Nhiều phụ huynh lo lắng khi con thấp bé hơn bạn cùng trang lứa dù vẫn ăn uống bình thường. Thực tế, có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ không phát triển đúng tốc độ, từ thiếu dinh dưỡng đến các bệnh lý tiêu hóa, nội tiết hay di truyền.
Thiếu dinh dưỡng, không đủ calo
Theo Cleveland Clinic, đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ chậm phát triển chiều cao. Các bác sĩ cho biết phần lớn trẻ tăng trưởng kém là do không được cung cấp đủ năng lượng cần thiết. Trẻ biếng ăn, ăn ít, kén ăn hoặc khẩu phần thiếu đạm, canxi, vitamin D, kẽm... đều có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển xương. Ở trẻ sơ sinh, việc thiếu sữa mẹ hoặc pha sữa công thức sai tỷ lệ cũng khiến cơ thể thiếu dưỡng chất cần thiết cho tăng trưởng.
Các bệnh lý tiêu hóa gây kém hấp thu
Dù ăn uống đầy đủ, trẻ vẫn có thể chậm lớn nếu cơ thể không hấp thu được dinh dưỡng. Một số bệnh như celiac, Crohn hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài có thể làm tổn thương niêm mạc ruột, khiến cơ thể khó hấp thu dưỡng chất để phát triển chiều cao. Ngoài ra, các vấn đề ở tụy cũng làm giảm khả năng tiêu hóa thức ăn. Trẻ thường có biểu hiện đi ngoài phân lỏng, nhiều bọt, có mùi hôi hoặc bóng mỡ.
Nôn ói và trào ngược kéo dài
Trẻ bị nôn ói thường xuyên hoặc trào ngược dạ dày nặng dễ thiếu hụt dinh dưỡng vì thức ăn không được giữ lại đủ lâu để hấp thu. Một số trường hợp nghiêm trọng như hẹp môn vị ở trẻ sơ sinh còn khiến trẻ chậm tăng cân, ảnh hưởng đến phát triển thể chất và chiều cao.
Rối loạn nội tiết và chuyển hóa
Hormone đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chiều cao của trẻ. Nếu tuyến giáp hoạt động bất thường hoặc cơ thể gặp rối loạn chuyển hóa, trẻ có thể tiêu hao năng lượng quá mức và phát triển chậm hơn bình thường. Ngoài ra, thiếu hormone tăng trưởng cũng là nguyên nhân thường gặp ở trẻ thấp còi kéo dài.
Bệnh tim và bệnh thận
Một số bệnh lý mạn tính cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng. Trẻ mắc bệnh tim thường phải tiêu tốn nhiều năng lượng cho việc hô hấp nên ăn kém và chậm phát triển. Trong khi đó, suy thận hoặc các bệnh về thận có thể ảnh hưởng đồng thời đến cân nặng và chiều cao.
Yếu tố di truyền
Một số trẻ thấp do yếu tố di truyền hoặc mắc các hội chứng di truyền đặc biệt ảnh hưởng đến sự phát triển của xương và cơ thể. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết không phải mọi trường hợp thấp chiều cao đều do gene. Nếu trẻ tăng trưởng chậm bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá sớm.
Các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên theo dõi tốc độ tăng trưởng của trẻ định kỳ. Nếu trẻ nhiều tháng liền gần như không tăng chiều cao hoặc thấp hơn chuẩn theo tuổi, cần kiểm tra dinh dưỡng và sức khỏe để can thiệp kịp thời.
Trẻ em không phải sinh ra đã khỏe mạnh về cảm xúc, trẻ phải được tôi luyện. Trẻ cần được nuôi dưỡng và dạy bảo các kỹ năng xác định cảm xúc của mình và thể hiện ra theo cách tích cực, từ đó, trẻ có thể kết nối với những người khác theo cách thông minh về cảm xúc.
Cuốn sách Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc mang tới cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của việc giáo dục trong quá trình định hình tính cách của con trẻ. Trong hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ việc xây dựng một thế giới tinh thần phong phú, quan trọng không kém gì quá trình phát triển về thể chất tới cho các bà mẹ nhiều kiến thức hữu ích trong năm đầu nuôi con.
