Một người đàn ông 60 tuổi không hút thuốc, uống rượu hay nhai trầu cau đến viện vì xuất hiện khối u trong khoang miệng, kèm theo đau và chảy máu kéo dài. Kết quả xét nghiệm xác định ông mắc ung thư khoang miệng giai đoạn IV; khi chụp PET/CT toàn thân, các bác sĩ còn phát hiện thêm một khối u ở đại trực tràng mà trước đó người bệnh không hề nhận thấy bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến đường tiêu hóa.
Theo China Times, bác sĩ Trần Bội Ngâm, chuyên gia phẫu thuật miệng – hàm mặt, trợ lý giáo sư tại Đại học Y khoa Trung Sơn (Đài Loan, Trung Quốc), cho biết trong thực hành lâm sàng bà từng gặp nhiều bệnh nhân mắc đồng thời nhiều loại ung thư nguyên phát. Trường hợp người đàn ông nói trên là một ví dụ điển hình.
Vì sao một người có thể mắc cùng lúc nhiều loại ung thư?
Bác sĩ Trần Bội Ngâm giải thích, trong ung thư học tồn tại hiện tượng “hiệu ứng ung thư hóa theo vùng”. Điều này có nghĩa là các tế bào tại những cơ quan hoặc mô chịu tác động lâu dài của cùng một yếu tố nguy cơ có thể lần lượt phát triển thành các khối u nguyên phát độc lập. Với bệnh nhân ung thư khoang miệng, bác sĩ thường đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện thêm ung thư thực quản hoặc ung thư phổi do chung các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, uống rượu hoặc nhai trầu cau.
Ngoài ra, nếu ung thư khoang miệng đã di căn xa, các cơ quan dễ bị ảnh hưởng nhất thường là phổi và gan. Vì vậy, khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ thường tiến hành đánh giá toàn diện, phối hợp nhiều chuyên khoa để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng loại ung thư và từng giai đoạn bệnh.
Trường hợp người đàn ông 60 tuổi phát hiện thêm ung thư đại trực tràng cho thấy việc kiểm tra toàn thân có thể giúp tìm ra những tổn thương chưa có biểu hiện lâm sàng. Dù khối u đại trực tràng chưa gây triệu chứng, nó vẫn được phát hiện nhờ chụp PET/CT – một kỹ thuật hình ảnh toàn thân thường dùng để đánh giá giai đoạn và tìm di căn.
Phát hiện sớm vẫn là yếu tố quyết định
Theo bác sĩ Trần Bội Ngâm, để giảm tỷ lệ mắc cũng như tỷ lệ tử vong do ung thư khoang miệng, điều quan trọng không chỉ là từ bỏ các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, uống rượu và nhai trầu cau mà còn phải phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Bà chia sẻ từng điều trị cho một bệnh nhân nam có tiền sử nhai trầu cau từ khi còn trẻ. Người này bị xơ hóa niêm mạc miệng và sau đó được chẩn đoán ung thư khoang miệng. Bệnh nhân tâm sự: “Lúc trẻ tôi không hiểu tác hại nên mới thành ra như hôm nay. Vì vậy, giờ tôi phải tích cực đối mặt và điều trị”.
Dù sau điều trị khuôn mặt bị ảnh hưởng, miệng lệch và ngoại hình thay đổi, bệnh nhân vẫn giữ thái độ tích cực, tuân thủ tái khám định kỳ. Không chỉ vậy, ông còn chủ động khuyên những người bạn từng có thói quen nhai trầu cau hoặc có yếu tố nguy cơ khác đến khám sàng lọc. Nhờ được kiểm tra sớm, nhiều người trong số họ được phát hiện ung thư khoang miệng ngay từ giai đoạn I – “thời điểm vàng” để điều trị, giúp nâng cao cơ hội chữa khỏi và giảm nguy cơ biến chứng.
Những dấu hiệu cần chú ý
Các tổn thương viêm, loét bên trong khoang miệng có thể là dấu hiệu âm thầm cảnh báo bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư khoang miệng. Tuy nhiên, do vị trí nhạy cảm, nhiều người có tâm lý chần chừ, cố chịu đựng đến khi bệnh đã ở giai đoạn muộn mới đi khám.
Bác sĩ khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ cao như hút thuốc, uống rượu, nhai trầu cau hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư nên khám sàng lọc định kỳ. Việc phát hiện sớm không chỉ áp dụng với ung thư khoang miệng mà còn với các loại ung thư khác như ung thư đại trực tràng, giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng bệnh tật.
