Không chỉ cách chế biến, thời điểm uống nước lá tía tô cũng ảnh hưởng đến hiệu quả đối với sức khỏe. Theo y học cổ truyền, lá tía tô có vị cay, tính ấm, giúp giải cảm, hành khí, hỗ trợ tiêu hóa, an thai và giải độc. Y học hiện đại cho thấy tía tô chứa nhiều hoạt chất như perillaldehyde, acid rosmarinic và flavonoid có tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm, tăng cường miễn dịch, hỗ trợ giảm dị ứng, cải thiện tiêu hóa và giảm co thắt đường hô hấp.
Ba thời điểm vàng uống nước lá tía tô
Buổi sáng (khoảng 5h30-7h): Sau một đêm nghỉ ngơi, hệ tiêu hóa bắt đầu hoạt động trở lại. Uống một cốc nước lá tía tô còn ấm vào thời điểm này có thể giúp làm ấm đường tiêu hóa, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và tạo cảm giác dễ chịu cho cơ thể. Tuy nhiên, người có tiền sử viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc dễ bị cồn cào khi bụng đói nên uống sau bữa ăn nhẹ để hạn chế kích ứng.
Trước bữa trưa (khoảng 11h-11h30): Với những người thường xuyên đầy bụng, chậm tiêu hoặc làm việc trong môi trường áp lực cao, uống một lượng nhỏ nước lá tía tô trước bữa trưa có thể hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa và giảm cảm giác nặng bụng sau ăn. Nếu kết hợp cùng chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh, thói quen này có thể góp phần cải thiện chức năng tiêu hóa ở một số người.
Buổi tối (khoảng 20h-21h): Một cốc nhỏ nước lá tía tô ấm vào buổi tối có thể giúp cơ thể thư giãn sau một ngày làm việc. Theo quan điểm y học cổ truyền, người thường bị ngứa do phong nhiệt vào ban đêm có thể cảm thấy dễ chịu hơn khi giữ ấm cơ thể và sử dụng nước lá tía tô với lượng vừa phải. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thể thay thế điều trị nếu các triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến nghiêm trọng.
Cách nấu và liều lượng khuyến nghị
Tinh dầu trong lá tía tô chứa nhiều hoạt chất có lợi nhưng rất dễ bay hơi khi đun lâu ở nhiệt độ cao. Để hạn chế thất thoát, chỉ nên đun sôi nhẹ khoảng 3-5 phút, đậy kín nắp, không đun cạn nước và sử dụng trong ngày, tránh hâm đi hâm lại nhiều lần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên uống khoảng 1-2 cốc nhỏ mỗi ngày. Việc sử dụng quá nhiều không đồng nghĩa với việc mang lại nhiều lợi ích hơn. Theo y học cổ truyền, lạm dụng tía tô có thể làm hao khí do đặc tính phát tán của dược liệu này.
Đối tượng cần thận trọng
Một số đối tượng cần thận trọng khi sử dụng nước lá tía tô gồm phụ nữ mang thai, người có cơ địa nóng trong hoặc âm hư, người mắc bệnh dạ dày, huyết áp thấp, cơ thể suy nhược và người bị cảm phong nhiệt. Những trường hợp này chỉ nên dùng với lượng vừa phải, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi sử dụng thường xuyên. Ngoài ra, người đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng thuốc dài ngày cũng cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung nước lá tía tô vào chế độ hàng ngày.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
