Ung thư vú gia tăng tại Việt Nam: Thừa cân và ít vận động làm tăng nguy cơ
Tỷ lệ mắc ung thư vú đang có xu hướng gia tăng đáng báo động tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng thừa cân, béo phì và lối sống ít vận động là những yếu tố quan trọng góp phần làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh nguy hiểm này.
Mối liên hệ giữa thừa cân và ung thư vú
Theo Phó giáo sư - Tiến sĩ - Bác sĩ Wendy Y. Chen từ Trường Y Harvard, phụ nữ có chỉ số khối cơ thể (BMI) lớn hơn 30 có tỷ lệ mắc ung thư vú cao hơn 20-30% so với những người có chỉ số BMI thấp hơn. Bà Chen giải thích: "Mô mỡ có chứa enzyme aromatase chuyển hóa thành estrogen. Do đó, người càng thừa cân thì nồng độ estrogen trong cơ thể càng cao, dẫn đến nguy cơ mắc ung thư vú tăng lên đáng kể."
Những thông tin quan trọng này được chia sẻ tại Hội thảo khoa học "Cập nhật tiến bộ trong điều trị và chăm sóc ung thư" diễn ra vào sáng ngày 14 tháng 3 tại Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn.
Tình hình ung thư vú tại Việt Nam và khu vực
Phó giáo sư Wendy Y. Chen cho biết ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới. Tại khu vực Đông Nam Á, mặc dù tỷ lệ mắc bệnh nhìn chung thấp hơn so với Mỹ, nhưng tỷ lệ tử vong lại cao hơn đáng kể. Đáng chú ý, số ca mắc ung thư vú đang có xu hướng gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây, đặc biệt khi điều kiện kinh tế và lối sống thay đổi nhanh chóng.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, số liệu thống kê từ giai đoạn 1996 đến 2015 cho thấy tỷ lệ bệnh nhân mắc ung thư vú đã tăng đến 70%. Trong số đó, có khoảng 26% trường hợp được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn 3 hoặc 4 - những giai đoạn muộn khi việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều.
Trong khi đó, tại Mỹ, khoảng 50-60% ca bệnh được phát hiện ở giai đoạn 1, và tỷ lệ phát hiện muộn ở giai đoạn 3-4 chỉ chiếm khoảng 10%. Sự khác biệt này cho thấy tầm quan trọng của việc tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú.
Các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng ngừa
Theo chuyên gia Wendy Y. Chen, nhiều yếu tố nguy cơ đã được ghi nhận có liên quan đến ung thư vú, bao gồm:
- Tuổi sinh con đầu lòng muộn
- Thừa cân hoặc béo phì
- Lối sống ít vận động
- Tiêu thụ rượu bia
Quá trình đô thị hóa và lối sống hiện đại đã khiến thói quen đi bộ trong đời sống hàng ngày giảm đi đáng kể. Các chuyên gia khuyến nghị phụ nữ nên duy trì ít nhất khoảng 3 giờ đi bộ nhanh mỗi tuần, với tốc độ khoảng 6 km/giờ, để giúp giảm nguy cơ mắc ung thư vú.
Ngoài ra, việc tiêu thụ rượu bia cũng có mối liên quan chặt chẽ với ung thư vú. Nguy cơ mắc bệnh có xu hướng tăng lên khi lượng rượu tiêu thụ nhiều hơn, do đó các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế ở mức thấp nhất có thể.
Tiến bộ trong tầm soát và điều trị ung thư vú
Tại Mỹ, phụ nữ thường được khuyến cáo bắt đầu chụp nhũ ảnh từ khoảng 40-45 tuổi, với tần suất thực hiện mỗi năm một lần. Tuy nhiên, ở phụ nữ châu Á, mật độ mô vú thường dày hơn, khiến việc phát hiện khối u trên nhũ ảnh truyền thống trở nên khó khăn hơn.
Để khắc phục hạn chế này, nhiều kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh mới đã được áp dụng, bao gồm:
- Nhũ ảnh có thuốc cản quang
- Nhũ ảnh 3D - phương pháp chụp X-quang di chuyển quanh tuyến vú để tạo hình ảnh ba chiều
Nhũ ảnh có thuốc cản quang cho độ nhạy phát hiện tổn thương tương đương với chụp cộng hưởng từ (MRI) nhưng thời gian thực hiện nhanh hơn nhiều, chỉ khoảng 2-3 phút.
Theo Phó giáo sư Wendy Y. Chen, với những tiến bộ trong điều trị và sự phát triển của các xét nghiệm chẩn đoán hiện nay, bác sĩ có thể ước tính nguy cơ di căn của khối u để cá thể hóa phác đồ điều trị. Trong trường hợp nguy cơ di căn dưới 5%, bệnh nhân có thể không cần hóa trị sau phẫu thuật, từ đó tránh được những tác dụng phụ không cần thiết của phương pháp này.
Cam kết nâng cao chất lượng điều trị tại Việt Nam
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Trương Khương, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, chia sẻ: "Với định hướng phát triển theo mô hình bệnh viện quốc tế, chúng tôi luôn chú trọng các hoạt động học thuật, hợp tác chuyên môn và cập nhật kiến thức y khoa hiện đại cho đội ngũ bác sĩ."
Hội thảo còn có sự đóng góp của các báo cáo chuyên đề từ Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Quốc Vinh, Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn và Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thị Phương Nga từ Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt. Sự kiện này đã mang đến những thông tin cập nhật và giá trị về tiến bộ trong điều trị và chăm sóc bệnh nhân ung thư.
