Cảnh báo từ Trung Quốc: Thói quen ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh dẫn đến urê huyết ở người trẻ
Gần đây, mạng xã hội lan truyền những câu chuyện đáng giật mình về sức khỏe của người trẻ tại Trung Quốc. Một nam thanh niên 29 tuổi ở tỉnh Hồ Nam đột ngột rơi vào trạng thái hôn mê và phải nhập viện cấp cứu khẩn cấp. Sau quá trình điều trị, các bác sĩ chẩn đoán anh mắc urê huyết, giai đoạn cuối của suy thận mạn tính. Điều đáng chú ý là trước đó, anh có lối sống khá phổ biến trong giới trẻ hiện nay: thường xuyên ăn đồ ăn ngoài, uống trà sữa và thức khuya triền miên.
Một trường hợp tương tự khác xảy ra tại tỉnh Quảng Đông, nơi một nam thanh niên 25 tuổi có thói quen uống nước ngọt có ga thay thế hoàn toàn nước lọc trong thời gian dài. Kết quả, anh cũng được chẩn đoán mắc urê huyết, khiến nhiều người lo lắng về mối liên hệ giữa chế độ ăn uống không lành mạnh và căn bệnh nguy hiểm này.
Urê huyết có phải do ăn uống không lành mạnh?
Theo các chuyên gia y tế, không thể khẳng định urê huyết chỉ do một thói quen đơn lẻ như ăn đồ ăn ngoài hoặc uống nước ngọt gây ra. Urê huyết, còn được gọi là urê huyết cao trong máu (uremia), xảy ra khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng. Khi đó, thận mất khả năng lọc chất độc trong máu và thải chúng ra ngoài qua nước tiểu. Hậu quả là các chất chuyển hóa, ure, chất thải và nước dư thừa tích tụ trong cơ thể, dẫn đến hàng loạt vấn đề sức khỏe như rối loạn nước và điện giải, tăng huyết áp, các bệnh tim mạch, khó thở, buồn nôn, thiếu máu, mệt mỏi và mất ngủ.
Vì vậy, urê huyết thực chất là biểu hiện cuối cùng của suy thận nặng, thường hình thành sau một quá trình tổn thương thận kéo dài. Các bác sĩ nhấn mạnh rằng nhiều trường hợp suy thận có liên quan mật thiết đến những thói quen sinh hoạt lâu dài.
Những thói quen dễ làm tổn thương thận
Các bác sĩ liệt kê một số thói quen phổ biến có thể gây hại cho thận:
- Ăn quá mặn: Khoảng 95% lượng muối trong cơ thể được thận xử lý và đào thải. Khi ăn quá nhiều muối, thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài. Lượng natri cao cũng gây tăng huyết áp và giữ nước, khiến cầu thận rơi vào trạng thái áp lực cao, lọc nhiều và tưới máu nhiều, từ đó làm tăng gánh nặng cho thận.
- Lạm dụng thuốc: Nhiều loại thuốc sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa qua thận và thải ra ngoài bằng nước tiểu. Nếu tự ý dùng thuốc, dùng quá liều hoặc sử dụng thuốc kéo dài, thận có thể chịu áp lực lớn. Vì vậy, khi có vấn đề sức khỏe, nên tham khảo ý kiến bác sĩ thay vì tự ý mua thuốc.
- Thức khuya thường xuyên: Nhiều người biết thức khuya có thể gây hại cho gan, nhưng thực tế nó cũng ảnh hưởng đến thận. Khi cơ thể thức khuya kéo dài, các cơ quan phải hoạt động quá mức. Thận cũng phải “làm thêm giờ”, lâu dài dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi và tổn thương chức năng.
- Nhịn tiểu lâu: Nước tiểu chứa nhiều chất thải và vi khuẩn. Nếu nhịn tiểu quá lâu, vi khuẩn trong bàng quang có thể đi ngược lên niệu quản và thận, gây nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm bể thận. Nếu tình trạng nhiễm trùng tái phát nhiều lần, thận có thể bị tổn thương nghiêm trọng và thậm chí tiến triển thành suy thận hoặc urê huyết.
Những tín hiệu cảnh báo sớm từ thận
Thận thường được gọi là “cơ quan im lặng”, vì khi bị tổn thương giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi các dấu hiệu xuất hiện, bệnh có thể đã tiến triển khá nặng. Tuy nhiên, vẫn có một số biểu hiện cần chú ý:
- Thay đổi ở nước tiểu: Nước tiểu có nhiều bọt, tiểu đêm nhiều lần (trên 2 lần mỗi đêm), nước tiểu sẫm màu như trà đặc hoặc giống nước rửa thịt – có thể là dấu hiệu tiểu máu.
- Mệt mỏi kéo dài: Người bệnh thường xuyên cảm thấy uể oải, khó tập trung, dù đã nghỉ ngơi vẫn không cải thiện nhiều.
- Chán ăn, buồn nôn hoặc nôn: Các chất độc tích tụ trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
- Da nhợt nhạt, ngứa da: Thiếu máu và các chất chuyển hóa tích tụ có thể gây da xanh, ngứa ngáy.
- Tăng huyết áp không rõ nguyên nhân: Đặc biệt nếu người trẻ đột ngột bị tăng huyết áp, cần kiểm tra chức năng thận ngay lập tức.
Cách bảo vệ thận từ những thói quen hằng ngày
Các chuyên gia khuyến nghị nên bắt đầu bảo vệ thận từ những điều đơn giản trong cuộc sống hàng ngày:
- Kiểm soát tốt các bệnh nền: Như tăng huyết áp và đái tháo đường, vì đây là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận.
- Dùng thuốc hợp lý: Chỉ sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, tránh tự ý tăng liều hoặc đổi thuốc.
- Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Nên uống nước đều đặn, tránh uống quá nhiều hoặc quá ít. Hạn chế thực phẩm nhiều muối như thịt muối, cá khô, đồ ăn chế biến sẵn, và giữ lượng muối dưới 6g mỗi ngày. Đồng thời tăng cường rau, trái cây và protein chất lượng như sữa hoặc thịt nạc.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế chất kích thích: Ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và thuốc lá, duy trì vận động hợp lý để cải thiện sức khỏe tổng thể.
- Khám sức khỏe định kỳ: Mỗi năm nên khám sức khỏe định kỳ. Các xét nghiệm đơn giản như xét nghiệm nước tiểu và siêu âm thận có thể giúp phát hiện sớm bất thường, từ đó bảo vệ chức năng thận tốt hơn.
Nguồn và ảnh: Sohu Theo Mỹ Diệu
