Shipper 26 tuổi suy thận cấp 5 vì thói quen uống trà sữa và thức khuya
Anh Trần, 26 tuổi, làm nghề shipper tại Đài Loan, Trung Quốc, luôn tin rằng tuổi trẻ cần cố gắng kiếm tiền và chủ quan về sức khỏe. Khi nhận chẩn đoán suy thận, anh cho rằng bác sĩ đã nhầm lẫn, nhưng thực tế, những thói quen hàng ngày đã âm thầm hủy hoại thận của anh.
Cuộc sống bận rộn và thói quen độc hại
Mỗi ngày, anh Trần chạy xe máy giao hàng từ sáng sớm đến tối muộn, thậm chí làm cả ca đêm. Anh không uống rượu bia, không hút thuốc, và không có bệnh nền. Tuy nhiên, thứ duy nhất anh nghiện là trà sữa. Một ly buổi trưa để tỉnh táo, một ly buổi chiều chống mệt mỏi. Nhiều khi, anh uống trà sữa thay cơm trong những ngày bận rộn vì chỉ cần một ly lớn là đủ no, tiết kiệm thời gian và tiền bạc.
Buổi tối về, anh gần như chỉ có một thú vui là giải trí với điện thoại: xem video ngắn, lướt mạng xã hội, chat chit, và chơi game online. Dù tan làm vào giờ nào, anh thường thức đến sau 2 giờ sáng mới đi ngủ. Sáng hôm sau, anh lại dậy sớm tiếp tục công việc, và nếu mệt, anh uống trà sữa đặc hơn để tỉnh ngủ.
Dấu hiệu cảnh báo và cơn nguy kịch
Khoảng nửa năm trước, anh bắt đầu nhận thấy mặt, đặc biệt là mắt, hơi phù vào buổi sáng. Cơ thể nặng nề, mệt mỏi nhanh chóng, và việc nhịn tiểu trở nên khó khăn hơn. Anh nghĩ đó là đặc thù nghề nghiệp và cho rằng cố gắng thêm vài năm rồi nghỉ, cơ thể sẽ hồi phục.
Tuy nhiên, một đêm nọ, sau ca giao hàng dài, anh bỗng khó thở dữ dội, cảm giác như có vật gì đè nặng lên ngực. Bạn cùng phòng, đã nhận thấy các biểu hiện lạ trong vài ngày, lập tức gọi xe đưa anh đến phòng cấp cứu. Kết quả xét nghiệm khiến mọi người chết lặng: chức năng thận suy gần như hoàn toàn. Nồng độ urê trong máu tăng cao gây phù phổi cấp, buộc anh phải đặt nội khí quản và lọc máu khẩn cấp ngay trong đêm.
Chẩn đoán và lời cảnh báo từ bác sĩ
Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, các chỉ số cho thấy anh Trần đã có protein niệu trong thời gian dài – dấu hiệu của tổn thương cầu thận mạn tính – nhưng chưa từng được phát hiện. Việc thức khuya kéo dài, nhịn tiểu thường xuyên, và tiêu thụ đồ uống nhiều đường gần như mỗi ngày đã đẩy nhanh quá trình suy thận âm thầm.
Sau khi vượt qua cơn nguy kịch, anh Trần được thông báo về tình trạng suy thận cấp 5 và phải lọc máu suốt đời để duy trì sự sống. Anh oà khóc, nói rằng mình tránh bia rượu vì sợ hại gan thận, nhưng lại mắc phải những thói quen độc hại hơn và giờ hối hận cũng không kịp.
5 thói quen "phá thận" còn nguy hiểm hơn bia rượu
Theo bác sĩ Hung, quan điểm sai lầm về các thói quen gây suy thận rất phổ biến. Rượu bia gây mất nước, tăng huyết áp và acid uric, làm tổn thương thận lâu dài. Tuy nhiên, những thói quen sau còn âm thầm nguy hiểm hơn:
- Thức khuya kéo dài: Ngủ ít làm rối loạn huyết áp và chuyển hóa, tăng viêm toàn thân, khiến cầu thận bị quá tải và suy giảm chức năng lọc.
- Uống nhiều đồ ngọt: Fructose trong trà sữa và nước ngọt làm tăng acid uric, tổn thương ống thận, và thúc đẩy bệnh thận do tiểu đường ở người trẻ.
- Nhịn tiểu thường xuyên: Giữ nước tiểu quá lâu dễ gây nhiễm trùng tiết niệu, và nếu vi khuẩn lan ngược lên thận nhiều lần, có thể dẫn đến viêm và tổn thương mạn tính.
- Ăn thừa muối: Muối làm tăng huyết áp và gây xơ hóa mạch máu thận. Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa natri cao dù không quá mặn.
- Lạm dụng thuốc giảm đau: NSAID làm giảm lưu lượng máu đến thận, và dùng kéo dài có thể gây suy thận cấp hoặc làm nặng bệnh thận mạn.
Ngoài ra, béo phì, hút thuốc, uống quá ít nước, và kiểm soát kém đường huyết cũng làm tăng nguy cơ suy thận.
Triệu chứng sớm cần chú ý
Bác sĩ Hung đưa ra 5 triệu chứng sớm của suy thận mà mọi người không nên chủ quan:
- Phù nhẹ mặt, nhất là vào buổi sáng
- Nước tiểu có nhiều bọt
- Mệt mỏi kéo dài
- Tiểu đêm nhiều lần
- Huyết áp tăng bất thường
Thận có thể mất phần lớn chức năng trước khi triệu chứng rõ ràng, vì vậy kiểm tra sớm là cách duy nhất để tránh phải lọc máu khi còn trẻ. Bác sĩ nhấn mạnh: thận có khả năng chịu đựng tốt, nhưng khi xuất hiện khó thở, phù, hoặc mệt mỏi rõ rệt, chức năng có thể đã mất hơn 70%.
Trường hợp của anh Trần không phải do một ly trà sữa, mà là kết quả của nhiều năm tích lũy thói quen xấu mà anh không để ý. Với người trẻ, suy thận không đến sau một đêm, nhưng nếu tiếp tục sống thiếu lành mạnh, cái giá phải trả có thể là cả đời gắn với máy lọc máu.
