Một trường hợp đau lòng vừa xảy ra tại Trung Quốc, khi ông Trương, 62 tuổi, bị suy thận giai đoạn cuối và tử vong, gây bàng hoàng cho người thân và hàng xóm. Ông vốn được xem là hình mẫu về lối sống khoa học: sinh hoạt điều độ, chăm tập thể dục và duy trì thói quen uống trà mỗi ngày.
Bệnh tình diễn biến âm thầm
Đằng sau vẻ ngoài khỏe mạnh, ông Trương nhập viện trong tình trạng nặng. Các bác sĩ xác định chức năng thận của ông đã suy kiệt nghiêm trọng, không thể hồi phục. Ông là giáo viên nghỉ hưu, từng được cả khu phố ngưỡng mộ vì lối sống chuẩn mực. Sự ra đi đột ngột khiến gia đình không khỏi thắc mắc: tại sao một người ngủ sớm, dậy sớm, chăm tập thể dục lại có thể gục ngã nhanh đến vậy?
Sai lầm từ thói quen tưởng chừng tốt
Bác sĩ điều trị chia sẻ với Sina rằng sai lầm của ông không nằm ở việc lười vận động, mà ở hai chữ "quá mức". Ông tin rằng trà càng đậm càng tốt, uống càng nhiều càng khỏe; tập luyện càng nhiều thì cơ thể càng dẻo dai.
Trà đặc – thủ phạm hàng đầu
Theo chuyên gia, thói quen uống trà đặc mỗi ngày chính là nguyên nhân chính. Trà đặc chứa hàm lượng caffeine và theophylline cao, buộc thận phải làm việc liên tục để đào thải, lâu dài gây tổn hại chức năng thận. Ngoài ra, việc nạp quá nhiều còn ảnh hưởng đến hệ tim mạch, làm tăng nhịp tim, dao động huyết áp – đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, dễ dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Tập luyện quá sức
Ông Trương còn duy trì cường độ tập luyện quá sức, cố gắng vận động như thời trẻ, bất kể tình trạng cơ thể. Ông thường tập từ sáng sớm khi bụng đói và tiếp tục tập sau bữa tối.
Bài học về sự cực đoan trong chăm sóc sức khỏe
Câu chuyện của ông là lời cảnh báo về sự cực đoan: không phải làm càng nhiều càng tốt, mà quan trọng là đúng và điều độ. Các bác sĩ khuyến cáo, đặc biệt với người trung niên và cao tuổi, cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt kịp thời để tránh những hệ lụy đáng tiếc.
Tác hại của tập thể thao quá sức
Theo các chuyên gia, tập thể thao quá sức có thể tác động đến tâm trạng và năng lượng, khiến người tập khó chịu, tức giận, khó ngủ, khó khăn trong học tập hoặc làm việc, thiếu hứng thú với những sở thích bình thường.
- Tăng nhịp tim khi nghỉ ngơi.
- Mất hoặc thay đổi cảm giác thèm ăn, thay đổi tâm trạng.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Tăng nguy cơ chấn thương như gãy xương do căng thẳng, căng cơ, đau khớp, viêm gân và viêm bao hoạt dịch.
Về lâu dài, tập thể dục quá sức có thể gây:
- Tiêu cơ vân: tình trạng nghiêm trọng, có thể gây tử vong, khi các mô cơ bị tổn thương giải phóng protein và chất điện giải vào máu, gây hại cho tim và thận.
- Ở nữ giới: mất kinh hoặc loãng xương sớm.
- Ở nam giới: giảm ham muốn tình dục.
- Tổn hại hệ miễn dịch, đặc biệt khi tập các bài tập sức bền như chạy marathon hoặc gym cường độ cao.
- Làm trầm trọng thêm trầm cảm, lo lắng.
Gợi ý cách tập thể dục đúng cách
- Nghỉ ngơi điều độ: nghỉ tập hoàn toàn từ 1 đến 2 tuần để tâm trạng, năng lượng và động lực trở lại bình thường. Nếu sau nghỉ ngơi vẫn còn triệu chứng, nên đến cơ sở y tế.
- Ăn đủ dinh dưỡng: chế độ ăn uống cân bằng.
- Uống đủ nước: hydrat hóa rất quan trọng, cần bổ sung đủ nước khi tập.
- Ngủ đủ giấc: từ 7 đến 8 giờ mỗi đêm để đảm bảo năng lượng.
- Tránh tập thể thao ở nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh.
Minh Hoa (t/h)
