Những chiếc kim châm nhỏ lần lượt được đặt dọc vùng cổ, vai rồi nối với máy điện châm. Từng nhịp xung điện nhẹ lan qua các bó cơ co cứng, trong khi ánh đèn hồng ngoại tỏa hơi ấm lên vùng gáy. Nằm trên giường điều trị tại khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, Bùi Hiền (24 tuổi) khép mắt, cố gắng thả lỏng cơ thể. Đây là buổi điều trị thứ hai của cô sau nhiều tháng sống chung với những cơn đau cổ vai gáy kéo dài – cái giá phải trả cho quãng thời gian ngồi trước màn hình máy tính tới 16 giờ mỗi ngày để hoàn thành đồ án.
Đổ bệnh, đau nhức toàn thân vì ngồi làm việc quá lâu
"Tôi từng nghĩ chỉ là đau mỏi thông thường do ngồi nhiều", Hiền chia sẻ. Cô gái không ngờ rằng chính sự chủ quan cùng những thói quen xấu kéo dài từ ngày này sang tháng khác lại bắt cô phải trả một cái giá đắt. Cơn đau dần tăng, chuyển từ cảm giác âm ỉ ở vai khi cầm lái sang lan nhói lên cổ, kéo theo những đợt co cứng cơ khiến việc xoay cổ trở nên vô cùng đau đớn. Dù đã thử tập Pilates với hy vọng cải thiện tình trạng, các triệu chứng gần như không thuyên giảm. Cay đắng nhận ra thói quen chủ quan suốt thời gian qua đang "ngốn" của mình quá nhiều chi phí vô ích, Hiền tìm đến Bệnh viện Bạch Mai để thăm khám và điều trị bài bản. Trong mỗi buổi điều trị, các bác sĩ thực hiện xoa bóp bấm huyệt, điện châm kết hợp chiếu hồng ngoại. Dòng điện xung truyền qua các kim châm tác động vào huyệt và các nhóm cơ co cứng, trong khi nhiệt từ đèn hồng ngoại giúp tăng tuần hoàn tại chỗ, hỗ trợ thư giãn cơ và cải thiện khả năng vận động.
Tương tự, mỗi sáng thức dậy, chị Hương (40 tuổi, Hà Nội) đều bắt đầu ngày mới bằng cảm giác đau nhức vùng cổ vai gáy. Là nhân viên văn phòng, công việc khiến chị gần như gắn liền với máy tính và điện thoại từ sáng đến tối. Ban đầu, chị chỉ cảm thấy đau âm ỉ sau giờ làm việc. Tuy nhiên, theo thời gian, cơn đau ngày càng nặng, cổ cứng, khó xoay, khiến chị thường xuyên mất tập trung và giảm hiệu suất công việc. "Tôi đã đi khám nhiều nơi, dùng thuốc, dán cao và tập luyện nhưng chỉ đỡ được một thời gian ngắn rồi lại tái phát. Có lúc, tôi cảm thấy rất mệt mỏi vì những cơn đau cứ đeo bám dai dẳng", chị chia sẻ. Sau khi thăm khám, các bác sĩ xác định nguyên nhân và chỉ định điều trị bằng xoa bóp bấm huyệt kết hợp châm cứu trong giai đoạn đầu, sau đó cấy chỉ tự tiêu nhằm duy trì hiệu quả và hạn chế tái phát. Khoảng hai tuần sau, các cơn đau giảm rõ rệt. Vùng cổ vai gáy trở nên linh hoạt hơn, việc xoay đầu không còn khó khăn như trước. "Tôi có cảm giác như được giải phóng khỏi những cơn đau kéo dài suốt nhiều năm. Không chỉ đỡ đau, tinh thần cũng thoải mái hơn rất nhiều", chị Hương nói.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Trang, quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, cho biết số lượng người trẻ đến điều trị đau cổ vai gáy đang gia tăng rõ rệt. Trung bình mỗi ngày, khoa tiếp nhận khoảng 10 bệnh nhân ngoại trú điều trị đau cổ vai gáy thì có 5-6 người dưới 35 tuổi. Phần lớn là nhân viên văn phòng trong độ tuổi 25-35, thường xuyên phải ngồi lâu trước máy tính và ít vận động do đặc thù công việc.
Điều trị từ gốc để hạn chế tái phát
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Phương Đông, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết đau cổ vai gáy là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay. Người bệnh thường có biểu hiện đau vùng cổ vai gáy, đau tăng khi ngồi lâu hoặc vận động cổ, cảm giác cứng cổ và hạn chế quay đầu. Một số trường hợp đau lan xuống vai, cánh tay, kèm tê bì ngón tay, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Đáng lưu ý, đau cổ vai gáy không phải lúc nào cũng chỉ xuất phát từ bệnh lý cơ xương khớp. Theo bác sĩ Đông, đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác như tổn thương cột sống, bệnh lý thần kinh, rối loạn nội tiết, thậm chí khối u. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để xác định đúng nguyên nhân trước khi điều trị, tránh tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài.
Theo quan niệm của y học cổ truyền, đau cổ vai gáy thuộc phạm vi "chứng tý", thường do phong, hàn, thấp xâm nhập hoặc khí huyết lưu thông kém làm kinh lạc bế tắc, gây đau nhức, co cứng cơ và hạn chế vận động. Bác sĩ Nguyễn Phương Đông cho hay ưu điểm của y học cổ truyền là không chỉ giảm triệu chứng mà còn hướng tới xử lý nguyên nhân gây bệnh, giúp lưu thông khí huyết, thư giãn cơ, phục hồi chức năng vận động và giảm nguy cơ tái phát. Hiện nay, đơn vị này triển khai nhiều phương pháp điều trị như châm cứu theo cận tam châm pháp giúp giảm đau nhanh và rút ngắn thời gian điều trị; ôn châm kết hợp chườm ngải để làm ấm kinh lạc, tăng lưu thông khí huyết; xoa bóp bấm huyệt và nắn chỉnh cột sống nhằm giải phóng co cứng cơ, cải thiện vận động; giác hơi hỗ trợ thông kinh hoạt lạc; thuốc đông y được cá thể hóa theo từng thể bệnh; cùng với cấy chỉ tự tiêu giúp kéo dài hiệu quả điều trị, đặc biệt phù hợp với người bệnh ở xa hoặc thường xuyên tái phát. Song song với đó, khoa còn kết hợp các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại như sóng xung kích và sóng siêu âm đa tần để nâng cao hiệu quả điều trị.
Theo ThS.BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, sự phối hợp giữa y học cổ truyền và công nghệ hiện đại đã giúp nhiều người bệnh giảm đau rõ rệt, phục hồi khả năng vận động và hạn chế phải phụ thuộc vào thuốc giảm đau trong thời gian dài. Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng ngừa đau cổ vai gáy, người dân cần duy trì tư thế làm việc đúng, tránh ngồi liên tục nhiều giờ trước máy tính. Sau mỗi 45-60 phút nên đứng dậy đi lại, thực hiện các động tác kéo giãn cơ vùng cổ, vai và lưng. Bên cạnh đó, người bệnh cần duy trì luyện tập thể dục thường xuyên, giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh, lựa chọn gối ngủ phù hợp và hạn chế sử dụng điện thoại trong thời gian dài với tư thế cúi đầu. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau kéo dài, tê bì tay chân hoặc hạn chế vận động vùng cổ, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị sớm, tránh để bệnh tiến triển thành mạn tính, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
