Một bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối đã duy trì lọc máu chu kỳ qua cầu nối động-tĩnh mạch (AVF) trong suốt 11 năm. Khoảng 3 năm gần đây, trên cầu nối xuất hiện các đoạn phình giãn. Tuy nhiên, do cầu nối vẫn bảo đảm lưu lượng cho các buổi lọc máu, người bệnh không điều trị vì lo ngại can thiệp sẽ làm mất đường vào mạch máu - yếu tố sống còn đối với bệnh nhân chạy thận nhân tạo.
Nguy cơ vỡ mạch và suy tim nặng hơn
Khi nhập Khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Đại học Phenikaa, tình trạng đã trở nên nghiêm trọng. Dọc cẳng tay trái xuất hiện nhiều túi phình lớn nối tiếp nhau, thành mạch căng bóng, da mỏng và đau, có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào. Cánh tay biến dạng rõ rệt, ảnh hưởng đến vận động và sinh hoạt hằng ngày. Không chỉ vậy, lưu lượng máu qua cầu nối AVF tăng cao kéo dài còn khiến tim phải hoạt động quá sức, làm tình trạng suy tim của người bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Anh Trung, Trưởng Khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Đại học Phenikaa, với người bệnh chạy thận nhân tạo, cầu nối AVF không chỉ là đường vào mạch máu mà còn là "đường sống". "Sau nhiều năm chạy thận, việc tạo một cầu nối mới không phải lúc nào cũng thực hiện được vì hệ thống mạch máu của người bệnh đã dần cạn kiệt. Nếu chỉ cắt bỏ cầu nối để xử lý các túi phình, người bệnh có thể mất đường lọc máu. Nhưng nếu tiếp tục trì hoãn, các túi phình có thể vỡ bất cứ lúc nào, gây chảy máu nghiêm trọng, đe dọa tính mạng", bác sĩ Hoàng Anh Trung cho biết.
Phẫu thuật bảo tồn và điều chỉnh lưu lượng
Sau khi siêu âm Doppler và đánh giá toàn diện hệ thống mạch máu, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật xử lý toàn bộ các đoạn phình giãn, đồng thời bảo tồn tối đa cầu nối AVF đang hoạt động. Mục tiêu không chỉ là loại bỏ nguy cơ vỡ mạch mà còn điều chỉnh lưu lượng máu qua cầu nối về mức phù hợp nhằm giảm gánh nặng cho tim, giúp người bệnh tiếp tục lọc máu lâu dài.
Sau gần 3 giờ phẫu thuật, ê-kíp Khoa Thận Nhân tạo đã xử lý thành công toàn bộ các khối phình trên cầu nối động-tĩnh mạch. Những đoạn mạch bị phình giãn, canxi hóa và dọa vỡ được cắt bỏ hoàn toàn, sau đó thay thế bằng đoạn mạch nhân tạo phù hợp. Điểm đặc biệt là các bác sĩ đã bảo tồn tối đa phần cầu nối AVF còn hoạt động tốt, hạn chế tối đa việc hy sinh hệ thống tĩnh mạch tự thân - yếu tố quyết định giúp duy trì đường vào mạch máu đã hoạt động ổn định suốt 11 năm. Đồng thời, lưu lượng dòng máu qua cầu nối cũng được điều chỉnh phù hợp nhằm giảm gánh nặng cho tim, tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục lọc máu an toàn và lâu dài.
Phục hồi hình thái cánh tay và lọc máu trở lại
Không chỉ xử lý thành công tổn thương mạch máu, ê-kíp còn tạo hình vạt da, phục hồi hình thái cánh tay, góp phần cải thiện chức năng vận động cũng như tính thẩm mỹ sau phẫu thuật. Ngay sau phẫu thuật, người bệnh được lọc máu trở lại trên chính cầu nối AVF đã được bảo tồn. Quá trình lọc máu diễn ra an toàn, cầu nối hoạt động tốt và tình trạng sức khỏe người bệnh ổn định.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo các chuyên gia Khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Đại học Phenikaa, không ít người bệnh chạy thận nhân tạo có tâm lý chủ quan khi cầu nối AVF vẫn hoạt động bình thường nên trì hoãn việc thăm khám. Điều này khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi các túi phình đã phát triển lớn hoặc xuất hiện biến chứng, làm tăng nguy cơ can thiệp phức tạp và ảnh hưởng đến khả năng bảo tồn đường vào mạch máu.
Các chuyên gia cho biết, phình giãn cầu nối AVF không chỉ gây biến dạng cánh tay mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như loét da, vỡ mạch, huyết khối gây tắc cầu nối hoặc suy tim do lưu lượng máu qua cầu nối tăng cao kéo dài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như túi phình tăng nhanh kích thước, da phủ trên túi phình căng bóng, mỏng, đau, đổi màu hoặc chảy máu, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá sớm nguy cơ. Việc theo dõi định kỳ giúp bác sĩ đánh giá chức năng cầu nối AVF, phát hiện sớm các bất thường và lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp. Đây là yếu tố quan trọng giúp bảo tồn đường vào mạch máu, hạn chế biến chứng và duy trì hiệu quả điều trị lọc máu lâu dài.
