Việc hoàn thiện các quy định chi tiết về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đang được đặt ra cấp thiết nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước. Theo thống kê của Bộ Nội vụ, cả nước hiện có hơn 27 triệu tín đồ thuộc 16 tôn giáo, với khoảng 50.000 chức sắc và 30.000 cơ sở thờ tự.
Thực trạng quy định hiện hành
Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016 và các nghị định hướng dẫn đã tạo hành lang pháp lý quan trọng. Tuy nhiên, sau nhiều năm thi hành, một số quy định bộc lộ bất cập, chưa theo kịp thực tiễn. Nhiều địa phương gặp khó khăn trong xử lý các vụ việc liên quan đến sinh hoạt tôn giáo tập trung, đăng ký giáo hội phụ trợ, hoặc cấp phép xây dựng cơ sở tôn giáo.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Đức Cảnh từng nhấn mạnh: "Cần tiếp tục hoàn thiện các quy định chi tiết để hướng dẫn Luật, bảo đảm vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tôn giáo, vừa quản lý chặt chẽ theo đúng pháp luật." Theo ông, một số nội dung như tổ chức lễ hội tín ngưỡng, quyền tài sản của cơ sở tôn giáo cần được làm rõ.
Đề xuất sửa đổi bổ sung
Nhiều ý kiến từ các tổ chức tôn giáo đề nghị bổ sung quy định về thành lập trường đào tạo tôn giáo, điều kiện công nhận tổ chức tôn giáo trực thuộc. Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng thủ tục đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung còn rườm rà, gây khó cho các điểm nhóm nhỏ. Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam cũng kiến nghị cần quy định rõ hơn về việc quản lý các tu viện, dòng tu.
Một chuyên gia pháp lý cho biết: "Việc sửa đổi cần tập trung vào phân cấp thẩm quyền xử lý hồ sơ cho cấp tỉnh, huyện, tránh tập trung quá nhiều về Trung ương như hiện nay." Thống kê cho thấy mỗi năm có khoảng 5.000 hồ sơ đăng ký sinh hoạt tôn giáo, trong đó khoảng 15% bị trả lại do thiếu hướng dẫn chi tiết.
Tác động đến xã hội
Hoàn thiện quy định không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của tín đồ mà còn góp phần ngăn ngừa lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo vào mục đích xấu. Theo báo cáo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thời gian qua đã xảy ra một số vụ việc lợi dụng tín ngưỡng để lừa đảo, gây mất an ninh trật tự. Việc có quy định cụ thể hơn sẽ tạo cơ sở pháp lý để xử lý kịp thời.
Bộ Nội vụ cho biết đang soạn thảo dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 162/2017/NĐ-CP, dự kiến trình Chính phủ trong quý IV năm nay. Dự thảo sẽ tập trung vào các vấn đề đã nêu, đồng thời mở rộng thêm các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng mới phù hợp với thực tiễn.
