Từ Năm 2026, Nhóm Yếu Thế Được Ưu Tiên Khám Sức Khỏe Định Kỳ Miễn Phí Hàng Năm
Ngày 13 tháng 3, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế đã tổ chức một hội thảo quan trọng tại Hà Nội nhằm phổ biến nội dung của Luật Phòng bệnh và lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo nghị định cùng các thông tư hướng dẫn chi tiết. Sự kiện này đánh dấu bước tiến mới trong việc triển khai các chính sách y tế công cộng, tập trung vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Lộ Trình Triển Khai Chương Trình Khám Sức Khỏe Miễn Phí
Theo quy định cụ thể của Luật Phòng bệnh, bắt đầu từ năm 2026, chương trình sẽ ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc bệnh miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội. Các nhóm này bao gồm người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và cận nghèo, người có công với cách mạng, người mắc các bệnh mạn tính, cũng như người dân sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, xã đảo và các đặc khu. Tiếp theo, từ năm 2028, chương trình sẽ được mở rộng quy mô để thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí hàng năm cho tất cả các đối tượng còn lại trong cộng đồng.
Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết dự thảo nghị định hiện đang đề xuất triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho người dân theo một lộ trình rõ ràng bắt đầu từ năm 2026. Phạm vi khám và danh mục sàng lọc cụ thể sẽ do Bộ Y tế ban hành, trong đó người dân sẽ được khám tổng quát và tầm soát một số bệnh phổ biến dựa trên các hướng dẫn chuyên môn chi tiết.
Đối Tượng Thụ Hưởng Và Nguồn Kinh Phí Đa Dạng
Về đối tượng thụ hưởng, chương trình được chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất bao gồm cán bộ, công chức và người lao động đang làm việc theo hợp đồng, những người này sẽ tiếp tục được khám sức khỏe định kỳ theo quy định của Luật An toàn vệ sinh lao động, với kinh phí được chi trả bởi ngân sách nhà nước hoặc người sử dụng lao động. Nhóm thứ hai là người dân không thuộc diện lao động theo luật này, họ sẽ được ngân sách nhà nước hỗ trợ để tham gia khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí.
Ông Đức nhấn mạnh rằng mục tiêu cuối cùng là đảm bảo toàn bộ người dân đều được tiếp cận với dịch vụ khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh. Tuy nhiên, nguồn kinh phí cho chương trình có thể đến từ nhiều kênh khác nhau, bao gồm ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế (BHYT), kinh phí của đơn vị sử dụng lao động hoặc các nguồn tài trợ hợp pháp khác.
Dự Kiến Bao Phủ Và Cách Thức Tổ Chức
Theo ước tính, cùng với khoảng 24 triệu người lao động hiện đang được khám sức khỏe định kỳ theo quy định hiện hành và khoảng 20 triệu người thuộc nhóm ưu tiên, vào năm 2026, chương trình có thể đạt được mức bao phủ khoảng 50% dân số được khám sức khỏe và sàng lọc bệnh. Chương trình sẽ tiếp tục được mở rộng trong năm 2027 và hướng tới mục tiêu bao phủ toàn bộ người dân từ năm 2028.
Giải thích thêm về nhóm bệnh được tầm soát, ông Đức cho biết các địa phương sẽ căn cứ vào mô hình bệnh tật cụ thể tại địa bàn để xây dựng kế hoạch khám phù hợp. "Ví dụ, với nhóm trung niên hoặc người cao tuổi, việc sàng lọc có thể tập trung vào các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hoặc bệnh tuyến tiền liệt, nhằm nâng cao hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực", ông Đức chia sẻ.
Việc tổ chức khám sàng lọc miễn phí sẽ được thực hiện ưu tiên cho nhóm yếu thế trước khi mở rộng ra toàn dân. Hoạt động này có thể được thực hiện tại các cơ sở khám chữa bệnh đã được cấp phép hoặc thông qua các đoàn khám lưu động, miễn là đáp ứng đủ các điều kiện về nhân lực, chuyên môn và giấy phép hành nghề.
Cơ Chế Tài Chính Và Trách Nhiệm Địa Phương
Theo dự thảo, ngân sách nhà nước có thể được phân bổ thông qua quỹ BHYT để kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Việc lập kế hoạch và dự toán sẽ do Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện, trong khi cơ quan bảo hiểm chủ yếu đảm nhận vai trò kiểm soát chi tiêu.
Dự thảo cũng giao nhiệm vụ cho chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, chủ động tổ chức triển khai chương trình. Sau đợt khám đầu tiên, địa phương sẽ căn cứ vào kết quả và mô hình bệnh tật tại cộng đồng để xây dựng danh mục tầm soát phù hợp cho các năm tiếp theo.
Đề Xuất Bồi Thường Cho Tai Biến Sau Tiêm Chủng Bắt Buộc
Dự thảo nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh do Bộ Y tế xây dựng cũng đề xuất cơ chế bồi thường trong trường hợp người thuộc diện tiêm chủng bắt buộc gặp phải tai biến nặng sau tiêm. Cụ thể, nếu để lại di chứng dẫn đến khuyết tật, người đó sẽ được bồi thường 30 lần mức lương cơ sở, cùng với chi phí khám chữa bệnh và thu nhập bị mất hoặc giảm sút. Trong trường hợp người được tiêm tử vong, thân nhân sẽ được hỗ trợ chi phí điều trị trước đó, mai táng phí tương đương 10 lần mức lương cơ sở và 100 triệu đồng để bù đắp tổn thất tinh thần, cùng với các khoản thu nhập bị mất liên quan.
