Dấu hiệu nhận biết sốc nhiệt
Sốc nhiệt (heat stroke) xảy ra khi cơ thể tăng nhiệt độ đột ngột, thường trên 40 độ C, do tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao hoặc gắng sức dưới trời nắng. Các triệu chứng bao gồm: da nóng, khô, đỏ; nhịp tim nhanh, mạnh; đau đầu dữ dội; chóng mặt, buồn nôn; lú lẫn, mất ý thức. Đây là tình trạng cấp cứu y tế, có thể gây tổn thương não, tim, thận nếu không được xử trí kịp thời.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Nguyên nhân chính là do mất nước và điện giải, khiến cơ chế điều nhiệt của cơ thể bị quá tải. Những người có nguy cơ cao gồm: người già, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mãn tính (tim mạch, tiểu đường), người lao động ngoài trời, vận động viên, người uống rượu bia hoặc dùng thuốc lợi tiểu. Thời tiết nắng nóng kéo dài trên 35 độ C, độ ẩm cao càng làm tăng nguy cơ.
Cách phòng tránh sốc nhiệt hiệu quả
Để phòng tránh, cần uống đủ nước (khoảng 2-3 lít/ngày, tăng khi hoạt động ngoài trời), tránh uống rượu bia, cà phê. Mặc quần áo thoáng mát, sáng màu, đội mũ rộng vành, đeo kính râm. Hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h, nếu phải ra ngoài thì nghỉ ngơi trong bóng râm thường xuyên. Sử dụng quạt, máy lạnh, tắm nước mát để hạ nhiệt. Đặc biệt, không để trẻ em, người già trong xe hơi đóng kín cửa dù chỉ vài phút.
Sơ cứu khi gặp người bị sốc nhiệt
Khi phát hiện người có dấu hiệu sốc nhiệt, cần gọi cấp cứu ngay (115). Trong khi chờ đợi, nhanh chóng đưa nạn nhân vào nơi mát mẻ, bóng râm. Cởi bỏ quần áo dư thừa, đặt nạn nhân nằm nghiêng nếu có buồn nôn. Làm mát cơ thể bằng cách chườm khăn lạnh lên trán, nách, bẹn; phun nước mát lên người; quạt mạnh. Cho uống nước mát nếu nạn nhân tỉnh táo. Tuyệt đối không cho uống thuốc hạ sốt hoặc uống nước quá lạnh. Theo dõi nhiệt độ cơ thể liên tục, nếu không giảm dưới 39 độ C sau 30 phút, cần can thiệp y tế khẩn cấp.
Lưu ý quan trọng
Không nên chủ quan với sốc nhiệt vì có thể dẫn đến tử vong. Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm có hàng trăm ca nhập viện do sốc nhiệt trong mùa hè. Cần tuyên truyền rộng rãi kiến thức phòng tránh, đặc biệt cho người lao động ngoài trời và gia đình có trẻ nhỏ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.
