Cảnh báo nguy cơ dị ứng từ món ăn 'độc lạ' trong tiệc tất niên cuối năm
Sáng ngày 14/2, Thạc sĩ Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Tiến Thành - thành viên Hội Da liễu Việt Nam - chia sẻ với báo chí về tình trạng đáng báo động: số lượng bệnh nhân đến khám vì mày đay, dị ứng thực phẩm và đồ uống tăng rõ rệt vào dịp cận Tết Nguyên đán.
Tình trạng dị ứng diễn biến phức tạp
"Vào những ngày cuối năm, lượng ca mắc mày đay tăng cao đột biến, từ biểu hiện nổi mẩn nhẹ cho đến phù mạch và khó thở nghiêm trọng. Thậm chí, chúng tôi từng nhận được cuộc gọi cầu cứu khẩn cấp vào sát thời điểm giao thừa vì tình trạng dị ứng diễn tiến nặng, đe dọa tính mạng người bệnh", bác sĩ Thành cho biết.
Một trường hợp điển hình là bệnh nhân nam N.V.H (32 tuổi, Hà Nội). Anh này bắt đầu cảm thấy ngứa ran khắp cơ thể, các mảng đỏ nổi lên ở vùng cổ và cánh tay chỉ sau bữa tiệc. Chưa đầy một giờ đồng hồ, tình trạng trở nên tồi tệ hơn khi vùng môi và mí mắt sưng to, kèm theo cảm giác khó thở rõ rệt, buộc người thân phải đưa đi cấp cứu ngay lập tức.
Qua thăm khám, bác sĩ Tiến Thành xác định bệnh nhân bị mày đay cấp tính, nguyên nhân nghi ngờ do dị ứng với món "đặc sản" côn trùng và rượu ngâm được giới thiệu là có nguồn gốc từ vùng Tây Bắc. May mắn, sau khi được xử trí y tế kịp thời, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mới dần ổn định trở lại.
Những thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ cao
Theo chuyên gia da liễu, các bữa tiệc cuối năm thường là dịp để mọi người thưởng thức những món ăn "đặc sản" hoặc thử nghiệm các món lạ miệng. Tuy nhiên, chính những thực phẩm này lại ẩn chứa nguy cơ dị ứng rất cao, đặc biệt với người có cơ địa nhạy cảm.
Các nhóm thực phẩm dễ gây phản ứng mày đay bao gồm:
- Đồ rừng: thịt nhím, kỳ đà, lợn rừng, các loại rau rừng.
- Hải sản: tôm, cua, ghẹ, mực và các loại cá biển.
- Côn trùng: châu chấu, nhộng tằm, bọ cạp, ve sầu, dế.
- Rượu ngâm: các loại rượu ngâm thảo dược, động vật hoặc rễ cây không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
"Đây đều là những thực phẩm có khả năng kích thích phản ứng dị ứng mạnh, nhất là với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc chưa từng có cơ hội tiếp xúc trước đó", bác sĩ Thành nhấn mạnh.
Rượu bia làm trầm trọng thêm tình trạng dị ứng
Ngoài các món ăn lạ, rượu bia - "nhân vật chính" không thể thiếu trong các bữa tiệc tất niên - cũng đóng vai trò làm tăng nguy cơ dị ứng. Rượu có thể gây giãn mạch máu, kích thích tế bào giải phóng histamine, từ đó khiến phản ứng mày đay dễ bùng phát hơn, đặc biệt khi kết hợp cùng các thực phẩm lạ.
Nhiều người thường chủ quan, cho rằng mày đay chỉ là bệnh ngoài da đơn giản, nhưng theo bác sĩ, bệnh lý này có thể tiến triển rất nặng nếu không được xử trí kịp thời và đúng cách.
Biểu hiện thường gặp là các sẩn phù nổi trên da, bao quanh bởi quầng đỏ, gây ngứa dữ dội. Những nốt này có thể tồn tại từ vài chục phút đến hơn một ngày, với kích thước dao động từ vài milimet đến vài centimet.
Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như:
- Phù nề môi, mí mắt, lưỡi hoặc cổ họng.
- Khó thở, thở khò khè, tức ngực.
- Đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
- Chóng mặt, tụt huyết áp đột ngột, thậm chí ngất xỉu.
Đây là những dấu hiệu cảnh báo của sốc phản vệ - một tình trạng y tế khẩn cấp có thể đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu ngay lập tức.
"Chúng tôi đã gặp không ít trường hợp bệnh nhân chỉ sau một bữa tiệc đã nổi mày đay toàn thân, sưng phù môi, khó thở nghiêm trọng. Nếu chủ quan, hậu quả có thể rất nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong", bác sĩ Thành cảnh báo.
Khuyến cáo phòng ngừa dị ứng dịp cuối năm
Để hạn chế tối đa nguy cơ dị ứng thực phẩm, đặc biệt trong những ngày tiệc tùng liên miên, bác sĩ đưa ra những khuyến cáo quan trọng:
Người có tiền sử dị ứng cần tuyệt đối tránh các thực phẩm từng gây phản ứng trước đó. Việc thử nhiều món "độc, lạ" trong cùng một bữa ăn cũng làm tăng đáng kể nguy cơ nổi mày đay.
Cần kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ, tránh ăn quá nhiều các món giàu đạm, dầu mỡ trong một bữa tiệc. Sự kết hợp của nhiều loại thực phẩm dễ gây dị ứng cùng lúc sẽ khiến cơ thể khó thích nghi, dễ dẫn đến phản ứng quá mức.
Khi xuất hiện các dấu hiệu ban đầu như nổi mẩn đỏ, ngứa, nóng rát, người bệnh nên dừng ngay việc sử dụng các thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng. Nếu có triệu chứng nặng hơn như khó thở, phù mạch, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Với người có cơ địa dị ứng, bác sĩ khuyên nên chuẩn bị sẵn thuốc kháng histamin hoặc thuốc chống dị ứng theo chỉ định của bác sĩ. Đây là biện pháp xử lý ban đầu hiệu quả trong các trường hợp nhẹ, đặc biệt khi chưa thể đến bệnh viện ngay lập tức.
Tết Nguyên đán là thời điểm sum vầy, đoàn tụ gia đình, nhưng niềm vui sẽ không trọn vẹn nếu phải nhập viện vì một bữa tiệc quá đà. Do đó, bác sĩ nhấn mạnh: ăn uống điều độ, hạn chế các món lạ và luôn lắng nghe phản ứng của cơ thể chính là cách tốt nhất để tránh những sự cố không đáng có trong những ngày cuối năm.
