PGS Nguyễn Lân Hiếu cảnh báo tình trạng quá tải bệnh viện tư - tình huống chưa từng có
Trong một chia sẻ mới đây, Đại biểu Quốc hội, Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã nêu bật những bất cập nghiêm trọng của hệ thống y tế Việt Nam hiện nay. Ông nhấn mạnh rằng sự chênh lệch ngày càng lớn về trình độ chuyên môn giữa các tuyến đang dẫn đến tình trạng quá tải tại các bệnh viện lớn, thậm chí lan sang cả khu vực tư nhân - một hiện tượng chưa từng xảy ra trước đây.
Bệnh viện tư cũng không tránh khỏi áp lực
Theo PGS Hiếu, quá tải không còn là vấn đề riêng của các bệnh viện công khi nhiều cơ sở tư nhân cũng chật kín bệnh nhân. Ông chỉ ra rằng tỷ lệ chi trả trực tiếp bằng tiền túi của người dân cho chăm sóc sức khỏe vẫn ở mức cao và chưa có dấu hiệu giảm, gây thêm gánh nặng tài chính.
Ông đặc biệt quan ngại về việc lạm dụng chỉ định làm các xét nghiệm cận lâm sàng, chụp chiếu và cả các phẫu thuật, thủ thuật. "Chúng ta phải có chế tài đặc biệt trong lĩnh vực tương đối chuyên sâu, phức tạp này. Các hội chuyên ngành cần đóng vai trò quyết định - như thông lệ trên thế giới", ông Hiếu nhấn mạnh.
Giải pháp then chốt từ cải cách bảo hiểm y tế
PGS Hiếu cho rằng cải cách bảo hiểm y tế là giải pháp then chốt, với việc đa dạng hóa mức đóng và khuyến khích các loại hình bảo hiểm bổ sung để giảm gánh nặng chi phí cho người dân. Bên cạnh đó, ông nhận định không ít cơ sở y tế đang gặp khó khăn trong quá trình triển khai cơ chế tự chủ, với nguồn lực và dịch vụ chưa được tối ưu theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm.
Sự chênh lệch đáng kể về chỉ số sức khỏe và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu giữa các vùng miền vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến tính công bằng trong bảo vệ sức khỏe người dân. Ông đề xuất:
- Tiếp tục duy trì và tăng tỷ lệ chi thường xuyên cho y tế tại các bệnh viện tuyến huyện.
- Phát triển các cơ sở chuyên ngành như lao, truyền nhiễm, sức khỏe tâm thần.
- Giao chỉ tiêu cụ thể (KPI) cho các bệnh viện, gắn với dự toán ngân sách hàng năm.
Thiếu hụt nhân lực và thách thức y tế dự phòng
Một thách thức lớn khác là tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế tại nhiều địa phương, đặc biệt ở tuyến cơ sở, cả về số lượng lẫn chất lượng. PGS Hiếu cảnh báo khi triển khai cơ chế sát hạch cấp phép hành nghề, sự chênh lệch chất lượng đào tạo giữa các trường y có thể bộc lộ rõ.
Về y tế dự phòng, ông cho rằng lĩnh vực này vẫn chưa có nhiều đổi mới. Nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, quản lý bệnh mạn tính chưa hiệu quả, dẫn tới quá tải bệnh viện. Ông đề xuất thiết kế chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân theo từng nhóm đối tượng, tiến tới cá thể hóa việc tầm soát.
Gỡ điểm nghẽn thuốc và vật tư y tế
Liên quan đến thuốc và trang thiết bị y tế, PGS Hiếu đánh giá Luật Đấu thầu 2023 đã mang lại những chuyển biến tích cực, nhưng thị trường toàn cầu đang biến động mạnh. Ông đề xuất:
- Cho phép bệnh viện chủ động đàm phán, ký hợp đồng với các thuốc và vật tư đã ổn định.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý việc sử dụng thuốc, vật tư.
- Bổ sung quy định cho phép bệnh viện mua trực tiếp từ các hãng sản xuất gốc, không qua trung gian.
Theo ông, nếu các giải pháp này được triển khai hiệu quả, tình trạng thiếu thuốc, vật tư và trang thiết bị tại các cơ sở y tế công lập sẽ được cải thiện đáng kể, đồng thời giảm chi phí và thời gian cho các thủ tục đấu thầu lặp lại.
