loại bỏ vật dụng chứa nước đọng, thường xuyên dọn dẹp môi trường sống và phát quang bụi rậm.
