Ung thư đại trực tràng đang gia tăng ở người trẻ và hiện là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở nhóm dưới 50 tuổi. Dù người có nguy cơ trung bình thường được khuyến cáo tầm soát từ 45 tuổi, các dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện sớm hơn. Theo TS Marylise Boutros thuộc Học viện Bác sĩ Phẫu thuật Mỹ (ACS), nhiều người trẻ khi đi khám vì các triệu chứng bất thường ở đường ruột thường được chẩn đoán là bị trĩ hoặc táo bón, dẫn đến nguy cơ bỏ sót ung thư.
Sự gia tăng đáng báo động
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, hiện nay khoảng 1/5 trường hợp ung thư đại trực tràng xảy ra ở những người dưới 54 tuổi. Ba thập kỷ trước, tỷ lệ này chỉ là 11%, tương đương khoảng 1/10 ca bệnh. Ước tính khoảng 1 trong 25 nam giới và phụ nữ sẽ mắc căn bệnh này trong suốt cuộc đời. Số ca bệnh ở người trẻ vẫn đang tiếp tục gia tăng, khiến việc nhận biết sớm các dấu hiệu trở nên cấp thiết.
“Bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng cho thấy việc nâng cao nhận thức về những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh có thể cứu sống nhiều người”, TS Boutros cho biết.
Những triệu chứng cần lưu ý
Các dấu hiệu ban đầu thường nhẹ, mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Các bác sĩ chỉ ra một số dấu hiệu cảnh báo đáng chú ý.
Rối loạn đại tiện kéo dài
Táo bón, tiêu chảy, phân nhỏ bất thường hoặc sự thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện có thể là dấu hiệu của khối u gây viêm hoặc làm hẹp lòng ruột. Một số người có cảm giác đi đại tiện nhưng chưa tống hết phân, kèm áp lực hoặc khó chịu ở trực tràng. Theo TS Paula Denoya, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại Bệnh viện Đại học Stony Brook (New York, Mỹ), ở người trẻ, các triệu chứng này đôi khi chỉ là biểu hiện của bệnh lý lành tính. Tuy nhiên, bất kỳ thay đổi nào mới xuất hiện hoặc khác thường đều cần được bác sĩ đánh giá.
Đi ngoài ra máu - dấu hiệu cảnh báo mạnh
Có máu trong phân là một trong những dấu hiệu quan trọng nhất, đặc biệt khi tái diễn. Một nghiên cứu trình bày tại Đại hội Lâm sàng ACS 2025 cho thấy chảy máu trực tràng làm tăng 8,5 lần khả năng được chẩn đoán ung thư đại trực tràng ở bệnh nhân dưới 50 tuổi. TS James T. McCormick, giáo sư phẫu thuật tại Trường Y Drexel và Chủ tịch Chương trình Ung thư Đại trực tràng của Allegheny Health Network, nhấn mạnh: “Người bệnh có thể nhận thấy máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh hoặc trong bồn cầu, máu hòa lẫn với phân khiến phân có màu đỏ hoặc sẫm. Dù lượng máu nhiều hay ít, nếu tái diễn đều cần được đánh giá, có thể chỉ định nội soi đại tràng để xác định nguyên nhân.”
Thay đổi màu sắc và hình dạng phân
Phân có màu đỏ tươi, đen như hắc ín hoặc có lẫn chất nhầy có thể liên quan đến chảy máu ở đường tiêu hóa, đại tràng hoặc trực tràng. Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng nếu kéo dài hoặc tái diễn cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Triệu chứng toàn thân
Ung thư đại trực tràng đôi khi gây ra các triệu chứng ảnh hưởng toàn cơ thể: sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, suy nhược, chán ăn, buồn nôn hoặc nôn. Những dấu hiệu này cần được trao đổi với bác sĩ để loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn.
Tầm soát và tiền sử gia đình
Chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc mắc bệnh viêm ruột mạn tính cần tầm soát sớm hơn. Nội soi đại tràng là phương pháp hiệu quả nhất vì vừa phát hiện ung thư, vừa cắt bỏ polyp nguy cơ cao ngay trong một lần nội soi.
“Ung thư đại trực tràng có khả năng điều trị khỏi rất cao nếu được phát hiện sớm. Những tiến bộ trong phẫu thuật cũng giúp việc điều trị ngày càng ít xâm lấn hơn”, TS Marylise Boutros nhấn mạnh.
