Cảnh báo nguy cơ từ mâm cỗ nguội trong dịp Tết Nguyên đán
Trong không khí rộn ràng của ngày Tết, việc tiếp đón khách liên tục khiến nhiều gia đình có thói quen chuẩn bị sẵn mâm cỗ với các món ăn truyền thống như giò nạc, giò mỡ, thịt đông, thịt gà vịt, cá, hải sản, bánh chưng, bánh tét. Hễ có khách đến chơi, mâm cỗ này lại được bưng ra mời bất kể giờ giấc. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng cần hết sức thận trọng với những mâm cỗ nguội, vì chúng dễ bị nhiễm khuẩn và gây nguy hại cho sức khỏe.
Thời gian bảo quản thức ăn: Yếu tố then chốt để tránh nhiễm khuẩn
Theo khuyến cáo, không nên ăn những thức ăn đã nấu chín trên 4 giờ đồng hồ, vì lúc này vi khuẩn từ môi trường xung quanh đã xâm nhập và phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc. Thức ăn dù được đun sôi ở nhiệt độ cao cũng sẽ nguội dần về nhiệt độ phòng, tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động. Lý tưởng nhất là ăn ngay thức ăn vừa nấu chín. Nếu cần bảo quản, thức ăn nóng chỉ nên giữ ở nhiệt độ 60 độ C trong tối đa 3-4 giờ, trong khi thức ăn nguội cần duy trì ở 10 độ C.
Đối tượng dễ tổn thương: Trẻ em và người có bệnh nền
Trẻ em là nhóm đặc biệt cần được chú ý trong dịp Tết. Thời điểm này, trẻ dễ bị tiêu chảy do ăn uống thất thường, không đúng bữa hoặc tiêu thụ thức ăn nguội lạnh. Cha mẹ cần theo dõi sát sao, nếu trẻ đi ngoài từ 4 lần/ngày trở lên, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Đồng thời, những người mắc bệnh như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, gout, thừa cân hoặc béo phì cũng nên tránh các món để qua đêm hoặc đun lại nhiều lần, vì chúng thường gây mặn và không tốt cho sức khỏe.
Nguyên tắc chế biến và bảo quản an toàn
Để đảm bảo an toàn thực phẩm, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Nấu chín kỹ thức ăn: Đảm bảo nhiệt độ nấu không thấp hơn 100 độ C, đặc biệt chú ý phần bên trong thực phẩm, nhất là gần xương. Với thực phẩm đông lạnh, cần làm rã đông trước khi chế biến.
- Đun sôi lại thức ăn từ tủ lạnh: Khi lấy thức ăn chín từ tủ lạnh ra, buộc phải đun sôi lại trong ít nhất 5-10 phút để tiêu diệt vi khuẩn có thể nhiễm chéo từ thực phẩm sống.
- Tránh để thức ăn nóng vào tủ lạnh: Vì phần trong thức ăn có thể không lạnh kịp, tạo môi trường cho vi sinh vật phát triển. Nếu muốn để sang bữa sau, nên đun sôi lại ngay sau bữa ăn trước.
- Sử dụng dao thớt riêng biệt: Không dùng chung dao thớt cho thực phẩm sống và chín để ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo.
Cân bằng dinh dưỡng trên mâm cỗ ngày Tết
Nhiều người quan niệm mâm cỗ Tết phải có nhiều món thịt và ít rau, nhưng điều này dẫn đến mất cân đối khẩu phần ăn. Chế độ ăn nhiều thịt, ít rau có thể gây hại cho người bệnh gout, cao huyết áp, thừa cân và béo phì. Khuyến nghị là ăn thịt vừa phải (không quá 100g/ngày/người trưởng thành), ưu tiên cá và đậu phụ. Đồng thời, tăng cường rau quả với lượng trên 400g/ngày để hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng, đặc biệt quan trọng trong và sau những ngày Tết khi nguy cơ tăng cân và tái phát bệnh cao.
Nhìn chung, việc thưởng thức mâm cỗ ngày Tết cần đi đôi với ý thức bảo vệ sức khỏe. Bằng cách tuân thủ các nguyên tắc an toàn thực phẩm và cân bằng dinh dưỡng, gia đình bạn có thể tận hưởng một mùa xuân an lành, tránh xa các nguy cơ từ thức ăn nguội lạnh.
