Người mắc tiểu đường có nguy cơ bị đột quỵ cao gấp khoảng 2 lần người không mắc bệnh, theo thông tin được trang Times of India (Ấn Độ) dẫn lại. Điều đáng nói, bệnh tiểu đường hiếm khi đứng một mình. Nhiều người bệnh đồng thời bị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì hoặc bệnh tim mạch. Mỗi yếu tố này đều góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ; khi cùng tồn tại sẽ tạo ra gánh nặng cộng hưởng, bao gồm cả nguy cơ tái phát đột quỵ.
Vì sao tiểu đường làm tăng nguy cơ đột quỵ?
Bác sĩ Sujit Kumar, Giám đốc kiêm chuyên gia tư vấn cao cấp Khoa Thần kinh Bệnh viện KIMS (Ấn Độ), lý giải rằng đường huyết cao kéo dài làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Từ đó, mạch máu dễ bị hẹp, xơ cứng và hình thành cục máu đông. Đây chính là tiền đề dẫn đến đột quỵ khi dòng máu lên não bị tắc nghẽn.
Bác sĩ Kumar nhấn mạnh: “Não phụ thuộc vào nguồn máu giàu oxy được cung cấp liên tục. Khi nguồn máu đến não bị cắt đứt, chỉ khoảng 5 phút sau, nhiều tế bào não bắt đầu chết. Đó là lý do đột quỵ luôn được xem là một tình trạng cấp cứu y khoa. Não càng bị thiếu máu lâu thì nguy cơ tổn thương vĩnh viễn càng cao”.
Đường huyết cao âm thầm bào mòn trí nhớ và tư duy
Đường huyết tăng cao kéo dài nhiều năm không chỉ gây hại cho mạch máu lớn mà còn làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi não. Bác sĩ Kumar cho biết quá trình này góp phần gây viêm mạn tính và stress oxy hóa, theo thời gian làm suy giảm hoạt động não bộ. Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:
- Hay quên, khó nhớ lại sự việc vừa xảy ra.
- Khó tập trung, dễ bị phân tâm khi làm việc.
- Khó tiếp thu thông tin mới.
- Chậm hơn trong việc đưa ra quyết định.
Những triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với lão hóa, căng thẳng hoặc mệt mỏi thông thường. Vì vậy, nhiều người bệnh tiểu đường không nhận ra não bộ đang bị ảnh hưởng từ những thay đổi rất nhỏ.
Hạ đường huyết cũng nguy hiểm không kém
Ngược lại với tăng đường huyết, hạ đường huyết nặng cũng có thể gây tổn thương não. Não cần glucose để tạo năng lượng hoạt động. Khi lượng đường trong máu tụt quá thấp, người bệnh có thể bị lú lẫn, chóng mặt, co giật và mất ý thức. Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần mà không được xử trí kịp thời, nguy cơ suy giảm nhận thức sẽ tăng rõ rệt, đặc biệt là ở người cao tuổi.
Chính vì thế, điều trị tiểu đường cần được cá thể hóa. Mục tiêu không phải là hạ đường huyết càng thấp càng tốt mà là duy trì đường huyết trong phạm vi an toàn, tránh cả hai tình trạng tăng và hạ quá mức.
Kiểm soát tiểu đường là cách bảo vệ não bộ
Theo bác sĩ Kumar, cách tốt nhất để giảm nguy cơ đột quỵ ở người tiểu đường là kiểm soát bệnh một cách lâu dài và đều đặn. Người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi đường huyết thường xuyên và tuân thủ phác đồ điều trị. Ngoài ra, việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch đi kèm cũng quan trọng không kém.
“Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch khác cũng rất quan trọng. Người bệnh cần duy trì huyết áp và cholesterol trong ngưỡng khuyến cáo, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc để giảm nguy cơ đột quỵ”, bác sĩ Kumar khuyến nghị.
Những người mắc tiểu đường cũng cần điều trị tốt các bệnh đi kèm như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch. Điều này có thể tạo ra khác biệt lớn trong việc giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ cả trái tim lẫn não bộ lâu dài.
