Pin xe máy điện hiện nay chủ yếu thuộc hai nhóm: ắc quy chì-axit (gồm ắc quy nước và ắc quy AGM) và pin lithium (Li-ion). Mỗi loại có tuổi thọ khác nhau, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như môi trường, tần suất sử dụng và cách bảo dưỡng.
Tuổi thọ pin chì-axit và pin lithium
Theo The Drive, ắc quy chì-axit có tuổi thọ thực tế khoảng 3-5 năm, thậm chí chỉ hơn 2 năm nếu bị xả sâu hoặc xả điện liên tục. Nguyên nhân là các bản cực bị ăn mòn theo thời gian và các thành phần bên trong xuống cấp nhanh khi xả sâu. Trong khi đó, pin lithium (phổ biến là LiFePO4) có tuổi thọ cao hơn, trên 5 năm và có thể lên đến 10 năm nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, các con số này chỉ đạt được trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn.
Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tuổi thọ pin
Nhiệt độ lý tưởng cho ắc quy hoạt động là 0-25 độ C. Ở nhiệt độ dưới 10 độ C, dầu động cơ đặc hơn, khiến mô-tơ đề làm việc nặng hơn, tăng tải cho ắc quy và làm pin xuống cấp nhanh. Pin tự xả điện ngay cả khi không sử dụng; nếu để cạn kiệt lâu, các phản ứng hóa học gây hư hỏng không thể phục hồi. Với ắc quy chì-axit, dung dịch điện phân có thể đóng băng ở -2 độ C khi đã xả cạn, gây nứt vỡ. Khi sạc đầy, pin chịu được -59 độ C. Pin AGM ít bị ảnh hưởng hơn; pin lithium-ion không bị đóng băng nhưng vẫn cần duy trì sạc để tránh suy giảm tuổi thọ.
Ngược lại, nhiệt độ trên 32 độ C làm tăng tốc phản ứng hóa học, khiến pin mất khả năng tích điện nhanh hơn. Pin lithium-ion suy giảm dung lượng, còn pin chì-axit dễ bay hơi dung dịch điện phân, ăn mòn bản cực hoặc sunfat hóa, giảm hiệu suất và rút ngắn tuổi thọ.
Độ ẩm, bụi bẩn và tần suất sử dụng
Độ ẩm từ mưa hoặc tuyết có thể ăn mòn đầu cực và mối nối điện. Bụi bẩn và cặn bám lâu ngày làm giảm khả năng dẫn điện. Các chuyên gia khuyên người dùng thường xuyên vệ sinh khu vực lắp ắc quy, làm sạch đầu cực và loại bỏ sunfat hóa để duy trì tiếp xúc điện ổn định.
Tần suất sử dụng cũng ảnh hưởng trực tiếp. Xe dùng hằng ngày với quãng đường đủ dài giúp pin duy trì trạng thái sạc tốt hơn xe chỉ chạy quãng ngắn hoặc để lâu. Pin chì-axit tự xả hết sau khoảng hai tháng, còn pin LiFePO4 mất 4-5 tháng. Để pin hết sạch lâu dài gây sunfat hóa (pin chì-axit) hoặc xuống cấp thành phần bên trong (pin lithium).
Biện pháp kéo dài tuổi thọ pin
Người dùng khó kiểm soát thời tiết nhưng có thể duy trì pin luôn sạc đầy, hạn chế để xe không dùng quá lâu và vệ sinh định kỳ các đầu cực. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để kéo dài tuổi thọ ắc quy. (Theo The Drive)
