Theo báo cáo mới từ Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC), số ca mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) do vi khuẩn, bao gồm bệnh lậu và giang mai, đã tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ trên toàn châu Âu.
Tình hình gia tăng đáng báo động
Ông Bruno Ciancio, Trưởng đơn vị Bệnh lây truyền trực tiếp và Bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine tại ECDC, cho biết: "Các bệnh lây truyền qua đường tình dục đã gia tăng trong 10 năm qua và đạt mức cao kỷ lục vào năm 2024. Nếu không được điều trị, những bệnh nhiễm trùng này có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, chẳng hạn như đau mạn tính và vô sinh, và trong trường hợp giang mai, có thể gây ra các vấn đề về tim hoặc hệ thần kinh."
Dữ liệu mới nhất từ năm 2024 cho thấy số ca mắc bệnh lậu và giang mai, cùng với giang mai bẩm sinh, đã đạt mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Số ca mắc bệnh lậu đạt 106.331 ca, tăng 303% so với năm 2015, trong khi số ca mắc bệnh giang mai tăng hơn gấp đôi trong cùng kỳ, lên 45.577 ca. Bệnh Chlamydia vẫn là bệnh STI được ghi nhận thường xuyên nhất với 213.443 ca.
Bệnh lậu gia tăng mạnh
Tỷ lệ phát hiện bệnh lậu năm 2024 là hơn 106.000 ca, mức cao nhất kể từ khi châu Âu bắt đầu hệ thống giám sát STI vào năm 2009. Bệnh lậu do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, và nhiều trường hợp nhiễm bệnh không có triệu chứng, đặc biệt ở phụ nữ, dẫn đến chẩn đoán chậm trễ và lây truyền không kiểm soát.
Từ năm 2023 đến năm 2024, tỷ lệ mắc bệnh nói chung tăng 4,3%. Ở nam giới, tỷ lệ tăng 7,9%, cao nhất ở nhóm tuổi 25-34. Hơn một nửa số ca mắc bệnh năm 2024 là ở nam giới có quan hệ tình dục đồng giới. Ngược lại, ở nữ giới, tỷ lệ mắc bệnh giảm 8,6%. Số ca mắc nhiều nhất tập trung ở nhóm tuổi 20-24.
ECDC cảnh báo: "Mặc dù một phần các trường hợp này có thể do nâng cao nhận thức và xét nghiệm, tỷ lệ mắc bệnh lậu cao ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản vẫn đáng lo ngại do nguy cơ tiềm ẩn gây biến chứng đường sinh dục." Các quốc gia có tỷ lệ cao nhất năm 2024 bao gồm Ireland, Malta, Iceland, Luxembourg, Đan Mạch và Tây Ban Nha.
Gia tăng đáng lo ngại trường hợp giang mai bẩm sinh
ECDC ghi nhận sự gia tăng mạnh bệnh giang mai bẩm sinh, với số ca đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 và gần như tăng gấp đôi so với năm 2023. Giang mai bẩm sinh xảy ra khi vi khuẩn giang mai lây truyền từ mẹ sang thai nhi trong thai kỳ. Nguy cơ cao nhất ở phụ nữ mang thai mắc giang mai giai đoạn đầu chưa điều trị.
Từ năm 2015 đến năm 2024, Bulgaria báo cáo số ca mắc cao nhất (195), tiếp theo là Bồ Đào Nha (96) và Hungary (91). Báo cáo nhấn mạnh: "Bệnh giang mai bẩm sinh có thể phòng ngừa được và việc loại bỏ nó trên toàn EU/EEA là hoàn toàn khả thi." Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khu vực châu Âu đặt mục tiêu loại trừ bệnh này vào năm 2030 với tỷ lệ dưới 1/100.000 ca sinh sống.
Báo cáo khuyến nghị tăng cường phòng ngừa trong cộng đồng người dị tính, mở rộng chương trình sàng lọc và xét nghiệm lại cho phụ nữ mang thai trong ba tháng cuối thai kỳ.
Nguyên nhân gia tăng STI
Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng STI liên quan đến thay đổi hành vi tình dục. Ông Josep Mallolas, Trưởng khoa HIV/AIDS tại Bệnh viện Clínic Barcelona, cho biết việc sử dụng bao cao su đang giảm và số lượng bạn tình tăng lên, đặc biệt ở nhóm người trẻ từ tuổi dậy thì đến độ tuổi 20.
Tuy nhiên, ECDC nhận định việc mở rộng xét nghiệm và cải thiện hệ thống báo cáo cũng góp phần phát hiện nhiều ca hơn. Một số quốc gia đã tăng cường xét nghiệm miễn phí và xét nghiệm tại nhà để đối phó với làn sóng STI gia tăng. Dù vậy, ECDC nhấn mạnh cần thêm dữ liệu để hiểu rõ hơn xu hướng lây nhiễm giữa các quốc gia và nhóm dân số.
