Cảnh báo: Người trẻ 'già hóa' cột sống vì thói quen ngồi nhiều, sai tư thế
Chị Nguyễn Lan H., 33 tuổi, làm kế toán tại một công ty dược ở Hà Nội, là một trong số nhiều người trẻ đang đối mặt với vấn đề sức khỏe nghiêm trọng liên quan đến cột sống. Do tính chất công việc thường xuyên phải làm việc với máy tính, chị H. bị đau cột sống cổ, đau mỏi cổ vai gáy và đau lưng kéo dài suốt hai tháng. Ban đầu, chị tự điều trị bằng các phương pháp như xoa bóp và dán thuốc, nhưng tình trạng không thuyên giảm. Chỉ đến khi cổ đau cứng, phải xoay cả vai để cử động, chị mới quyết định đi khám.
Theo chỉ định của bác sĩ, chị H. được chụp cắt lớp vi tính, và kết quả cho thấy chị bị thoái hóa đốt sống cổ và cột sống thắt lưng, kèm theo tình trạng cong vẹo cột sống. Chị đã đến bệnh viện Y học cổ truyền để điều trị, nơi các bác sĩ áp dụng các phương pháp như châm cứu, xoa bóp và sử dụng máy kéo dãn. Bác sĩ cũng hướng dẫn chị cách làm việc và vận động hợp lý để tránh ảnh hưởng đến cột sống. Để ổn định cột sống và điều chỉnh tư thế, chị H. phải đeo đai lưng trong thời gian dài.
Trường hợp điển hình khác: Nhân viên văn phòng với các vấn đề sức khỏe phức tạp
Trần Minh T., 32 tuổi, làm nhân viên hành chính tại một công ty xuất nhập khẩu ở Hà Nội, cũng gặp phải tình trạng tương tự. Hằng ngày, cô dành hơn 8 tiếng ngồi trước màn hình máy tính để xử lý giấy tờ, số liệu và báo cáo. Công việc tưởng chừng nhẹ nhàng nhưng lại gây ra nhiều vấn đề sức khỏe mà T. không ngờ tới.
Ban đầu, T. chỉ cảm thấy mỏi cổ và vai gáy sau những giờ làm việc dài. Tuy nhiên, dần dần, những cơn đau lan xuống lưng, khiến cô khó khăn khi cúi hay xoay người. Tình trạng tê bì chân tay cũng xuất hiện, đặc biệt là khi ngồi lâu và ít vận động. Không chỉ vậy, đôi chân của T. bắt đầu có dấu hiệu giãn tĩnh mạch, với những vết gân xanh nhạt nổi lên và cảm giác căng tức mỗi khi đứng lên ngồi xuống. Đôi khi, cô cảm thấy chân nặng nề và đau nhức vào buổi tối, do ngồi quá lâu trong một tư thế khiến máu không được lưu thông tốt.
Tại cơ sở y tế, T. được bác sĩ chẩn đoán bị thoái hóa đốt sống cổ sớm, cùng với nguy cơ thoát vị đĩa đệm do tư thế ngồi sai và ít vận động.
Xu hướng đáng lo ngại: Số lượng bệnh nhân trẻ tăng mạnh
Ghi nhận tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội cho thấy, số lượng bệnh nhân đến khám vì đau cổ vai gáy đã tăng rõ rệt trong nhiều tháng gần đây. Đáng chú ý, nhóm người trẻ, nhân viên văn phòng và những người làm việc với máy tính từ 6-9 giờ mỗi ngày chiếm tỷ lệ cao.
BSCKI Trần Thị Hồng Gấm, Trưởng khoa Khám bệnh, cho biết tình trạng này không còn đơn thuần là xu hướng mà đã trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại. Theo bác sĩ Gấm, nguyên nhân hàng đầu xuất phát từ thói quen ngồi lâu và sai tư thế. Việc cúi đầu kéo dài để nhìn màn hình, ngồi gù lưng hoặc đưa cổ ra phía trước khiến hệ cơ vùng cổ, vai và lưng trên luôn trong trạng thái căng kéo.
"Khi cơ thể phải gồng cứng trong thời gian dài, các sợi cơ mất dần độ đàn hồi, tuần hoàn máu suy giảm, gây co cứng cơ. Từ đó xuất hiện các triệu chứng đau, tê, nặng đầu, thậm chí lan xuống cánh tay", bác sĩ phân tích.
Nguyên nhân sâu xa và dấu hiệu cảnh báo
Bên cạnh đó, nhịp sống bận rộn, ít vận động và căng thẳng kéo dài khiến cơ thể luôn trong trạng thái mỏi, làm triệu chứng trở nên trầm trọng hơn. Theo bác sĩ Gấm, những người đã có sẵn bệnh lý cột sống như thoái hóa đốt sống cổ, gai xương, thoát vị đĩa đệm hoặc cong vẹo nhẹ sẽ dễ tái phát triệu chứng khi ngồi sai tư thế hoặc ngồi quá lâu.
Đáng lo ngại, nhiều bệnh nhân chưa đến 30 tuổi đã xuất hiện dấu hiệu thoái hóa sớm do lối sống ít vận động và lạm dụng thiết bị điện tử. "Không ít người nhầm lẫn giữa đau mỏi cơ thông thường với bệnh lý cột sống cổ. Khi cơn đau kéo dài 2-4 tuần không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau nhẹ, đó là dấu hiệu cảnh báo cần đi khám. Ở giai đoạn nặng hơn, cơn đau có thể lan xuống vai, cánh tay, bàn tay kèm theo tê bì, yếu cơ, giảm lực cầm nắm", bác sĩ Gấm nói.
Các chuyên gia nhấn mạnh, nếu đau cổ vai gáy kèm theo triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, ù tai, mất thăng bằng hoặc nhìn mờ thoáng qua, người bệnh cần đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu thiếu máu lên não do chèn ép tại cột sống cổ. Ở mức độ nặng, người bệnh có thể yếu tay chân hoặc rối loạn tiểu tiện.
Giải pháp phòng ngừa và điều trị
Theo bác sĩ Gấm, phần lớn bệnh nhân cải thiện rõ rệt sau 1-2 tuần điều trị. Tuy nhiên, kết quả lâu dài phụ thuộc vào việc thay đổi thói quen sinh hoạt. Nhiều trường hợp tái phát chỉ vì tiếp tục ngồi sai tư thế, cúi đầu vào điện thoại hoặc làm việc liên tục nhiều giờ không vận động.
Do đó, để phòng tránh, bác sĩ khuyến cáo môi trường làm việc cần được điều chỉnh phù hợp:
- Màn hình ngang tầm mắt.
- Ghế có tựa lưng, giữ lưng thẳng, vai thả lỏng.
- Mỗi 30-45 phút, dân văn phòng nên đứng dậy, đi lại hoặc vươn vai để giảm áp lực lên cột sống.
Ngoài ra, người dân nên duy trì vận động thể lực. Theo đó, mỗi người, mỗi ngày chỉ cần 15-20 phút đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi cũng giúp tăng cường sức mạnh cơ xương khớp. Kết hợp thêm 5-10 phút bài tập kéo giãn cổ như cúi, ngửa, nghiêng, xoay sẽ hỗ trợ thư giãn cơ và cải thiện tuần hoàn.
