Dạ dày 'kêu cứu' sau chuỗi ngày tiệc tùng thả phanh tại Hà Nội
Anh Hùng, 45 tuổi, ở quận Hoàng Mai, Hà Nội, vừa phải nhập viện trong tình trạng đau thượng vị dữ dội, nôn dịch chua, đầy bụng và kiệt sức. Nguyên nhân xuất phát từ chuỗi ngày liên hoan tất niên với cỗ bàn, bia rượu liên tiếp, khiến lịch sinh hoạt của anh đảo lộn hoàn toàn: sáng bỏ bữa, trưa qua loa, tối lại chìm trong những bàn tiệc kéo dài. Chỉ sau vài ngày buông thả, anh phải vào Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai để điều trị.
Hiện tượng 'dạ dày kêu cứu' trong mùa lễ hội
Những ngày giáp và trong Tết Nguyên đán, khoa Tiêu hóa tại các bệnh viện lớn liên tục tiếp nhận bệnh nhân với tình trạng tương tự. TS.BS Phạm Bình Nguyên, từ Trung tâm Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, gọi đây là hiện tượng 'dạ dày kêu cứu' – một vấn đề điển hình mỗi mùa lễ hội. Ông giải thích: 'Chỉ cần vài ngày ăn uống thiếu kiểm soát, niêm mạc dạ dày có thể bị tổn thương nặng, làm bùng phát các triệu chứng đau, đầy bụng, buồn nôn, tiêu chảy, thậm chí xuất huyết tiêu hóa.'
Ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều đạm và dầu mỡ kết hợp với rượu bia tạo nên cú sốc lớn cho hệ tiêu hóa, đặc biệt ở những người có tiền sử bệnh lý. Sai lầm phổ biến nhất là bỏ bữa hoặc ăn không đúng giờ. Khi dạ dày trống rỗng, axit tiết ra không được trung hòa sẽ tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ viêm và loét. Nhiều người thường dồn phần lớn khẩu phần vào buổi tối, trong khi bữa sáng – bữa ăn quan trọng nhất để bảo vệ dạ dày – lại bị bỏ qua.
Nguyên nhân từ thực phẩm truyền thống và rượu bia
Các món ăn truyền thống dịp Tết như bánh chưng, giò chả, thịt mỡ, dưa hành nếu ăn nhiều dễ gây đầy bụng, ợ chua và khó tiêu. Người có bệnh lý tiêu hóa nên ăn lượng vừa phải, kết hợp nhiều rau xanh, ăn chậm và nhai kỹ để giảm gánh nặng cho dạ dày.
Rượu bia là một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh nhân phải nhập viện dịp Tết. Cồn gây tổn thương trực tiếp niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm tình trạng viêm loét và dễ dẫn đến xuất huyết tiêu hóa. TS Nguyên khuyến cáo, nếu khó tránh các buổi gặp mặt đầu năm, người bệnh nên giới hạn tối đa lượng rượu bia, không uống khi đói và uống kèm nước lọc. Liều lượng an toàn không quá một đơn vị cồn mỗi ngày – tương đương một lon bia hoặc một ly rượu vang.
Giải pháp bảo vệ hệ tiêu hóa
Để giảm áp lực cho dạ dày, bác sĩ khuyên bổ sung các thực phẩm thân thiện với hệ tiêu hóa:
- Sữa chua và thực phẩm lên men tự nhiên giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
- Chuối chín ăn sau bữa giúp trung hòa axit.
- Gừng và mật ong pha nước ấm giúp giảm buồn nôn, đầy hơi sau bữa ăn nhiều dầu mỡ.
- Rau lá xanh, khoai lang, khoai tây cung cấp chất xơ hòa tan, giúp nhu động ruột hoạt động tốt hơn.
- Nước dừa tươi bù điện giải, đặc biệt hữu ích khi cơ thể mệt mỏi sau các bữa tiệc kéo dài.
Với bệnh nhân viêm đại tràng, nguy cơ rối loạn tiêu hóa còn cao hơn. Họ cần tuyệt đối ăn chín, uống sôi, tránh các món sống như gỏi cá, nem chua, tiết canh. Đồ ngọt và nước có gas nên hạn chế vì dễ gây lên men, chướng bụng và tiêu chảy. Bệnh nhân cũng cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị và thuốc hỗ trợ tiêu hóa khi đi chơi hoặc về quê ăn Tết, không tự ý ngừng thuốc dù triệu chứng có thuyên giảm.
Lời khuyên từ chuyên gia
TS Nguyên nhấn mạnh: 'Không cần kiêng khem tuyệt đối, nhưng phải biết điểm dừng. Tết là thời gian sum vầy, không phải lúc để dạ dày phải gồng mình chịu đựng. Ăn uống điều độ, biết lắng nghe cơ thể chính là cách tốt nhất để tận hưởng trọn vẹn niềm vui ngày Tết.' Bằng cách tuân thủ các nguyên tắc này, mọi người có thể bảo vệ sức khỏe tiêu hóa và tận hưởng kỳ nghỉ lễ một cách an toàn và vui vẻ.