Cảnh báo từ Trung Quốc: Người trẻ bỏ qua xét nghiệm thận đơn giản, đối mặt suy thận
Nhân Ngày Thận Thế giới 12/3, các chuyên gia y tế tại Trung Quốc đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng: ngày càng nhiều người trẻ tuổi gặp phải các vấn đề về thận như tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tiểu gấp, nhưng lại chủ quan bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Theo ông Chu Đồng Ngọc, Phó viện trưởng Trường Y Đại học Phục Đán ở Thượng Hải, chỉ với một xét nghiệm đơn giản và chi phí thấp, các bác sĩ có thể phát hiện tới 80-90% các vấn đề liên quan đến thận. Tuy nhiên, thực tế đáng lo ngại là nhiều người trẻ vẫn thờ ơ với kiểm tra quan trọng này.
Câu chuyện cảnh tỉnh từ bệnh nhân 28 tuổi
Trường hợp của anh Lưu, một chủ công ty khởi nghiệp 28 tuổi, được ghi nhận tại Bệnh viện Thiệu Dật Phu, trực thuộc Đại học Chiết Giang, Trung Quốc, là minh chứng rõ ràng. Anh thường xuyên làm việc căng thẳng, thức khuya và chỉ thỉnh thoảng cảm thấy chóng mặt, nhưng luôn cho rằng đó là hậu quả của việc thiếu ngủ. Cho đến một ngày, anh đột nhiên bị nhìn mờ, đầu choáng váng và buộc phải đến bệnh viện kiểm tra.
Kết quả xét nghiệm khiến anh sốc nặng:
- Creatinin máu: gần 500 micromol/lít, cao gấp hơn 5 lần mức bình thường.
- Huyết áp: 210/140 mmHg, trong khi mức an toàn là dưới 140/90.
- Chẩn đoán cuối cùng: tổn thương thận do tăng huyết áp ác tính, dẫn đến suy thận.
Với chẩn đoán này, cuộc sống của anh từ đó phải đối mặt với quá trình điều trị lâu dài và chế độ ăn uống vô cùng nghiêm ngặt. Anh Lưu chia sẻ, trước đó anh luôn nghĩ sức khỏe mình ổn định, chỉ thỉnh thoảng chóng mặt nên không bao giờ đi khám sức khỏe định kỳ. Khi nghe đến hai chữ “suy thận”, anh gần như không thể tin nổi.
Tại sao bệnh thận thường được phát hiện muộn?
Các bác sĩ nhấn mạnh, trường hợp của anh Lưu là ví dụ điển hình cho một thực tế đáng lo ngại: tổn thương thận hiếm khi xảy ra đột ngột, mà thường là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài do lối sống và thói quen sinh hoạt không lành mạnh. Thận là cơ quan có khả năng chịu đựng và thích nghi rất tốt, hoạt động như “nhà máy lọc” của cơ thể, giúp loại bỏ chất thải, điều hòa huyết áp và duy trì cân bằng khoáng chất.
Tuy nhiên, thận lại không có nhiều dây thần kinh cảm nhận đau, vì vậy tổn thương ở giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi các dấu hiệu xuất hiện, chức năng thận có thể đã suy giảm đáng kể. Theo bác sĩ Trần Dân Âm, Trưởng khoa Thận tại Bệnh viện Nhân dân Hồ Nam, khi thận gặp vấn đề, cơ thể có thể phát ra một số tín hiệu cảnh báo:
- Nước tiểu bất thường: có nhiều bọt lâu tan (có thể là protein niệu), tiểu đêm nhiều hơn 2 lần, nước tiểu sẫm màu hoặc có máu.
- Phù nề: sưng mí mắt vào buổi sáng hoặc sưng chân vào buổi chiều.
- Mệt mỏi kéo dài: do tích tụ độc tố hoặc thiếu máu.
- Huyết áp tăng bất thường: dù trước đó đã kiểm soát tốt.
Xét nghiệm đơn giản không nên bỏ qua
Trong các buổi khám sức khỏe, nhiều người trẻ thường bỏ qua xét nghiệm nước tiểu vì cho rằng không cần thiết. Tuy nhiên, đây lại là cách đơn giản nhất để phát hiện sớm các bệnh về thận với chi phí rất thấp. Các chuyên gia khuyến cáo, những nhóm có nguy cơ cao như người trên 40 tuổi, người mắc tăng huyết áp hoặc tiểu đường, người thừa cân, béo phì nên thực hiện kiểm tra chức năng thận ít nhất mỗi năm một lần.
Các xét nghiệm thường bao gồm:
- Xét nghiệm nước tiểu: phát hiện protein niệu, hồng cầu hoặc bạch cầu bất thường.
- Xét nghiệm chức năng thận: đo creatinin, ure máu và cystatin C.
- Siêu âm thận: đánh giá kích thước và cấu trúc thận, phát hiện sỏi hoặc khối u.
- Đo mức lọc cầu thận (GFR): chỉ số quan trọng để đánh giá chức năng thận.
7 thói quen gây hại thận nhiều người mắc phải
Theo các bác sĩ chuyên khoa thận, nhiều thói quen tưởng chừng nhỏ trong cuộc sống hằng ngày lại có thể âm thầm làm tổn thương thận:
- Uống quá ít nước: Cơ thể cần đủ nước để đào thải chất thải. Uống ít nước khiến chất chuyển hóa khó loại bỏ, ảnh hưởng lâu dài đến chức năng thận.
- Nhịn tiểu thường xuyên: Tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, có thể gây nhiễm trùng ngược lên thận.
- Thiếu ngủ kéo dài: Thận cần thời gian nghỉ ngơi để phục hồi. Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ tổn thương.
- Chế độ ăn không lành mạnh: Ăn quá mặn làm tăng huyết áp, quá nhiều đường ảnh hưởng đường huyết, quá nhiều đạm làm tăng chất thải chuyển hóa, khiến thận làm việc quá tải.
- Lạm dụng thuốc và thực phẩm chức năng: Tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc “bổ thận” không rõ nguồn gốc có thể gây tổn thương thận.
- Hút thuốc và uống rượu quá mức: Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến thận, rượu khiến cơ thể xử lý nhiều chất độc hơn.
- Bỏ qua các bệnh nền: Tiểu đường, tăng huyết áp, tăng axit uric, sỏi thận hoặc nhiễm trùng tiết niệu không được kiểm soát có thể dẫn đến suy thận theo thời gian.
Các chuyên gia nhấn mạnh, khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, việc phục hồi hoàn toàn là rất khó. Vì vậy, điều quan trọng nhất là phòng ngừa từ sớm. Những thói quen đơn giản như uống đủ nước, ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ có thể giúp bảo vệ thận trong thời gian dài. Đặc biệt, đừng bao giờ bỏ qua xét nghiệm nước tiểu đơn giản, bởi đôi khi một kiểm tra nhỏ có thể giúp phát hiện bệnh trước khi quá muộn.
