Ngồi quá lâu làm tăng nguy cơ mắc Alzheimer: Nghiên cứu mới cảnh báo
Các nhà khoa học tại Đại học York ở Canada đã tiến hành một nghiên cứu quy mô lớn, phân tích dữ liệu từ hàng triệu người trưởng thành trên 35 tuổi để khám phá mối liên hệ giữa vận động thể chất, thời gian ngồi, giấc ngủ và sức khỏe não bộ. Dựa trên 69 công trình nghiên cứu trước đó, nhóm đã theo dõi những cá nhân có nhận thức bình thường ban đầu để xác định ai sẽ phát triển chứng sa sút trí tuệ theo thời gian.
Nguy cơ tăng cao từ thói quen ngồi lâu
Kết quả được công bố trên tạp chí khoa học PLOS One cho thấy một phát hiện đáng lo ngại: những người ngồi hơn 8 tiếng mỗi ngày, tương đương với một ngày làm việc điển hình, có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ cao hơn 27% so với những người ngồi ít hơn. Điều này nhấn mạnh rằng thời gian ngồi kéo dài có thể là một yếu tố rủi ro độc lập, không chỉ phụ thuộc vào mức độ vận động.
Đáng chú ý, nguy cơ này vẫn tồn tại ngay cả ở những người có thói quen tập thể dục đều đặn. Điều này cho thấy bản thân việc ngồi quá lâu đã tạo ra tác động tiêu cực riêng biệt đến sức khỏe não bộ, bất kể các hoạt động thể chất khác.
Thói quen tốt giúp bảo vệ não bộ
Nghiên cứu cũng chỉ ra một số thói quen có thể giúp giảm thiểu nguy cơ sa sút trí tuệ:
- Những người tập thể dục thường xuyên có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 25%.
- Ngủ ít hơn 7 tiếng mỗi đêm làm tăng nguy cơ lên 18%.
- Ngược lại, ngủ quá nhiều (trên 8 tiếng) cũng làm tăng nguy cơ tới 28%.
Tác giả chính của nghiên cứu, Akinkunle Oye-Somefun, chia sẻ: “Tập thể dục đều đặn và có giấc ngủ chất lượng không chỉ giúp chúng ta cảm thấy tốt hơn mỗi ngày, mà còn có thể góp phần bảo vệ não bộ trong nhiều thập kỷ sau đó.” Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của lối sống lành mạnh trong việc duy trì sức khỏe nhận thức lâu dài.
Gánh nặng toàn cầu và giải pháp từ thay đổi lối sống
Hiện nay, trên toàn thế giới có khoảng 55 triệu người đang sống chung với sa sút trí tuệ, và con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Chi phí toàn cầu cho căn bệnh này có thể lên tới 2000 tỷ USD vào năm 2030, tạo ra gánh nặng kinh tế và xã hội đáng kể.
Trong bối cảnh các phương pháp điều trị còn hạn chế, thay đổi lối sống được xem là chìa khóa quan trọng để phòng ngừa. Các nghiên cứu trước đây cho thấy, 45% ca sa sút trí tuệ có thể được ngăn ngừa hoặc trì hoãn nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như ít vận động, tăng huyết áp, cholesterol cao hay cô lập xã hội.
Những thay đổi nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn
Theo các chuyên gia, sa sút trí tuệ thường phát triển âm thầm trong nhiều thập kỷ, vì vậy những thói quen hàng ngày như vận động, thời gian ngồi và giấc ngủ đều có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe não bộ. Một số bước đơn giản có thể áp dụng ngay bao gồm:
- Đi bộ nhiều hơn và hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài.
- Duy trì hoạt động trí não thông qua các bài tập tư duy.
- Giữ kết nối xã hội để tránh cảm giác cô lập.
Tóm lại, việc ngồi quá lâu mỗi ngày có thể âm thầm làm tăng nguy cơ mắc sa sút trí tuệ mà nhiều người không nhận ra. Dù đây không phải là yếu tố duy nhất, nhưng việc giảm thời gian ngồi liên tục, xen kẽ vận động và duy trì giấc ngủ hợp lý là những thay đổi đơn giản, dễ thực hiện, có thể góp phần bảo vệ não bộ và sức khỏe lâu dài.
