TP.HCM đặt mục tiêu cải thiện tầm vóc thanh niên và giải quyết các thách thức dân số
UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa chính thức ban hành kế hoạch thực hiện Chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030 trên địa bàn, áp dụng cho giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030. Kế hoạch này bao gồm nhiều mục tiêu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số, trong đó nổi bật là việc cải thiện tầm vóc của thanh niên thành phố.
Mục tiêu cụ thể về chiều cao và sức khỏe
Theo kế hoạch, đến năm 2030, chiều cao trung bình của thanh niên 18 tuổi tại TP.HCM được đặt mục tiêu đạt 169 cm đối với nam và 158 cm đối với nữ. So với mục tiêu của năm 2025, nam thanh niên dự kiến sẽ cao thêm 0,5 cm, trong khi nữ thanh niên tăng 1 cm. Đây là một phần trong nỗ lực toàn diện nhằm nâng cao thể chất cho thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, thành phố cũng hướng đến nâng tuổi thọ bình quân của người dân lên 77 tuổi, với thời gian sống khỏe mạnh tối thiểu đạt 68 năm. TP.HCM phấn đấu duy trì chỉ số phát triển con người (HDI) trong nhóm ba địa phương dẫn đầu cả nước, khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế - xã hội quan trọng.
Nâng cao chất lượng dân số toàn diện
Kế hoạch đặt ra các chỉ tiêu cụ thể để nâng cao chất lượng dân số. Ít nhất 90% nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn sẽ được truyền thông, tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân. Tỷ lệ phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất bốn bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất phấn đấu đạt từ 90% trở lên. Đồng thời, tỷ lệ trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất năm bệnh bẩm sinh phổ biến nhất cũng nhắm đến mức 90%.
Giải quyết bài toán "kép": mức sinh thấp và già hóa dân số
TP.HCM đang đối mặt với những thách thức dân số nổi bật, bao gồm mức sinh thấp, mất cân bằng giới tính khi sinh, già hóa dân số và phân bố dân cư chưa hợp lý. Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tổng tỷ suất sinh 1,6 con/phụ nữ, quy mô dân số khoảng 14,5 triệu người và tỷ lệ tăng dân số tự nhiên trên 1,1%. Thành phố tiếp tục truyền tải thông điệp "Mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con" để khuyến khích mức sinh phù hợp.
Về cơ cấu dân số, TP.HCM phấn đấu kiểm soát tỷ số giới tính khi sinh ở mức không quá 107 bé trai/100 bé gái. Tỷ lệ trẻ em dưới 15 tuổi dự kiến đạt khoảng 22%, người từ 65 tuổi trở lên khoảng 11%, và tỷ lệ phụ thuộc chung khoảng 49%. Điều này có nghĩa cứ 100 người trong độ tuổi lao động thì có khoảng 49 người phụ thuộc, bao gồm trẻ em và người cao tuổi.
Chăm sóc người cao tuổi và phân bố dân cư
Trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ nét, TP.HCM đặt mục tiêu ít nhất 50% phường, xã, đặc khu đạt tiêu chí môi trường thân thiện với người cao tuổi vào năm 2030. Tỷ lệ người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, được quản lý sức khỏe, khám chữa bệnh và chăm sóc tại gia đình, cộng đồng hoặc cơ sở tập trung phấn đấu đạt 100%. Thành phố cũng duy trì và mở rộng hoạt động của 168 câu lạc bộ "Người cao tuổi giúp người cao tuổi" và 168 tổ tình nguyện viên chăm sóc người cao tuổi già yếu, neo đơn tại cộng đồng.
Ngoài ra, TP.HCM hướng đến phân bố dân số hợp lý, đảm bảo người nhập cư được tiếp cận đầy đủ và công bằng các dịch vụ xã hội cơ bản, đồng thời duy trì tỷ lệ dân số đô thị ở mức 80%. Thành phố phấn đấu 100% dân số được đăng ký, quản lý trong hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư thống nhất toàn quốc và 80% ngành, lĩnh vực sử dụng dữ liệu dân số trong xây dựng chiến lược phát triển.
Vai trò của ngành y tế và cơ quan chủ trì
Sở Y tế TP.HCM được giao là cơ quan chủ trì triển khai kế hoạch, phối hợp với các sở, ngành và địa phương để thực hiện các giải pháp cải thiện mức sinh thấp, nâng cao chất lượng dân số, mở rộng tầm soát trước sinh - sơ sinh, khám sức khỏe trước hôn nhân, kiểm soát tỷ số giới tính khi sinh và thích ứng với già hóa dân số.
Ngành y tế đồng thời tăng cường quản lý sức khỏe người dân, phát triển nhân lực, từng bước hoàn tất hồ sơ sức khỏe điện tử và nâng cao hiệu quả hoạt động của cộng tác viên dân số tại cơ sở. Hằng năm, Sở Y tế TP.HCM sẽ theo dõi, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch, tổng hợp báo cáo UBND TP.HCM và đề xuất điều chỉnh giải pháp phù hợp để đảm bảo các mục tiêu được thực hiện hiệu quả.
