Nguy cơ nhồi máu cơ tim cao nhất vào buổi sáng: Dấu hiệu và cách xử lý khẩn cấp
Theo thống kê y khoa, các ca nhồi máu cơ tim cấp, đặc biệt ở người lớn tuổi, thường tập trung cao nhất vào buổi sáng sớm, trong khung giờ từ 6 đến 12 giờ sáng hoặc ngay sau khi thức dậy. Bác sĩ Đào Quang Hoàng, khoa Nội tim mạch - Lão học, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, nhấn mạnh rằng việc nhận diện đúng biểu hiện bệnh là chìa khóa sống còn. Nếu cơn đau ngực, khó thở hoặc mệt mỏi kiệt sức kéo dài quá 15 phút không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
Vì sao người lớn tuổi dễ bị nhồi máu cơ tim vào buổi sáng?
Bác sĩ Hoàng giải thích hiện tượng này do sự thay đổi đột ngột về nhịp sinh học khi chuyển từ ngủ sang thức, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch đã lão hóa. Có ba lý do chính:
- Thay đổi tư thế đột ngột: Việc chuyển từ nằm sang đứng kết hợp với thiếu máu cục bộ thoáng qua khiến tim bị sốc và quá tải.
- Sự bừng tỉnh của hệ thần kinh giao cảm và hormone căng thẳng: Khi thức dậy, cơ thể giải phóng Adrenaline và Cortisol, làm nhịp tim và huyết áp tăng vọt. Ở người lớn tuổi, mạch máu xơ cứng dễ dẫn đến thiếu oxy cơ tim và nứt vỡ mảng xơ vữa, tăng nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
- Nghịch lý của hệ đông máu: Buổi sáng, máu đặc nhất do mất nước qua đêm, và tiểu cầu có xu hướng bám dính mạnh, trong khi hệ thống đánh tan cục máu đông hoạt động yếu nhất, tạo điều kiện hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch vành.
Những triệu chứng ngụy trang của nhồi máu cơ tim
Bác sĩ Quang Hoàng cảnh báo nhồi máu cơ tim có thể giống các bệnh thông thường. Người dân cần phân biệt:
- Với bệnh dạ dày: Đau dạ dày liên quan đến bữa ăn, giảm khi uống thuốc kháng axit. Đau do tim không đáp ứng với thuốc dạ dày và thường xuất hiện khi vận động gắng sức.
- Với đau cơ, xương khớp: Đau cơ xương tăng khi ấn bằng ngón tay hoặc thay đổi tư thế. Đau do tim thường đau theo mảng rộng, không thay đổi khi ấn nắn hoặc vặn mình.
- Với rối loạn lo âu: Rối loạn lo âu có yếu tố tâm lý rõ ràng, kèm thở nhanh nông. Đau do tim thường đi kèm vã mồ hôi lạnh, da tái nhợt.
Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh: Đau ngực do tim thường có cảm giác bị đè nặng, bóp nghẹt ở giữa ngực, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc uống thuốc thông thường. Nếu đau lan lên hàm, vai trái, cần nghĩ ngay đến nhồi máu cơ tim.
Nguyên tắc xử lý khi nghi ngờ nhồi máu cơ tim
Bác sĩ Đào Quang Hoàng khuyến cáo khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần tuân thủ hai nguyên tắc:
- Quy tắc thời gian 15 phút: Nếu cơn đau ngực, khó thở hoặc mệt mỏi kiệt sức kéo dài quá 15 phút không thuyên giảm, phải gọi cấp cứu ngay để đo điện tâm đồ.
- Không tự lái xe đến bệnh viện: Vì biến chứng rối loạn nhịp tim hoặc ngưng tim có thể xảy ra bất cứ lúc nào trên đường đi, đe dọa tính mạng.
