Mùa hè là thời điểm trẻ em nghỉ học, tăng cường du lịch và vui chơi, nhưng cũng là lúc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gia tăng, đặc biệt là viêm màng não do não mô cầu. Bác sĩ khuyên phụ huynh thường xuyên theo dõi sức khỏe con, kiểm tra lịch tiêm chủng và thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Trẻ em – đối tượng nguy cơ cao trước bệnh nguy hiểm
Mùa hè, trẻ thường xuyên di chuyển trên phương tiện công cộng, tụ tập đông người, khiến nguy cơ tiếp xúc mầm bệnh cao. Thời tiết nắng nóng kèm mưa bất chợt dễ gây mất nước, ăn uống thất thường, ngủ không đủ giấc, làm suy giảm hệ miễn dịch. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis tấn công cơ quan gây bệnh.
Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao. Vi khuẩn lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng. Người mang vi khuẩn có thể không có triệu chứng nhưng vẫn là nguồn lây cho cộng đồng. Ngành y tế khuyến cáo, viêm màng não mô cầu ủ bệnh âm thầm, tiến triển rất nhanh, có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát sốt.
ThS-BS Lê Thanh Khôi, Phó giám đốc y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, phân tích: Trẻ dưới 5 tuổi dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, nguy cơ nhiễm vi khuẩn cao hơn. Triệu chứng thường gặp là sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cổ cứng, dễ nhầm với cảm cúm, khiến phụ huynh chủ quan, bỏ qua thời gian vàng điều trị. Bệnh có thể tiến triển khó lường, dẫn đến sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và tử vong trong 24 giờ.
Tỷ lệ tử vong cao và di chứng nặng nề
Bác sĩ Thanh Khôi cho biết: “Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu từ ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn.”
Phòng bệnh: Không để lại khoảng trống bảo vệ
Trước bối cảnh dịch bệnh mùa hè diễn biến phức tạp, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định tiêm vắc xin là chiến lược phòng ngừa hiệu quả hàng đầu, giúp giảm nguy cơ mắc, biến chứng nặng và ngăn bệnh lan rộng. Bác sĩ khuyên phụ huynh rà soát lịch tiêm chủng của con, đặc biệt với các bệnh diễn tiến nhanh như não mô cầu.
Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh. Theo WHO, các nhóm A, B, C, W, X và Y gây ra hơn 95% trường hợp viêm màng não do não mô cầu trên toàn cầu. Với sự phân bố khác nhau theo khu vực địa lý, việc di chuyển thường xuyên trong mùa hè có thể khiến trẻ tiếp xúc nhiều nhóm vi khuẩn khác nhau.
Chuyên gia dịch tễ cho rằng cần phòng ngừa đầy đủ các nhóm vi khuẩn gây bệnh phổ biến như A, C, Y, W. Hiện nay, một mũi vắc xin não mô cầu tứ giá chống lại 4 nhóm huyết thanh A, C, Y, W có thể tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi theo hướng dẫn của bác sĩ. Phụ huynh nên đến cơ sở y tế uy tín để tham khảo ý kiến chuyên môn về các mũi tiêm còn thiếu.
Nhu cầu tiêm vắc xin não mô cầu gia tăng
Thời gian gần đây, tại Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu ghi nhận nhu cầu tư vấn và tiêm vắc xin phòng não mô cầu gia tăng rõ rệt, phần lớn là các gia đình. Điều này cho thấy người dân ngày càng nâng cao nhận thức và chủ động phòng ngừa bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Đơn vị đã triển khai phương án vận hành phù hợp, đảm bảo nguồn cung vắc xin, bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi từ trẻ nhũ nhi đến người cao tuổi. Quy trình tiêm chủng thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của Bộ Y tế, hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP, sử dụng thiết bị đạt chuẩn WHO với công nghệ châu Âu, giám sát thông minh 24/7.
Bên cạnh tiêm phòng, ThS-BS Lê Thanh Khôi lưu ý các biện pháp phòng bệnh khác: vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, súc miệng họng bằng dung dịch sát khuẩn; giữ gìn vệ sinh nơi ở, đảm bảo thông thoáng; duy trì chế độ ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, tăng cường sức đề kháng.
