Khi nhắc đến những thói quen hại gan, chúng ta thường nghĩ ngay đến rượu bia, thuốc lá, thực phẩm béo. Tuy nhiên, ít ai biết rằng ngay cả rau củ – vốn được xem là thực phẩm tốt – nếu ăn sai cách cũng có thể trở thành 'đồng phạm' gây ung thư gan. Dưới đây là 5 loại rau củ được mệnh danh là 'vua thối gan' mà nhiều gia đình Việt vẫn vô tư sử dụng.
1. Cà chua xanh
Cà chua chín rất giàu dinh dưỡng, nhưng cà chua xanh lại chứa solanine và tomatine – hai hợp chất glycoalkaloid tự nhiên có tác dụng phòng vệ của cây. Theo ThS.BS. Lương y Nguyễn Đình Thục, các chất này có thể gây độc khi tiêu thụ nhiều, dẫn đến buồn nôn, nôn mửa, mệt mỏi, thậm chí đe dọa tính mạng. Đặc biệt, chúng ảnh hưởng xấu đến gan và dạ dày, lâu ngày gây suy giảm chức năng gan và ung thư gan. May mắn, độc tố giảm dần khi cà chua chín đỏ. Vì vậy, chỉ nên ăn cà chua đã chín kỹ.
2. Rau củ bị nấm mốc
Nhiều người tiếc của, cắt bỏ phần mốc và tiếp tục sử dụng phần còn lại. Tuy nhiên, các sợi nấm đã phát triển sâu bên trong mà mắt thường không thấy. Nấm mốc sản sinh độc tố aflatoxin, ochratoxin A hay patulin. Aflatoxin được WHO xếp vào nhóm chất gây ung thư, tấn công tế bào gan, gây viêm, hoại tử và xơ gan. Do đó, với rau củ mốc như khoai lang, khoai tây, hành, tỏi, cà rốt, bí đỏ, cách an toàn nhất là loại bỏ hoàn toàn.
3. Giá đỗ không rễ
Giá đỗ không rễ trắng nõn, bụ bẫm thường được sản xuất bằng cách ngâm trong nước có thuốc kích thích tăng trưởng, thu hoạch trong thời gian ngắn. Quá trình này khiến giá đỗ hấp thụ chất độc, gây biến đổi tế bào. Ăn nhiều sẽ tích tụ độc tố, khiến gan làm việc quá sức và tổn thương, lâu ngày có thể hình thành ung thư gan. Nên hạn chế hoặc loại bỏ loại thực phẩm này khỏi bữa ăn.
4. Mộc nhĩ ngâm lâu
Mộc nhĩ khô không độc, nhưng nếu ngâm quá 8 tiếng hoặc để qua đêm sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn sinh sôi, sản sinh độc tố BKA và aflatoxin – chất gây ung thư gan. Các độc tố này không bị phân hủy ở nhiệt độ cao, nên dù nấu chín vẫn nguy hiểm. Triệu chứng ngộ độc gồm đau bụng, buồn nôn, nặng hơn có thể suy đa cơ quan, tỷ lệ tử vong lên tới 50%. Để an toàn, chỉ ngâm mộc nhĩ trong nước ấm hoặc lạnh từ 15-20 phút. Không ăn mộc nhĩ tươi vì chứa morpholine gây ngứa, phù nề, hoại tử da.
5. Rau họ đậu nấu chưa chín
Các loại đậu như đậu thận nếu nấu chưa chín kỹ chứa phytohemagglutinin, glycosid, chất ức chế protease gây hại gan và dạ dày. Đậu thận chưa chín được xem là 'vua thối gan' vì chứa saponin và lectin gây tổn thương gan. Ăn lâu dài dễ dẫn đến bệnh gan. Ngoài ra, ngộ độc từ đậu chưa chín gây chướng bụng, nôn mửa, tiêu chảy, thậm chí chóng mặt, nhức đầu, tê bì chân tay. Nấu chín kỹ là cách bảo vệ gan tốt nhất.
Để bảo vệ sức khỏe gan, hãy tránh xa những loại rau củ này hoặc sử dụng đúng cách. Một lá gan khỏe mạnh sẽ giúp cơ thể luôn tràn đầy năng lượng.
