Ngừng tim khi sát vạch đích: Cảnh báo nguy cơ đột tử khi chạy bộ
Trong một giải chạy được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 12/4, một người đàn ông đang tham gia đã bất ngờ đổ gục chỉ còn cách vạch đích khoảng 10 mét. Nạn nhân ngay lập tức được tiến hành ép tim tại chỗ và nhanh chóng đưa đi cấp cứu tại một bệnh viện gần đó. Hiện tại, bệnh nhân vẫn đang được điều trị tại khoa Hồi sức tích cực và phải sử dụng hệ thống ECMO để duy trì cơ hội sống sót.
Nhận định sai lầm về sự an toàn của chạy bộ
Nhiều người vẫn thường cho rằng chạy bộ là một môn thể thao nhẹ nhàng, an toàn và phù hợp với hầu hết mọi đối tượng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhận định này chỉ đúng một phần. Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9 thuộc Bệnh viện Bạch Mai, tình trạng ngừng tim đột ngột hoàn toàn có thể xảy ra mà không có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nào trước đó.
Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này rất đa dạng, bao gồm các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn chưa được phát hiện, việc gắng sức quá mức trong một lần tập luyện, tình trạng thiếu ngủ kéo dài hoặc đơn giản là do điều kiện thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng gay gắt. Điều đáng lo ngại là cơ thể không phải lúc nào cũng phát ra các tín hiệu cảnh báo rõ ràng trước khi sự cố nghiêm trọng xảy ra.
Các dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý
Phó giáo sư Tuấn nhấn mạnh rằng nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như chóng mặt, đau tức ngực, khó thở, tim đập nhanh hoặc loạn nhịp, cảm giác mệt lả đột ngột, người chạy bộ cần phải dừng lại ngay lập tức. Việc cố gắng tiếp tục vận động trong tình trạng này có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong.
"Chạy bộ là một hoạt động rất tốt cho sức khỏe. Nhưng điều quan trọng nhất không phải là bạn về đích nhanh đến đâu mà là bạn có thể trở về nhà an toàn sau mỗi lần chạy", vị bác sĩ này chia sẻ.
Theo dõi nhịp tim để tập luyện an toàn
Thạc sĩ, bác sĩ Huỳnh Thị Ngọc Huyền từ Bệnh viện Tim Tâm Đức tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, tim hoạt động như một máy bơm đưa máu giàu oxy đi nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể. Khi chạy bộ, nhịp tim sẽ tăng lên để đáp ứng nhu cầu oxy cao hơn của các nhóm cơ bắp. Tuy nhiên, nếu nhịp tim tăng vượt quá mức cho phép, cơ thể có thể rơi vào trạng thái quá tải nguy hiểm.
Ở người trưởng thành, nhịp tim khi nghỉ ngơi thường dao động trong khoảng từ 60 đến 100 nhịp mỗi phút. Những trường hợp nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm so với mức này có thể là dấu hiệu của rối loạn nhịp tim và cần được thăm khám sớm bởi các chuyên gia y tế.
Theo khuyến cáo của các tổ chức tim mạch hàng đầu, nhịp tim tối đa có thể được ước tính bằng công thức 220 trừ đi số tuổi của người tập. Từ đó, mỗi cá nhân có thể xác định vùng nhịp tim an toàn khi vận động. Cụ thể, mức vận động nhẹ đến trung bình nên duy trì trong khoảng 50-70% nhịp tim tối đa, trong khi vận động cường độ cao có thể dao động từ 70-85%.
Ví dụ, một người 40 tuổi có nhịp tim tối đa khoảng 180 lần mỗi phút thì vùng nhịp tim an toàn khi tập luyện sẽ nằm trong khoảng từ 90 đến 153 lần mỗi phút, tùy theo mức độ vận động cụ thể.
Các biện pháp phòng ngừa quan trọng
Để giảm thiểu nguy cơ ngừng tim khi chạy bộ, các chuyên gia y tế khuyến nghị người dân nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa sau:
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là tầm soát các bệnh lý tim mạch nếu có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình, huyết áp cao, hoặc béo phì.
- Xây dựng kế hoạch tập luyện phù hợp với thể trạng, tăng cường độ từ từ và không nên gắng sức quá mức.
- Đảm bảo ngủ đủ giấc, bổ sung nước và điện giải đầy đủ trước, trong và sau khi tập luyện.
Ngoài ra, Phó giáo sư Tuấn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trang bị kỹ năng sơ cứu, đặc biệt là kỹ thuật hồi sinh tim phổi (CPR). Trong các trường hợp ngừng tim đột ngột, việc ép tim kịp thời trong "thời gian vàng" có thể quyết định trực tiếp đến sự sống còn của người bệnh.
Những trường hợp ngừng tim đột ngột khác
Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp duy nhất xảy ra gần đây. Một người đàn ông 44 tuổi ở Hà Nội đã bất ngờ ngừng tim khi đang chờ kết quả xét nghiệm tại bệnh viện sau khi vào khám vì đau tức ngực nhẹ. Một bé gái 14 tháng tuổi cũng đã ngừng tim sau khi ngã vào xô nước tại nhà, may mắn được cứu sống nhờ cấp cứu kịp thời. Ngoài ra, một người đàn ông khác đột ngột ngừng tim trong quán cà phê đã được cứu sống nhờ sự can thiệp kịp thời của một bác sĩ trẻ chuyên ngành Sản phụ khoa có mặt tại hiện trường.
