Ngày 29/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị chuyên đề nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) trong lĩnh vực y, dược cổ truyền. Sự kiện có sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và lãnh đạo các bệnh viện y học cổ truyền trên toàn quốc.
Định hướng chiến lược phát triển y học cổ truyền
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy lĩnh vực y, dược cổ truyền. Điển hình là Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới.
Các chính sách này đều yêu cầu phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của y học cổ truyền; tăng cường quản lý nhà nước; nâng cao năng lực hệ thống; kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong đào tạo, phòng bệnh và khám chữa bệnh; đồng thời nâng cao chất lượng thuốc cổ truyền, dược liệu và thúc đẩy phổ biến giá trị y học cổ truyền đến cộng đồng.
Đặc biệt, tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế ngày 20/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; phát huy vai trò của y học cổ truyền trong phòng bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc người cao tuổi, đưa y học cổ truyền thực sự về với cộng đồng. Đây là định hướng chiến lược, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa thúc đẩy nghiên cứu, chuẩn hóa và hiện đại hóa y dược cổ truyền.
Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả
Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị các đơn vị đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống và công tác tổ chức khám chữa bệnh BHYT trong lĩnh vực y, dược cổ truyền; làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và yêu cầu đặt ra hiện nay. Đồng thời, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn và hiệu quả sử dụng Quỹ BHYT đối với khám chữa bệnh y học cổ truyền; tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, đảm bảo người bệnh được tiếp cận dịch vụ an toàn, hiệu quả và thuận lợi hơn.
Lãnh đạo Bộ Y tế cũng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế khám chữa bệnh BHYT trong lĩnh vực y học cổ truyền, đặc biệt là cơ chế đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh được tiếp cận cơ sở chuyên sâu một cách khoa học, đảm bảo quyền lợi người bệnh. Ngoài ra, cần rà soát, cập nhật các quy định về dịch vụ kỹ thuật, thuốc y học cổ truyền và cơ chế thanh toán BHYT theo hướng khoa học, khả thi, kịp thời, đảm bảo cân đối Quỹ BHYT và đáp ứng yêu cầu phát triển y, dược cổ truyền.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là đổi mới chính sách BHYT đối với y học cổ truyền, gắn với xu hướng chuyển mạnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu.
Thực trạng và thách thức
Theo báo cáo của Bộ Y tế, mạng lưới khám chữa bệnh y học cổ truyền đang từng bước được củng cố. Hiện cả nước có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện y học cổ truyền tuyến tỉnh và 10 bệnh viện y học cổ truyền tư nhân. Năm 2025, tỷ lệ khám chữa bệnh y học cổ truyền đạt khoảng 3,3% tổng số lượt khám chữa bệnh, tương đương khoảng 7 triệu lượt khám. Chính sách BHYT đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền từng bước được hoàn thiện. Danh mục thanh toán BHYT hiện bao gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền.
Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết: Theo Quyết định 1893/QĐ-TTg ngày 25/12/2019 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phát triển y, dược cổ truyền kết hợp với y, dược hiện đại đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là tăng tỷ lệ chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền từ quỹ BHYT lên tối thiểu 20% vào năm 2025 và 30% vào năm 2030. Tuy nhiên, hiện tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền mới chỉ đạt 5,42%, tương đương hơn 3.100 tỷ đồng. Con số này còn khiêm tốn so với tiềm năng dược liệu phong phú của Việt Nam.
Bà Trang cũng nhấn mạnh: Nhiều công ty hiện có các bài thuốc dược liệu mới, được nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng bài bản. Do đó, không nên quan niệm thuốc y học cổ truyền là giá rẻ mà cần có chính sách chi trả hợp lý. Bên cạnh đó, chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ còn chênh lệch giữa các tuyến, các vùng miền; nhân lực và năng lực nghiên cứu, sản xuất dược liệu chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, cần đặt y học cổ truyền ở vị trí vốn có, đồng thời thúc đẩy xu hướng kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại.
