TS.BS Nguyễn Đình Liên, khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, cho biết bệnh nhân 65 tuổi nhập viện trong tình trạng đau thắt lưng dữ dội hai bên, cơ thể mệt mỏi kéo dài do sỏi thận và sỏi niệu quản gây bít tắc đường tiết niệu.
Cột sống gập cứng 18 năm
Kết quả chẩn đoán hình ảnh xác định người bệnh bị thận ứ nước do sỏi gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp là tình trạng gù vẹo cột sống nặng kéo dài suốt nhiều năm.
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân từng gặp tai nạn giao thông cách đây gần 20 năm. Sau tai nạn, cột sống dần biến dạng nghiêm trọng, cơ thể ngày càng gập xuống và mất khả năng vận động bình thường. Trong suốt 18 năm, ông gần như sống chung với những cơn đau triền miên, sinh hoạt khó khăn và thể trạng suy giảm rõ rệt.
Khoảng một năm trước, người bệnh được phát hiện mắc sỏi thận. Gia đình đã đưa ông đi khám tại nhiều cơ sở y tế nhưng đều gặp khó khăn trong việc can thiệp do tuổi cao, thể trạng yếu, cột sống biến dạng phức tạp cùng nhiều bệnh lý nền đi kèm.
"Người bệnh có biến dạng cột sống rất nặng, tư thế nằm gần như không thể thực hiện theo thông thường. Đây là yếu tố khiến cả gây mê lẫn phẫu thuật đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ", TS.BS Nguyễn Đình Liên chia sẻ.
Ca gây mê đặc biệt khi bệnh nhân không thể nằm thẳng
Theo ê-kíp điều trị, khó khăn đầu tiên xuất hiện ngay từ khâu gây mê hồi sức. Thông thường, bệnh nhân sẽ được đặt nằm ngửa để tiến hành đặt nội khí quản phục vụ gây mê. Tuy nhiên, ở trường hợp này, tình trạng viêm cột sống dính khớp khiến cột sống cổ và lưng gần như mất hoàn toàn khả năng vận động. Người bệnh không thể nằm thẳng mà chỉ duy trì được tư thế gập cố định như “con tôm”.
Điều này khiến việc kiểm soát đường thở trở nên đặc biệt khó khăn. Các bác sĩ gây mê phải sử dụng ống soi mềm để đặt nội khí quản - kỹ thuật thường chỉ áp dụng trong những ca đường thở khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm và sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong ekip.
Sau khi kiểm soát gây mê an toàn, một thử thách khác tiếp tục xuất hiện ngay trên bàn mổ. Ban đầu, các bác sĩ dự kiến thực hiện phương pháp nội soi ngược dòng để tiếp cận và xử lý sỏi niệu quản. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, thường được ưu tiên trong điều trị sỏi đường tiết niệu.
Tuy nhiên, trong quá trình can thiệp, ekip nhận thấy đường niệu quản của bệnh nhân đã biến dạng nghiêm trọng do tình trạng gù vẹo kéo dài. Niệu quản gấp góc bất thường khiến việc đưa dụng cụ tiếp cận viên sỏi trở nên cực kỳ khó khăn.
Ngay tại phòng mổ, dưới sự chỉ huy của TS.BS Nguyễn Đình Liên, các phẫu thuật viên đã nhanh chóng hội chẩn và quyết định thay đổi chiến lược, chuyển sang kỹ thuật nội soi tán sỏi qua da.
Tưởng chừng đây sẽ là hướng tiếp cận thuận lợi hơn, song khó khăn tiếp tục xuất hiện. Do biến dạng giải phẫu kéo dài nhiều năm, quả thận của người bệnh nằm ở vị trí rất cao, gần sát vòm ngực. Các xương sườn chụm hẹp khiến khoảng tiếp cận vào bể thận rất hạn chế.
“Đây là một trong những ca bệnh rất hiếm gặp bởi giải phẫu của người bệnh thay đổi gần như hoàn toàn. Mỗi thao tác đều cần được tính toán cực kỳ chính xác để tìm được đường vào bể thận an toàn”, TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết.
Theo các bác sĩ, chỉ cần chệch hướng trong quá trình chọc dò, bệnh nhân có thể đối diện nguy cơ tổn thương màng phổi, chảy máu hoặc thất bại đường vào.
Sau nhiều nỗ lực, ekip cuối cùng cũng tạo được đường vào bể thận an toàn. Chỉ sau khoảng 10 phút tán sỏi, viên sỏi niệu quản 1/3 trên có bề mặt nhám, bám chắc gây tắc nghẽn kéo dài đã được loại bỏ thành công, giải phóng đường tiết niệu bị bít tắc suốt thời gian dài.
Bác sĩ Liên cho hay nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể làm suy giảm nghiêm trọng chức năng thận, gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.
Nhờ được xử lý bằng phương pháp ít xâm lấn, bệnh nhân giảm đáng kể đau đớn sau mổ, hồi phục nhanh hơn và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận.
Vị chuyên gia cũng khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng như đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu khó hoặc đau kéo dài vùng hông lưng vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý sỏi tiết niệu. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng chức năng thận.
