Sau Tết, nhiều người bùng phát mề đay, viêm da do rối loạn miễn dịch
TS.BS Nguyễn Phúc Tân, thuộc khoa Miễn dịch Lâm sàng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, bệnh viện thường xuyên tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân với các triệu chứng như mề đay, ngứa ngáy và viêm da mạn tính tái phát hoặc bùng phát dị ứng. Điều đáng chú ý là nhiều người trước đó đã kiểm soát bệnh ổn định, nhưng sau Tết lại gặp phải các vấn đề này.
Nguyên nhân không chỉ đơn thuần do sử dụng mỹ phẩm hay tiêu thụ thực phẩm lạ, mà còn liên quan chặt chẽ đến sự rối loạn của hệ miễn dịch khi nhịp sinh học bị đảo lộn trong dịp Tết. Bác sĩ Tân đã chỉ ra bốn nguyên nhân chính thường gây ra tình trạng dị ứng và nổi mề đay sau kỳ nghỉ lễ.
Ăn uống thất thường
Chế độ ăn uống trong ngày Tết thường giàu đạm, chất béo, đường và rượu bia, trong khi lượng rau xanh, chất xơ và vitamin lại giảm đi đáng kể. Việc nạp năng lượng dư thừa liên tục có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng gan, đường ruột và sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột, từ đó làm tăng các phản ứng viêm mức độ thấp trong cơ thể.
Bác sĩ Tân giải thích rằng khi hệ miễn dịch bị rối loạn, da thường là cơ quan biểu hiện sớm nhất, với các triệu chứng như ngứa ngáy, mẩn đỏ, nổi mề đay hoặc viêm da dị ứng. Nhiều người dù không ăn thực phẩm lạ vẫn xuất hiện triệu chứng, không phải do dị ứng mà do ngưỡng dung nạp của cơ thể giảm, khiến các yếu tố vốn quen thuộc cũng dễ gây kích ứng hơn.
Thay đổi nhịp sinh học
Thức khuya liên tục trong dịp Tết khiến hệ miễn dịch mất khả năng kiểm soát phản ứng viêm một cách cân bằng. Da trở nên nhạy cảm hơn, dễ phản ứng với những yếu tố như thay đổi thời tiết, khói bụi hay các sản phẩm chăm sóc da vốn vẫn sử dụng trước đó. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với những người có tiền sử dị ứng, da nhạy cảm hoặc mắc bệnh da mạn tính.
Rượu bia làm bùng phát mề đay, viêm da
Bác sĩ Tân ghi nhận không ít trường hợp mề đay sau Tết kéo dài dù người bệnh đã loại bỏ thực phẩm nghi ngờ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc uống rượu bia thường xuyên. Rượu bia không chỉ làm giãn mạch máu dưới da mà còn thúc đẩy giải phóng histamine và các chất trung gian gây viêm, từ đó làm tăng cảm giác ngứa và nổi mề đay.
Khi sử dụng liên tục trong nhiều ngày, phản ứng viêm dễ bị khuếch đại, khiến tổn thương da kéo dài và khó đáp ứng điều trị hơn. Điều này giải thích tại sao nhiều người vẫn gặp vấn đề da liễu dù đã thay đổi chế độ ăn.
Căng thẳng
Áp lực tài chính, công việc bận rộn cùng sự thay đổi thói quen sinh hoạt trước và sau Tết dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Khi hormone stress như cortisol tăng cao, hàng rào bảo vệ da dễ suy yếu, khả năng giữ ẩm và chống viêm giảm, khiến da dễ khô, ngứa và kích ứng hơn.
Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều bệnh da mạn tính như viêm da cơ địa, vảy nến hay viêm da tiết bã có xu hướng tái phát hoặc nặng lên sau kỳ nghỉ Tết. Sự kết hợp của các yếu tố này làm tăng nguy cơ bùng phát các vấn đề về da.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Để hạn chế dị ứng da trong và sau Tết, bác sĩ Tân khuyến cáo không nên tự ý dùng các loại thuốc "giải độc" hay sản phẩm tăng đề kháng không rõ nguồn gốc. Thay vào đó, nên điều chỉnh lối sống lành mạnh như ăn uống điều độ, giảm rượu bia, uống đủ nước, tăng cường bổ sung rau xanh và trái cây, ngủ đủ giấc.
Khi da đang nhạy cảm, cần tránh thử mỹ phẩm mới hoặc các sản phẩm có nguy cơ gây kích ứng để giảm nguy cơ bùng phát viêm da. Việc duy trì một chế độ sinh hoạt cân bằng và khoa học là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe làn da sau những ngày nghỉ lễ dài.
