PGS.TS.BS Phạm Lê Duy: Lựa chọn 'ngược dòng' để kiến tạo tương lai cho ngành Dị ứng - Miễn dịch
Trong đợt phong học hàm Phó giáo sư năm 2025, bác sĩ Phạm Lê Duy (sinh năm 1987) nổi bật là một trong hai gương mặt trẻ nhất. Suốt gần 10 năm, anh âm thầm theo đuổi Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, một chuyên ngành còn nhiều khoảng trống tại Việt Nam. Thay vì chọn những con đường rực rỡ hơn, vị bác sĩ này quyết định lùi về phía sau để đặt nền móng và xây dựng những viên gạch đầu tiên cho lĩnh vực non trẻ này.
Quyết định 'tự làm khó' bản thân vì sứ mệnh y học
Một buổi sáng cách đây 9 năm, một người mẹ trẻ bế cô con gái 4 tuổi bước vào phòng khám của bác sĩ Phạm Lê Duy với ánh mắt mệt mỏi. Cô bé bị viêm da cơ địa nặng do dị ứng mạt bụi nhà, làn da đỏ rực, trầy xước và dày lên vì viêm kéo dài. Trước tập hồ sơ dày cộp ghi chép đầy đủ các phương pháp điều trị thất bại, vị bác sĩ trẻ đã phải đối mặt với quyết định khó khăn: sử dụng thuốc ức chế miễn dịch cho một đứa trẻ 4 tuổi.
Cuối cùng, anh chọn phương án điều trị tích cực và chủ động tìm nguồn tài trợ để cô bé được điều trị giải mẫn cảm đặc hiệu mà không phải gánh thêm chi phí. Kết quả, nhiều năm sau, cô bé 12 tuổi quay lại tái khám với làn da gần như không còn dấu tích bệnh tật. "Đó là ca đầu tiên tôi nhận điều trị khi quay về Việt Nam. Khi chứng kiến chất lượng cuộc sống người bệnh được cải thiện, tôi tin rằng mình đã theo đuổi đúng con đường", PGS.TS.BS Phạm Lê Duy chia sẻ, không giấu được sự tự hào.
Từ bỏ cơ hội vàng để trở về phục vụ quê hương
Năm 2016, sau khi hoàn tất chương trình nghiên cứu sinh tại Đại học Ajou (Hàn Quốc), bác sĩ Phạm Lê Duy nhận được lời mời làm việc từ cả Hàn Quốc và Mỹ - những cơ hội đáng mơ ước với điều kiện nghiên cứu hiện đại và môi trường chuyên môn đã định hình. Tuy nhiên, anh lại nghĩ nhiều đến việc đóng góp cho nền y học nước nhà.
"Niềm mong mỏi góp sức cho nền y học nước nhà thôi thúc tôi trở về", anh nhớ lại. Giữa nhiều chuyên ngành đã có nền tảng vững chắc, Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng ở Việt Nam vẫn là một khoảng trống với ít trung tâm chuyên sâu và ít bác sĩ trẻ theo đuổi. Quyết định này khiến anh thừa nhận đã "tự làm khó" bản thân khi không chọn con đường đã được trải phẳng.
Kiên trì xây dựng nền móng từ ba trụ cột: điều trị, giảng dạy và nghiên cứu
PGS Lê Duy nhận định Dị ứng - Miễn dịch không tạo ra những con số gây giật mình, nhưng với người bệnh, đó là hành trình dài đầy thử thách. Để chuyên ngành này được nhìn nhận nghiêm túc, anh theo đuổi song song ba hướng:
- Điều trị lâm sàng: Tiếp nhận các ca bệnh cụ thể tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, biến lý thuyết thành thực tiễn.
- Giảng dạy: Đứng lớp tại Đại học Y Dược TP.HCM, truyền đạt kiến thức về dị ứng và miễn dịch cho thế hệ bác sĩ trẻ.
- Nghiên cứu khoa học: Hoàn thành 5 công trình cấp cơ sở (2 đề tài chủ nhiệm) và công bố 62 bài báo, gần 50 trong số đó trên các tạp chí quốc tế uy tín.
Anh cho biết nguồn cảm hứng lớn nhất đến từ chính bệnh nhân: "Tôi nhận ra rằng nghiên cứu là nền tảng quan trọng của sự phát triển, và cũng là cách giúp tôi thỏa mãn sự tò mò của bản thân về thế giới xung quanh".
Những thay đổi tích cực sau 9 năm bền bỉ
9 năm có thể chưa dài, nhưng đủ để PGS Lê Duy chứng kiến sự chuyển động rõ rệt trong ngành. Trước đây, bệnh nhân dị ứng thường phải đến nhiều phòng khám khác nhau, mỗi nơi giải quyết một phần biểu hiện. Giờ đây, với cách tiếp cận toàn diện của Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, họ được chăm sóc tốt hơn.
Đáng mừng, ngày càng nhiều bác sĩ trẻ lựa chọn gắn bó với chuyên ngành này như một hướng đi nghiêm túc. PGS Lê Duy nhấn mạnh: "Tôi thấy mình giúp được cho bệnh nhân, đào tạo thêm các thế hệ tiếp nối, và chứng kiến sự phát triển của ngành nghề qua từng ngày, đó là điều khiến tôi muốn tiếp tục gắn bó".
Với anh, học hàm Phó giáo sư là một cột mốc đáng trân trọng, nhưng không phải đích đến. Danh xưng ấy nhắc nhở rằng phía trước còn nhiều việc phải làm để tiếp tục đóng góp cho chuyên ngành anh đã chọn gắn bó.
