Cảnh báo: Vài chén rượu ngày Tết khiến bệnh gan trầm trọng, tiên lượng tử vong tăng cao
Theo thông tin từ BSCKII Trần Minh Quân, công tác tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, sau mỗi dịp Tết Nguyên đán, số lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý về gan đến khám và điều trị thường có xu hướng gia tăng đáng kể. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân trước đó đã kiểm soát tốt tình trạng bệnh gan của mình, nhưng chỉ vì vài chén rượu trong những buổi gặp mặt đầu năm mà bệnh tình đột ngột diễn tiến nặng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Trường hợp điển hình: Từ xơ gan nhẹ chuyển sang giai đoạn nguy hiểm chỉ sau Tết
Một bệnh nhân nam có tiền sử uống rượu trong nhiều năm, với lượng tiêu thụ trung bình khoảng 100–300 ml rượu mỗi ngày. Khi nhập viện lần đầu, bệnh nhân được chẩn đoán mắc xơ gan mức độ Child–Pugh B, tức là xơ gan đã có dấu hiệu mất bù một phần. Sau quá trình điều trị tích cực và được tư vấn kỹ lưỡng, bệnh nhân đã quyết tâm bỏ rượu hoàn toàn và tuân thủ phác đồ điều trị rất tốt.
Nhờ đó, chức năng gan của bệnh nhân cải thiện rõ rệt, các đánh giá chuyên môn cho thấy tình trạng bệnh đã chuyển từ mức Child B xuống Child A – đây là mức xơ gan nhẹ nhất, với tiên lượng sống khá tốt nếu tiếp tục duy trì lối sống lành mạnh. Bác sĩ Quân chia sẻ: “Thời điểm đó bệnh nhân rất yên tâm điều trị, hợp tác theo dõi và giữ chế độ sinh hoạt tốt.”
Tuy nhiên, mọi thứ thay đổi hoàn toàn sau một mùa Tết. Trong những buổi gặp gỡ gia đình và bạn bè, vì nể lời mời, bệnh nhân đã bắt đầu uống rượu trở lại. Mặc dù lượng rượu không nhiều như trước, nhưng chỉ sau Tết một thời gian ngắn, các triệu chứng bất thường bắt đầu xuất hiện.
Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi kéo dài, đau tức vùng hạ sườn phải, da và mắt vàng dần. Khi quay lại bệnh viện để kiểm tra, kết quả khiến cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đều lo lắng: chức năng gan suy giảm nghiêm trọng, biểu hiện ứ mật nặng và mức độ xơ gan đã tiến triển lên Child–Pugh C – giai đoạn xơ gan mất bù hoàn toàn. Trường hợp này đã phải cấp cứu tại khoa Cấp cứu của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới.
Tiên lượng tử vong tăng cao: Từ 20% lên 55% chỉ vì thói quen nhỏ
Theo bác sĩ Quân, sự thay đổi này có ý nghĩa rất lớn về tiên lượng bệnh. Nếu xơ gan Child A có khả năng sống lâu dài và kiểm soát tốt, thì với xơ gan Child B, nguy cơ tử vong trong vòng một năm có thể lên tới khoảng 20%. Đáng lo ngại hơn, khi bệnh tiến triển sang Child C, tỷ lệ tử vong sau một năm có thể tăng vọt lên khoảng 55%. Bác sĩ Quân nhấn mạnh: “Chỉ một thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt cũng có thể làm bệnh gan tiến triển nhanh chóng.”
Rượu bia làm lá gan “lão hóa” sớm và gây nhiều biến chứng nguy hiểm
Qua thực tế điều trị, các bác sĩ nhận thấy sau dịp Tết, số bệnh nhân nhập viện vì bệnh gan diễn biến nặng thường tăng đáng kể, với nguyên nhân phổ biến là việc sử dụng rượu bia. Nhiều người khi biết mình mắc bệnh gan thường rất ý thức trong việc kiêng rượu bia, nhưng trong những ngày đầu năm, việc từ chối lời mời rượu đôi khi trở nên khó khăn do áp lực xã hội.
Chỉ một vài chén rượu cũng có thể khiến tình trạng viêm gan bùng phát nhanh chóng. Rượu làm gia tăng phản ứng viêm trong gan, gây tổn thương tế bào gan và làm bệnh tiến triển nặng hơn. Ở những bệnh nhân xơ gan, rượu bia còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa – một tình trạng có thể đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Nguy hiểm hơn, một số trường hợp còn có thể rơi vào tình trạng suy gan cấp trên nền bệnh gan mạn tính. Đây là biến chứng có tiên lượng rất nặng, với tỷ lệ tử vong cao, thường trên 20%. Nhiều bệnh nhân khi nhập viện đã phải lọc máu, thậm chí phải ghép gan để duy trì sự sống.
Ảnh hưởng toàn diện và dấu hiệu cảnh báo sớm
Không chỉ gan, việc uống nhiều rượu bia cũng gây ảnh hưởng tiêu cực tới nhiều hệ cơ quan khác trong cơ thể. Theo bác sĩ Quân, hệ tiêu hóa, hệ thần kinh và hệ tim mạch đều chịu tác động xấu từ rượu. Riêng đối với gan, các sản phẩm chuyển hóa của rượu là chất độc trực tiếp, có thể làm tăng men gan và phá hủy tế bào gan, đặc biệt khi uống với số lượng lớn hoặc uống kéo dài.
Các chuyên gia cũng lưu ý, nhiều triệu chứng sớm của viêm gan do rượu rất dễ bị bỏ qua. Những dấu hiệu cảnh báo có thể bao gồm:
- Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Chán ăn và sợ mùi thức ăn.
- Đau tức vùng hạ sườn phải.
Khi xuất hiện các triệu chứng này, người dân nên đi khám sớm để được làm các xét nghiệm đánh giá chức năng gan. Thực tế cho thấy có những trường hợp nhập viện với men gan tăng rất cao nhưng người bệnh hoàn toàn không nhận ra trước đó. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể rơi vào suy gan cấp, buộc phải điều trị tích cực.
Khuyến cáo từ các bác sĩ: Thay đổi thói quen ép rượu bia
Từ những trường hợp thực tế, các bác sĩ khuyến cáo cộng đồng cần thay đổi thói quen ép rượu bia trong những dịp lễ, đặc biệt với những người đã có bệnh gan. Việc nâng cao nhận thức về tác hại của rượu bia và tôn trọng quyết định kiêng khem của người bệnh là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe và tính mạng.
