Rượu Bia Cuối Năm: 'Sát Thủ' Thầm Lặng Gây Đột Quỵ Trên Bàn Nhậu
Những bữa tiệc tất niên kéo dài, kèm theo lượng rượu bia dồn dập và chế độ ăn nhiều dầu mỡ, đang trở thành "chất xúc tác" nguy hiểm cho hàng loạt biến chứng sức khỏe như đột quỵ, viêm tụy cấp và ngộ độc rượu. Thời điểm cuối năm với các buổi liên hoan liên tục từ gia đình, bạn bè đến công ty khiến việc ăn uống thoải mái và quá chén trở nên phổ biến, gây áp lực lớn lên cơ thể trong thời gian ngắn.
Say Rượu Không Chỉ Là Mệt Mỏi Thông Thường
Bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, nguyên Trưởng đơn vị điều trị ban ngày tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), cho biết rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ đột quỵ có thể thay đổi được, nhưng lại chiếm tỷ lệ cao ở người bệnh. Theo thống kê từ Viện Tim mạch Quốc gia, việc uống rượu bia làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não gấp 5 lần so với người không uống, đặc biệt trong các dịp cao điểm như cuối năm khi tần suất uống tăng nhanh.
Rượu bia có thể gây đột quỵ thông qua hai cơ chế chính: tác động trực tiếp lên não gây rối loạn tuần hoàn não cấp và tác động gián tiếp bằng cách làm trầm trọng các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tăng đường huyết, xơ vữa động mạch, tổn thương gan, thận và hệ thần kinh. Bác sĩ Vũ nhấn mạnh: "Chỉ cần vài ngày uống rượu bia liên tục, huyết áp và đường huyết có thể tăng vọt, đặc biệt ở người đã có bệnh nền. Đây là thời điểm rất dễ xảy ra đột quỵ cấp".
Tác Hại Ngắn Hạn Và Dài Hạn Của Rượu Bia
Về tác hại ngắn hạn, rượu bia làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, té ngã, chấn thương, đuối nước, cùng với các biến chứng nguy hiểm như ngộ độc rượu, viêm gan cấp, viêm tụy cấp và đột quỵ cấp có thể xảy ra ngay sau các bữa nhậu kéo dài. Về lâu dài, rượu bia góp phần làm tăng mỡ nội tạng, gây tăng huyết áp và tăng đường huyết, từ đó làm gia tăng nguy cơ đái tháo đường, bệnh tim mạch và đột quỵ.
Ngoài ra, rượu còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh ung thư như ung thư vú, miệng, họng, thực quản, gan, đại trực tràng; đồng thời làm suy yếu hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến trí nhớ, sức khỏe tâm thần và có thể gây nghiện. Một nguy cơ đáng lo ngại là khi uống nhiều rượu, người say ngủ mê hoặc lơ mơ, khiến các dấu hiệu đột quỵ bị bỏ qua, và khi phát hiện thì đã qua "thời gian vàng" điều trị.
Biến Chứng Tiêu Hóa Dễ Bị Bỏ Qua
Bên cạnh đột quỵ, viêm tụy cấp là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp sau các bữa tiệc nhiều rượu bia và chất béo. Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Đô, Phó khoa phụ trách điều hành khoa Nội tiêu hóa tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết trong hơn một năm qua, khoa đã ghi nhận 152 ca viêm tụy cấp, với rượu bia là nguyên nhân thường gặp nhất chiếm 34,2%, và tăng triglyceride máu chiếm 31,6%. Đáng chú ý, có tới 21,1% trường hợp diễn tiến nặng và tỷ lệ tử vong là 2,6%.
Bác sĩ Đô giải thích: "Bình thường, tuyến tụy tiết men tiêu hóa giúp phân giải thức ăn. Khi ăn uống quá mức, đặc biệt nhiều rượu bia và chất béo, các men này có thể hoạt động 'quá đà' và tự gây tổn thương tuyến tụy, dẫn đến viêm tụy cấp". Người bệnh thường xuất hiện đau dữ dội vùng trên rốn, cơn đau có thể lan ra sau lưng, kèm buồn nôn và nôn nhiều lần nhưng không giảm đau, với trường hợp nặng có thể tụt huyết áp, khó thở và diễn tiến xấu rất nhanh chỉ trong 1-2 ngày.
Khuyến Cáo Từ Chuyên Gia Và Bộ Y Tế
Bác sĩ Đô khẳng định không có ngưỡng rượu bia nào thực sự an toàn, vì ngay cả khi uống với lượng nhỏ, rượu vẫn có những tác động nhất định đến cơ thể. Bộ Y tế khuyến cáo nam giới trưởng thành không nên uống quá 2 đơn vị rượu/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị/ngày, với một đơn vị rượu tương đương 30 ml rượu mạnh, 100 ml rượu vang hoặc 330 ml bia.
Dịp Tết là thời điểm vui vẻ, nhưng theo các bác sĩ, tiết chế rượu bia, ăn uống điều độ và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường chính là cách bảo vệ sức khỏe tốt nhất, tránh những biến chứng đáng tiếc chỉ vì "vui quá chén" trong những ngày cuối năm. Cần đánh thức người say rượu để phân biệt ngủ say và hôn mê do đột quỵ, và nếu lay gọi không đáp ứng, kích thích đau mà không có phản xạ, kèm các dấu hiệu như méo miệng, nói khó, yếu liệt tay chân, cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
