Ung thư đại trực tràng không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi mà đang được ghi nhận nhiều hơn ở nhóm người trẻ. Các bác sĩ cảnh báo những nhóm nguy cơ cao và dấu hiệu bất thường cần được phát hiện sớm.
Theo thống kê GLOBOCAN 2024 do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thực hiện, Việt Nam ghi nhận khoảng 22.584 ca ung thư đại trực tràng mới mắc và 10.990 ca tử vong. Số liệu cũng cho thấy đây là một trong những loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam, với số ca mắc mới chỉ đứng sau ung thư vú và ung thư phổi.
Ung thư đại trực tràng ngày càng 'trẻ hóa'
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Xuân Thư, Phó khoa Ngoại Tổng quát, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), ung thư đại trực tràng được ghi nhận ngày càng nhiều ở người trẻ tuổi trong những thập niên gần đây. Bệnh liên quan mật thiết đến đột biến gien di truyền và các yếu tố nguy cơ từ lối sống, môi trường.
Trường hợp anh N.V.T (45 tuổi) bị đại tiện ra máu nhiều lần kèm đau bụng nhưng nghĩ mình bị trĩ nên không đi khám và tự mua thuốc uống. Khi tình trạng đau bụng nhiều hơn kèm bí đại tiện, anh T. phải vào cấp cứu tại bệnh viện và được phát hiện khối u đại tràng sigma đã di căn gan, phúc mạc và gây tắc ruột.
Tương tự, chị N.T.B.N (47 tuổi) cũng có những biểu hiện đau bụng râm ran và đại tiện ra máu. Sau khi nội soi ổ bụng, chị N. được chẩn đoán bị trĩ cấp độ 3 kèm viêm đại tràng mạn tính. Tuy nhiên, do uống thuốc 1 thời gian và nhận thấy tình trạng thuyên giảm, chị N. tự ý ngưng thuốc và không đi khám lại dù rằng đã được bác sĩ dặn dò theo dõi kỹ và tái khám định kỳ.
Từ đó, có thể thấy được sự chủ quan trong chăm sóc sức khỏe ở một số người vốn có nguy cơ cao mắc ung thư đại trực tràng. Trong bối cảnh ung thư đại trực tràng ngày càng xuất hiện nhiều ở người dưới 50 tuổi, phòng bệnh thực sự nên bắt đầu từ việc thay đổi ý thức từ bị động sang chủ động ở người có nguy cơ mắc bệnh, không nên đợi “có dấu hiệu rõ ràng” hay trở nặng mới đi khám.
Những ai có nguy cơ cao?
Theo tiến sĩ - bác sĩ Ung Văn Việt, Phó trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến của đường tiêu hóa, việc phát hiện và điều trị khi bệnh ở giai đoạn càng sớm sẽ cho kết quả tốt trong thời gian dài.
“Những trường hợp có nguy cơ cao mắc loại ung thư này là người có tiền căn polyp tuyến, polyp răng cưa không cuống, viêm ruột. Ngoài ra, một số người bệnh tiểu đường hoặc ung thư vú cũng được xem là dễ mắc ung thư đại trực tràng hơn người bình thường”, bác sĩ Việt cho hay.
Theo bác sĩ Việt, những phương pháp giúp tầm soát sớm ung thư đại trực tràng là xét nghiệm phân, tìm máu ẩn trong phân, xét nghiệm ADN phân, chẩn đoán hình ảnh (chụp X-quang và nội soi đại tràng).
Tuy nhiên, ngay cả khi đã được điều trị triệt căn thì người bệnh vẫn có nguy cơ xuất hiện tế bào ung thư đại trực tràng mới cao hơn nhiều lần so với người bình thường. Do đó, người bệnh cần được tái khám định kỳ đúng lịch để được làm các xét nghiệm máu, siêu âm bụng, soi đại tràng, chụp hình cắt lớp nhằm phát hiện ung thư tái phát.
Những dấu hiệu bệnh không nên chủ quan
Theo bác sĩ Xuân Thư, mọi người tuyệt đối không được chủ quan nếu xuất hiện các triệu chứng như thay đổi thói quen đại tiện đột ngột (tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài), đi ngoài ra máu hoặc chất nhầy, đau bụng âm ỉ, sụt cân không rõ nguyên nhân, thường xuyên mệt mỏi, suy nhược dù nghỉ ngơi đầy đủ.
Để phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh, các chuyên gia khuyến nghị: Tầm soát định kỳ cho người từ 40 tuổi trở lên ngay cả khi không có triệu chứng; nếu có yếu tố nguy cơ (tiền sử gia đình mắc ung thư, polyp) cần kiểm tra theo hướng dẫn của bác sĩ. Chỉnh sửa lối sống: hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ nướng/chiên rán; bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia; tăng cường chất xơ, rau xanh. Duy trì vận động thể dục đều đặn và kiểm soát cân nặng để tránh béo phì. Không bỏ qua bất thường: tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống khi có rối loạn tiêu hóa kéo dài, cần đi khám ngay.
