Ngày 17/5 vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức tuyên bố đợt bùng phát dịch bệnh do virus Ebola chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế. Trước diễn biến này, ngành y tế TP.HCM đã ngay lập tức tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu, nhằm chủ động phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào thành phố.
WHO cảnh báo khẩn cấp và động thái của TP.HCM
Mặc dù WHO hiện chưa đưa ra khuyến cáo hạn chế thương mại hay đi lại quốc tế do lo ngại ảnh hưởng kinh tế - xã hội và thiếu cơ sở khoa học, nhưng ngành y tế TP.HCM vẫn yêu cầu các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan trong công tác phòng chống dịch. Theo đó, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) sẽ tiếp tục đẩy mạnh giám sát tại cửa khẩu bằng nhiều biện pháp đồng bộ.
Các biện pháp giám sát tại cửa khẩu
- Quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh;
- Khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lịch sử lưu trú;
- Phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ;
- Chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển an toàn khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.
Theo Sở Y tế TP.HCM, việc phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ được xác định là yếu tố then chốt trong hoạt động giám sát cửa khẩu hiện nay. Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, WHO khuyến cáo những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi. Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất 2 kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp, cách nhau tối thiểu 48 giờ, nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm.
Chuẩn bị sẵn sàng ứng phó
Song song với giám sát cửa khẩu, ngành y tế thành phố cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh, nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập. Sở Y tế TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo HCDC thường xuyên cập nhật các khuyến cáo mới nhất từ WHO và Bộ Y tế, đồng thời liên tục đánh giá nguy cơ để triển khai các phương án ứng phó phù hợp, bảo đảm an toàn sức khỏe cho người dân.
Khuyến cáo của WHO cho các nhóm quốc gia
WHO đã đưa ra các nhóm khuyến cáo tạm thời cho 03 nhóm quốc gia khác nhau:
Nhóm quốc gia đang có dịch (CHDC Congo và Uganda)
- Yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập Trung tâm Điều hành Khẩn cấp;
- Thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu;
- Cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Nhóm các quốc gia lân cận (có biên giới đất liền với vùng dịch)
- Cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên;
- Phải đảm bảo xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Nhóm các quốc gia không có biên giới chung
- Không đóng cửa biên giới: WHO khuyến cáo không áp đặt các hạn chế về thương mại hoặc đi lại, vì các biện pháp này được đánh giá là thiếu cơ sở khoa học, gây tổn hại kinh tế và có thể làm tăng nguy cơ phát tán virus do người dân tìm cách di chuyển qua các đường mòn không kiểm soát.
- Hướng dẫn du lịch: Cung cấp thông tin về nguy cơ và cách dự phòng cho khách du lịch đi từ/đến vùng dịch.
- Hỗ trợ y tế: Sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm.
- Kiểm soát nhập cảnh: WHO không khuyến cáo triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
Với sự chủ động và các biện pháp quyết liệt, TP.HCM đang nỗ lực tối đa để bảo vệ sức khỏe người dân trước nguy cơ dịch Ebola xâm nhập.
