Trại chăn nuôi Suối Dầu, một cơ sở lịch sử 130 năm tuổi tại Khánh Hòa, đang đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp huyết thanh cứu người trên quy mô lớn. Được thành lập vào năm 1896 bởi bác sĩ người Pháp gốc Thụy Sĩ Alexandre Yersin, trại này hiện quản lý đàn ngựa gần 400 con, phục vụ cho việc điều chế huyết thanh – nguồn nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất vaccine và sinh phẩm y tế.
Di sản y học từ thế kỷ 19
Trại Suối Dầu tọa lạc trên diện tích rộng 125 ha tại khu vực Cam Lâm, cách thành phố Nha Trang khoảng 20 km. Hiện nay, cơ sở này do Viện Vaccine – Sinh phẩm y tế (IVAC) trực thuộc Bộ Y tế quản lý. Vào năm 1896, bác sĩ Alexandre Yersin đã khởi công xây dựng trại với nguồn vốn hạn hẹp, cùng sự hỗ trợ của hai đồng nghiệp là Roux và Calmette. Từ một vùng rừng rậm hoang sơ, nhóm của ông đã khai hoang, biến nơi đây thành những cánh đồng trồng lúa, bắp, thuốc lá và dần hình thành các đàn ngựa, dê, bò, cừu.
Đàn ngựa được tuyển chọn kỹ lưỡng
Đàn ngựa tại trại Suối Dầu được lựa chọn theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Mỗi con ngựa đạt độ tuổi từ 4 đến 6, nặng trên 230 kg, không có dị tật hay bệnh lý, và đáp ứng đầy đủ các chỉ số huyết học, sinh hóa. Quy trình chăm sóc được thực hiện theo chuẩn ISO/GMP, với hồ sơ sức khỏe riêng cho từng cá thể. Nhân viên tại trại được đào tạo bài bản về các kỹ thuật như vệ sinh, tắm rửa, cắt tỉa bờm lông và chăm sóc móng, đảm bảo sức khỏe và tinh thần tốt nhất cho đàn ngựa.
Quy trình sản xuất huyết thanh an toàn
Theo Thạc sĩ Nguyễn Văn Minh, Trưởng trại chăn nuôi Suối Dầu, ngựa được chọn làm vật chủ sản xuất huyết thanh nhờ khả năng tạo kháng thể cao và ổn định. Mỗi năm, ngựa trải qua 9 chu kỳ lấy máu, mỗi lần cách nhau 30-45 ngày, với lượng máu thu hoạch chiếm 1,5% trọng lượng cơ thể. Quy trình này tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo an toàn, nhân đạo và không ảnh hưởng đến sức khỏe của ngựa. Sau khi lấy máu, huyết tương được tách chiết để thu nhận kháng thể đặc hiệu, đáp ứng yêu cầu chất lượng cho sản xuất.
Đóng góp quan trọng cho y tế quốc gia
Với đàn ngựa hiện có, trại Suối Dầu cung cấp hơn 12.000 lít huyết thanh thô mỗi năm cho IVAC. Nguồn nguyên liệu này được tinh chế thành hàng triệu sản phẩm huyết thanh thành phẩm, bao gồm khoảng 2 triệu ống huyết thanh kháng uốn ván, hơn 350.000 lọ huyết thanh kháng dại và hàng chục nghìn lọ huyết thanh kháng nọc rắn, phân phối đến các cơ sở y tế trên cả nước.
Chế độ chăm sóc toàn diện
Đàn ngựa được hưởng chế độ dinh dưỡng khoa học, với khẩu phần hàng ngày gồm 18–22 kg cỏ tươi và 2,5-3 kg thức ăn tinh. Trại còn quy hoạch đồng cỏ riêng, sử dụng giống cỏ phù hợp, được tưới tiêu tự động và chăm sóc không hóa chất. Chuồng trại được vệ sinh, khử trùng định kỳ, đảm bảo điều kiện thông thoáng và an toàn sinh học. Nhân viên như anh Phạm Anh Hùng, Tổ trưởng Chăn nuôi, chia sẻ rằng ngựa là động vật thông minh, có tình cảm, và việc chăm sóc chu đáo giúp chúng trở nên thân thiện hơn.
Trải qua hơn một thế kỷ, trại chăn nuôi Suối Dầu không chỉ là di sản lịch sử mà còn là trụ cột trong ngành y tế Việt Nam, tiếp tục đóng góp vào công cuộc bảo vệ sức khỏe cộng đồng thông qua nguồn huyết thanh quý giá.
