Cảnh báo từ chuyên gia: Tự chẩn đoán bệnh qua AI và lời đồn đe dọa sức khỏe cộng đồng
Trong bối cảnh kiến thức y khoa ngày càng dễ tiếp cận, một thực trạng đáng báo động đang diễn ra khi nhiều người dân vẫn lựa chọn chữa bệnh theo lời truyền miệng của hàng xóm hoặc phụ thuộc quá mức vào trí tuệ nhân tạo (AI) để tự chẩn đoán thay vì đến các cơ sở y tế. Hậu quả là không ít trường hợp phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch do tự ý điều trị sai phương pháp.
AI không thể thay thế thăm khám trực tiếp
Tại một sự kiện diễn ra mới đây, Thạc sĩ - Bác sĩ Võ Triệu Đạt, Trưởng khoa Sản của Bệnh viện FV, đã chỉ ra mối nguy hiểm tiềm ẩn từ thói quen này. Bác sĩ Đạt nhấn mạnh: "Các công cụ trực tuyến dù có thông minh đến đâu cũng không thể thay thế được việc thăm khám trực tiếp và sự thấu hiểu tình trạng riêng biệt của từng bệnh nhân." Ông cảnh báo rằng việc dựa vào AI hoặc thông tin không chính thống để chẩn đoán bệnh có thể dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Thông tin y khoa chính thống: Giải pháp cấp thiết
Để đối phó với làn sóng thông tin lệch lạc đang tràn lan trên môi trường số, bác sĩ Đạt cho rằng việc các chuyên gia y tế chủ động livestream hoặc viết bài tư vấn là hành động vô cùng cần thiết. Mục tiêu của hoạt động này là lan tỏa kiến thức y khoa chính thống, cung cấp cho người dân nguồn tham khảo đáng tin cậy, giúp họ không bị lạc lối trong "ma trận" tin đồn và thông tin sai lệch.
Tại Bệnh viện FV, mọi hoạt động chuyên môn của các bác sĩ đều phải tuân thủ nghiêm ngặt ba bộ quy chuẩn quan trọng:
- Đạo đức nghề nghiệp
- Hướng dẫn thực hành y khoa
- Bộ quy tắc ứng xử chuyên nghiệp
Các bác sĩ trước khi hành nghề đều phải cam kết thực hiện đầy đủ những nguyên tắc này, đảm bảo mọi thông tin cung cấp cho cộng đồng đều dựa trên chứng cứ khoa học, không mang tính cá nhân và tuyệt đối không nhằm mục đích thương mại.
Thực trạng đáng lo ngại từ thành thị đến vùng sâu
Tình trạng "dùng thuốc theo lời đồn" không chỉ xảy ra ở các khu vực thành thị mà còn phổ biến tại những vùng sâu, vùng xa. Đại diện Hệ thống nhà thuốc Long Châu chia sẻ những thông tin đáng chú ý về sự "lên ngôi" đầy rủi ro của các "bác sĩ Google" hay "bác sĩ AI".
Minh chứng rõ ràng nhất là thực tế tại các hiệu thuốc cho thấy nhiều bệnh nhân chỉ nhập viện khi tình trạng bệnh đã chuyển biến nặng. Đây là hệ lụy trực tiếp từ việc người dân tự ý điều trị theo lời khuyên cảm tính của hàng xóm, người quen hoặc thông tin từ internet thay vì tìm đến sự tham vấn của các chuyên gia y tế có chuyên môn.
Nhu cầu thông tin y khoa chính thống đang tăng cao
Tuy nhiên, dữ liệu từ các nền tảng số cũng phác họa một xu hướng tích cực: người dân đang có nhu cầu cực kỳ lớn về kiến thức y khoa chính thống để đối chiếu với các tin đồn thất thiệt. Đáng chú ý, hơn một nửa lượng truy cập vào các website y tế hiện nay tập trung vào việc tra cứu kiến thức bệnh lý thay vì mục đích mua sắm thuần túy.
Điều này cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng các kênh thông tin y khoa vừa dễ hiểu lại có độ tin cậy cao dành cho người dân. Việc đáp ứng nhu cầu này được xem là yếu tố then chốt trong việc nâng cao nhận thức và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Siết chặt quy chuẩn nội dung: Yếu tố "sống còn"
Các chuyên gia nhấn mạnh, việc siết chặt quy chuẩn nội dung thông tin y khoa được xem là yếu tố "sống còn" để bảo vệ người bệnh. Theo đó, mọi thông tin y khoa khi phổ biến ra công chúng phải được xây dựng khắt khe trên nền tảng y học thực chứng, dựa trên bằng chứng khoa học và nghiên cứu lâm sàng minh bạch.
Đồng thời, cần loại bỏ hoàn toàn lối diễn đạt suy diễn hoặc các thủ thuật "hù dọa" nhằm mục đích trục lợi thương mại. Chỉ có như vậy, thông tin y khoa mới thực sự trở thành công cụ hữu ích, giúp người dân có được những kiến thức chính xác để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.
