Một sự việc đau lòng vừa xảy ra tại Trung Quốc khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng. Bà Lưu, 56 tuổi, vốn được gia đình đánh giá là người sống điều độ, ăn uống lành mạnh, thường xuyên đi bộ và ít khi mắc bệnh nặng. Thế nhưng, bà đột ngột gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và tử vong chỉ sau một thời gian ngắn.
Dấu hiệu bất thường và chẩn đoán suy thận cấp
Trước khi nhập viện, bà Lưu xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, tiểu ít và cơ thể phù nề. Khi được đưa vào bệnh viện cấp cứu, các bác sĩ chẩn đoán bà bị suy thận cấp – tình trạng chức năng thận suy giảm nhanh chóng, khiến cơ thể không còn khả năng lọc chất thải và cân bằng điện giải. Dù được điều trị tích cực, bà Lưu vẫn không qua khỏi.
Nguyên nhân: Lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài
Chồng bà Lưu đau xót chia sẻ rằng vợ mình có thói quen tự ý sử dụng thuốc giảm đau trong nhiều năm để đối phó với chứng đau cổ vai gáy và đau đầu, bất chấp sự can ngăn của gia đình. Các loại thuốc bà dùng chủ yếu thuộc nhóm chống viêm không steroid (NSAID) – loại thuốc phổ biến, dễ mua nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi sử dụng sai cách.
Các chuyên gia y tế cho biết, NSAID có tác dụng giảm đau, chống viêm nhờ ức chế enzyme cyclooxygenase (COX). Tuy nhiên, cơ chế này cũng làm giảm lưu lượng máu đến thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc và đào thải độc tố. Khi lạm dụng, thuốc có thể gây tổn thương thận cấp, viêm thận kẽ, suy giảm chức năng lọc cầu thận, thậm chí suy thận không hồi phục. Nguy cơ càng cao ở người lớn tuổi, người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch hoặc người uống không đủ nước.
Những thói quen hại thận cần tránh
Không chỉ lạm dụng thuốc giảm đau, nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày cũng âm thầm làm suy giảm chức năng thận:
- Thức khuya kéo dài: Thiếu ngủ làm tăng gánh nặng chuyển hóa, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của thận. Nghiên cứu cho thấy ngủ không đủ giấc liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
- Ăn quá mặn: Tiêu thụ nhiều muối khiến huyết áp tăng, tăng áp lực lọc tại cầu thận và gây tổn thương lâu dài. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người trưởng thành không nên ăn quá 5g muối mỗi ngày.
- Uống quá ít nước: Nước tiểu cô đặc làm tăng nguy cơ sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu. Uống đủ nước giúp thận hoạt động hiệu quả.
- Sử dụng thực phẩm chức năng tùy tiện: Một số sản phẩm quảng cáo "bổ thận", "thải độc" có thể chứa thành phần không rõ nguồn gốc, thậm chí kim loại nặng, gây áp lực lên gan và thận.
Thực phẩm tốt cho thận nên bổ sung hàng ngày
Để duy trì sức khỏe thận, có thể thêm các thực phẩm sau vào bữa ăn:
- Lòng trắng trứng: Nguồn protein chất lượng cao, ít phốt pho, phù hợp cho người cần hạn chế phốt pho. Hai lòng trắng trứng lớn (khoảng 66g) chứa 110 mg natri, 108 mg kali và 10 mg phốt pho.
- Củ cải: Ít kali và phốt pho, giàu vitamin C. 58g củ cải thái lát chứa 23 mg natri, 135 mg kali, 12 mg phốt pho; 78g củ cải nấu chín chứa 12,5 mg natri, 138 mg kali, 20 mg phốt pho.
- Ớt chuông: Ít kali, giàu vitamin C và A, tăng cường miễn dịch. 74g ớt chuông có 3 mg natri, 156 mg kali, 19 mg phốt pho.
- Bắp cải: Nhiều vitamin K, C, B, ít kali, phốt pho, natri; chất xơ hỗ trợ tiêu hóa. 70g bắp cải thái nhỏ có 13 mg natri, 119 mg kali, 18 mg phốt pho.
- Hành tây: Tạo vị tự nhiên giúp giảm muối, cung cấp vitamin C, mangan, vitamin B và chất xơ prebiotic. Một củ hành tây nhỏ (70g) chứa khoảng 3 mg natri, 102 mg kali, 20 mg phốt pho.
Việc sử dụng thuốc giảm đau hay bất kỳ loại thuốc nào cũng cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý dùng kéo dài hoặc tăng liều. Bảo vệ thận bằng lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống hợp lý là cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm.
