Thức Ăn Đường Phố Đối Mặt Với Quy Định Nghiêm Ngặt Từ Bộ Y Tế
Mới đây, Bộ Y tế đã ban hành văn bản gửi Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trên toàn quốc, yêu cầu tăng cường đảm bảo an toàn thực phẩm trong hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố. Văn bản này nhấn mạnh việc các cơ sở kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm và lĩnh vực y tế, theo quyết định của Chính phủ.
Mức Phạt Cụ Thể Cho Các Hành Vi Vi Phạm
Theo đó, các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố vi phạm điều kiện an toàn thực phẩm sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Hành vi bị xử phạt bao gồm:
- Bày bán thức ăn mà không có bàn, tủ, giá, kệ đảm bảo vệ sinh.
- Thức ăn không được che đậy để ngăn chặn bụi bẩn, côn trùng hoặc động vật gây hại xâm nhập.
- Không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín hoặc thức ăn dùng ngay.
Đối với những vi phạm nghiêm trọng hơn, mức phạt có thể lên đến từ 1 triệu đến 3 triệu đồng. Các hành vi này gồm:
- Sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống không đảm bảo an toàn thực phẩm.
- Người trực tiếp chế biến đang mắc các bệnh truyền nhiễm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E.
- Sử dụng phụ gia thực phẩm sang chiết, san chia không đúng quy định.
- Dùng nước không đạt quy chuẩn để chế biến hoặc vệ sinh dụng cụ.
Trong trường hợp vi phạm liên quan đến việc sử dụng phụ gia thực phẩm trái quy định, cơ sở kinh doanh còn có thể bị buộc tiêu hủy toàn bộ thực phẩm.
Thực Trạng Đáng Báo Động Tại Hà Nội
Một khảo sát gần đây cho thấy, tại Hà Nội, thức ăn đường phố vẫn được bày bán tràn lan trên nhiều tuyến đường, từ những ngõ nhỏ đến khu chợ dân sinh và các đường lớn. Mặc dù quy định về an toàn thực phẩm đã được ban hành, nhưng không nhiều người kinh doanh tuân thủ.
Các cửa hàng bán đồ viên chiên, chè, bánh... thường không có dụng cụ che đậy thức ăn, và người bán hàng cũng không đeo găng tay khi tiếp xúc với thực phẩm. Những tiệm cơm "bụi" bày thức ăn ra ngoài vỉa hè cũng trong tình trạng tương tự, không được che đậy để đảm bảo an toàn.
Dù nhìn thấy rõ ràng sự thiếu vệ sinh, nhiều người tiêu dùng vẫn lựa chọn sử dụng các loại thực phẩm này, phần lớn vì giá thành rẻ. Sự tiêu dùng "vô tư" này vô tình tạo điều kiện cho những cửa hàng không đảm bảo vẫn tiếp tục tồn tại.
Trong khi đó, việc xử phạt đối với thức ăn đường phố không đảm bảo vẫn chưa được thực hiện triệt để, và công tác quản lý, giám sát còn lỏng lẻo. Điều này dẫn đến tình trạng "người bán vẫn bán, người mua vẫn mua", và hệ lụy cuối cùng là sức khỏe của người tiêu dùng bị đe dọa.
Nguy Cơ Sức Khỏe Từ Thức Ăn Đường Phố "Bẩn"
Theo Tiến sĩ Lâm Quốc Hùng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo Dinh dưỡng và Thực phẩm thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nguy cơ ô nhiễm và mất an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố luôn ở mức cao, thường xuyên đe dọa sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Ông Hùng nhấn mạnh: "Khi người tiêu dùng sử dụng thực phẩm bị ô nhiễm, các tác nhân độc hại có thể gây ngộ độc thực phẩm, nhiễm trùng thực phẩm, hoặc các bệnh không lây nhiễm do thực phẩm. Trường hợp sử dụng thực phẩm có độc tố có thể dẫn đến hội chứng cấp tính hoặc mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, sức lao động, thậm chí gây tử vong do ngộ độc, suy đa phủ tạng, thận, gan..."
Ông cũng chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: dù biết thức ăn đường phố tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhưng khá nhiều người trong cộng đồng vẫn ưa chuộng do thói quen tiêu dùng, tính tiện ích, sự đa dạng và hấp dẫn của các món ăn. Đặc biệt, thức ăn đường phố phù hợp với nhiều người vì giá cả phải chăng, chỉ với vài chục nghìn đồng là đã có một bữa ăn hợp khẩu vị và đủ dinh dưỡng.
Giải Pháp Đề Xuất Để Cải Thiện Tình Hình
Để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc, Tiến sĩ Hùng đề xuất cần rà soát, bổ sung và áp dụng đầy đủ các quy định an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố ở mọi địa điểm và thời điểm kinh doanh. Ông nhấn mạnh: "Cần quy hoạch, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, bố trí kiểm tra và giám sát chặt chẽ đối với khu vực kinh doanh thức ăn đường phố. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, thanh tra an toàn thực phẩm, xử lý nghiêm và công khai các vi phạm theo phương châm không có ngoại lệ."
Thức ăn đường phố, với sự tiện lợi và giá rẻ, vẫn là lựa chọn phổ biến của nhiều người. Tuy nhiên, việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, người kinh doanh và người tiêu dùng.
