Sản phụ sinh con nặng 5,3 kg do tiểu đường thai kỳ
Chị Ly, 33 tuổi, vừa sinh con thứ ba với cân nặng lên tới 5,3 kg. Hai người con đầu của chị khi chào đời đều nặng trên 4 kg. Trong quá trình mang thai, chị Ly được chẩn đoán thai to từ tuần thai thứ 35. Theo theo dõi của bác sĩ, thai nhi tăng khoảng 500 g mỗi tuần. Đến tuần 38, kết quả siêu âm ước tính thai nhi nặng khoảng 5.000 g. Trước tình huống thai quá lớn kèm đái tháo đường thai kỳ, các bác sĩ quyết định chỉ định mổ lấy thai nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Theo các chuyên gia sản khoa, trẻ đủ tháng thường có cân nặng từ 2,8-3,5 kg. Những trẻ nặng trên 4 kg được xếp vào nhóm thai to, còn trên 4,5 kg là thai rất to. Trường hợp thai nhi từ 5 kg trở lên rất hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,1% tổng số ca sinh.
Nguyên nhân sinh con to do tiểu đường thai kỳ
BS Tô Thị Hồng Nhung, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nguyên nhân khiến chị Ly sinh con có cân nặng vượt trội liên quan đến đái tháo đường thai kỳ và tiền sử nhiều lần sinh con to. Theo bác sĩ, khi mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ, lượng đường trong máu tăng cao sẽ truyền qua nhau thai đến thai nhi. Điều này kích thích tuyến tụy của thai nhi sản xuất nhiều insulin hơn bình thường. Insulin dư thừa hoạt động như một hormone tăng trưởng, khiến thai nhi tích tụ nhiều mỡ và phát triển quá mức.
Do thai nhi có cân nặng lớn, ê-kíp phải thực hiện đường mổ rộng hơn thông thường để đưa em bé ra ngoài an toàn. Quá trình lấy thai cũng khó khăn hơn, tiềm ẩn nguy cơ sang chấn cho trẻ và chảy máu, băng huyết đối với sản phụ. Tuy nhiên, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Bé chào đời khỏe mạnh, hai mẹ con được theo dõi hậu phẫu và xuất viện sau 4 ngày.
Mẹ chỉ tăng 8 kg nhưng vẫn sinh con hơn 5 kg
Điều đặc biệt là trong suốt thai kỳ, chị Ly chỉ tăng khoảng 8 kg, ít hơn gần một nửa so với hai lần mang thai trước. Sản phụ cho biết bản thân cũng không ăn uống bồi bổ quá mức. Theo bác sĩ, cân nặng của thai nhi không chỉ phụ thuộc vào mức tăng cân của mẹ mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như đái tháo đường thai kỳ, béo phì, rối loạn chức năng nhau thai hoặc tiền sử sinh con to.
Thai nhi quá lớn có thể làm tăng nguy cơ chấn thương khi sinh, sinh non, suy hô hấp và hạ đường huyết sau sinh ở trẻ. Đối với người mẹ, thai to làm tăng nguy cơ chuyển dạ kéo dài, tổn thương đường sinh dục, băng huyết sau sinh và nhiễm trùng hậu sản.
Cần tầm soát tiểu đường thai kỳ từ tuần 24-28
BS Tô Thị Hồng Nhung khuyến cáo phụ nữ mang thai cần duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, kiểm soát lượng tinh bột, đường và chất béo, tăng cường rau xanh, trái cây, đồng thời khám thai định kỳ để được theo dõi sát sự phát triển của thai nhi. Nghiệm pháp dung nạp glucose nên được thực hiện ở tuần thai 24-28 nhằm phát hiện sớm đái tháo đường thai kỳ và có biện pháp can thiệp phù hợp.
Đối với những thai nhi có trọng lượng dự kiến trên 3,5 kg, sản phụ cần được theo dõi chặt chẽ cân nặng, vòng bụng, lượng nước ối và chỉ số Doppler động mạch rốn. Sau tuần thai thứ 37, bác sĩ sẽ đánh giá khung chậu, cân nặng của mẹ và cân nặng thai nhi để xây dựng kế hoạch sinh phù hợp, giảm nguy cơ biến chứng.
Lời khuyên cho trẻ sinh ra có cân nặng lớn
BS.CKI Nguyễn Văn Toản, Phó trưởng khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết cân nặng khi sinh có thể chịu ảnh hưởng một phần từ yếu tố di truyền nhưng không đồng nghĩa trẻ sẽ béo phì hoặc phát triển mất cân đối khi lớn lên. "Dinh dưỡng, lối sống và môi trường nuôi dưỡng mới là những yếu tố quyết định đến sự phát triển lâu dài của trẻ", bác sĩ Toản cho biết.
Các chuyên gia khuyến cáo những trẻ sinh cân nặng lớn nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, theo dõi biểu đồ tăng trưởng định kỳ và xây dựng thói quen vận động từ sớm. Khi trẻ lớn hơn, cần hạn chế đồ ngọt, nước uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn để giảm nguy cơ thừa cân, béo phì.
