Những con số thống kê trong hơn hai năm qua tại các địa phương thuộc tỉnh Thái Bình cũ đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen ăn tiết canh. Cụ thể, có 3 trường hợp tử vong và 64 người phải nhập viện hoặc tự điều trị tại nhà sau khi sử dụng món ăn này. Vụ việc gần đây nhất xảy ra vào ngày 29 tháng 4 năm 2026 tại các xã Quỳnh Phụ, Diên Hà và Minh Thọ, khiến 31 người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, buộc phải nhờ đến sự chăm sóc của nhân viên y tế.
Nguyên nhân và hậu quả từ thói quen ăn tiết canh
Qua điều tra, các trường hợp ngộ độc và nghi ngộ độc thực phẩm nêu trên đều có liên quan đến việc ăn tiết canh lợn, tiết canh dê và tiết canh vịt. Thói quen này bắt nguồn từ những quan niệm sai lầm, thậm chí lệch lạc của một bộ phận người dân. Nhiều người vẫn tin rằng ăn tiết canh mang lại may mắn, thịnh vượng vào đầu tháng, đầu năm; có tác dụng bổ máu, chữa lành vết thương; thậm chí làm chậm quá trình lão hóa, mang lại làn da hồng hào, tươi trẻ. Thậm chí, có người còn cho rằng món này tăng cường sinh lực cho nam giới.
Tuy nhiên, PGS, TS, bác sĩ Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Y học nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) khẳng định: Đến nay, chưa có một nghiên cứu nào chứng minh những tác dụng tích cực của tiết canh. Ngược lại, nhiều người ăn tiết canh đã phải đối mặt với vô vàn bệnh tật nguy hiểm. “Đúng như người xưa đã dạy, bệnh từ miệng mà ra”, bác sĩ Cường đúc rút.
Những nguy cơ tiềm ẩn khi ăn tiết canh
Theo PGS, TS Đỗ Duy Cường, ăn tiết canh gây rối loạn tiêu hóa, làm tăng đột biến nguy cơ nhiễm bệnh sán lợn gạo, nhiễm liên cầu lợn và bệnh giun xoắn. Những bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và thể trạng lâu dài của con người. Ông nhắc lại vụ cấp cứu 8 trường hợp ăn tiết canh lợn vào tháng 7 năm 2025 tại các xã phía nam tỉnh Hưng Yên, những người này rất may mắn vì được xử trí kịp thời theo đúng phác đồ điều trị.
Giải pháp từ chính quyền địa phương
Sau một loạt vụ việc đáng tiếc, chính quyền các xã phía nam tỉnh Hưng Yên đã tăng cường các biện pháp giám sát. Tại xã Quỳnh An, nơi từng xảy ra vụ 2 người tử vong do ăn tiết canh vào tháng 7 năm ngoái, tất cả các hàng bán đồ ăn, đặc biệt là cháo lòng, tiết canh, đều được giám sát chặt chẽ. Chủ cửa hàng phải ký cam kết chấp hành quy định về an toàn thực phẩm, bảo đảm nguồn gốc sản phẩm rõ ràng. Xã thường xuyên phát trên loa truyền thanh về những nguy cơ tiềm ẩn khi dùng tiết canh, như nguy cơ nhiễm khuẩn lớn, không chữa được bệnh, và cảnh báo “đừng để sán chui lên não”.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người dân chủ quan, cho rằng vịt không có liên cầu khuẩn nên ăn tiết canh vịt không hề gì, thậm chí còn mát ruột. Ông Đỗ Mạnh Hùng, Chi cục trưởng An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hưng Yên, nhận định: “Chúng tôi đã nhận diện được một thói quen không dễ từ bỏ của bộ phận người dân, nhất là ở vùng nông thôn, khi vẫn ăn tiết canh sống. Để thay đổi nhận thức cần sự kiên trì, tuyên truyền theo kiểu ‘mưa dầm thấm lâu’, nhất là sự vào cuộc của hệ thống chính trị ở cơ sở.”
Đồng bộ giải pháp từ gốc đến ngọn
Bên cạnh công tác tuyên truyền, việc kiểm soát thực phẩm bẩn đòi hỏi các biện pháp đồng bộ. Các giải pháp trọng tâm bao gồm siết chặt quản lý nguồn gốc xuất xứ, tăng cường kiểm tra liên ngành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ truy xuất và nâng cao ý thức người tiêu dùng. Bộ Y tế trong nhiều năm qua đã đưa ra thông điệp “Không ăn tiết canh, không tiêu thụ thịt sống, thịt chưa nấu chín”. Cần có thêm nhiều động thái quyết liệt hơn nữa để nhấn mạnh trách nhiệm của từng người dân trong việc bảo vệ sức khỏe của chính mình. Hãy nói “không” với tiết canh, thịt sống và thói quen ăn uống thiếu an toàn.
