Bác sĩ Đỗ Tuấn Anh, khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, cho biết thời gian gần đây liên tục tiếp nhận các trường hợp bị rắn độc cắn, có nhiều ca diễn biến nặng phải thở máy, hồi sức tích cực. Đầu tháng 7, bệnh viện điều trị thành công hai trường hợp nặng do rắn độc cắn.
Ca bệnh liệt toàn thân vì rắn cạp nia
Ca đầu tiên là một phụ nữ 37 tuổi ở Ninh Bình, bị rắn cạp nia cắn khi ở gần khu vực ao hồ vào ban đêm. Sau khi bị cắn, bệnh nhân xuất hiện đau rát họng, sụp mi, nhìn mờ rồi nhanh chóng khó thở. Tình trạng tiến triển thành liệt cơ, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản và thở máy. Trong quá trình điều trị, người bệnh có thời điểm liệt hoàn toàn tứ chi, kèm viêm phổi bội nhiễm. Sau nhiều ngày hồi sức tích cực, sức khỏe dần hồi phục, có thể tự thở và được xuất viện.
Một trường hợp khác là người bệnh 64 tuổi ở Hà Tĩnh nhập viện sau khi bị rắn hổ mang cắn. Bệnh nhân bị sưng nề bàn chân, đau nhiều và được theo dõi sát nguy cơ nhiễm độc, rối loạn đông máu cũng như tổn thương mô tại chỗ. Sau điều trị, sức khỏe người bệnh ổn định.
Nguy cơ rắn độc tăng cao trong mùa mưa
Theo bác sĩ Tuấn Anh, không ít trường hợp bị rắn cắn xảy ra ngay trong sinh hoạt thường ngày như đi lại trong sân vườn, làm đồng hoặc khi đang ngủ. Trong mùa mưa, rắn thường bò vào khu dân cư để tìm nơi khô ráo hoặc kiếm thức ăn nên nguy cơ chạm mặt với con người tăng lên.
"Rắn cạp nia là một trong những loài rắn độc nguy hiểm tại Việt Nam. Điều đáng lo ngại là vết cắn thường rất kín đáo, ít đau, ít sưng nên nhiều người chủ quan. Trong khi đó, nọc độc thần kinh vẫn âm thầm gây liệt cơ, liệt hô hấp. Có những bệnh nhân phải thở máy nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng mới hồi phục", bác sĩ Tuấn Anh nói.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết số ca rắn cắn thường tăng vào mùa mưa, đặc biệt trong những ngày thời tiết nóng ẩm. Phần lớn tai nạn xảy ra vào buổi tối, ban đêm hoặc rạng sáng.
Không dùng mẹo dân gian, cần đến bệnh viện ngay
Nhiều bệnh nhân đến bệnh viện quá muộn vì dành thời gian đắp lá, dùng thuốc nam, tìm thầy lang hoặc áp dụng các mẹo dân gian. Khi nhập viện, không ít trường hợp đã suy hô hấp phải thở máy hoặc vùng bị cắn đã hoại tử nặng, làm giảm hiệu quả điều trị.
Bác sĩ Nguyên nhấn mạnh không có biện pháp dân gian nào có thể vô hiệu hóa nọc rắn. Việc rạch vết thương, hút nọc, chườm đá, gây điện giật hay đắp lá đều không có tác dụng, thậm chí làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng để sử dụng huyết thanh kháng nọc độc.
Với các loài rắn có nọc độc thần kinh như cạp nia, cạp nong, hổ mang hay hổ chúa, người bệnh có thể xuất hiện liệt cơ, suy hô hấp chỉ sau vài chục phút đến vài giờ. Trong khi đó, nọc độc của rắn hổ mang có thể gây hoại tử rất nhanh, để lại tổn thương nặng nề nếu không được điều trị kịp thời.
Khuyến cáo phòng tránh và xử trí khi bị rắn cắn
Bác sĩ Nguyên khuyến cáo khi bị rắn cắn, người dân cần giữ bình tĩnh, hạn chế vận động vùng bị cắn. Nếu nghi ngờ bị rắn độc thần kinh cắn ở tay hoặc chân, nên băng ép bất động chi bị cắn và nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất có khả năng cấp cứu. Người dân không tự đi lại nếu có thể, không rạch vết cắn, hút nọc, đắp lá hay tìm các phương pháp chữa trị truyền miệng.
Để giảm nguy cơ bị rắn cắn trong mùa mưa, nên mang ủng, găng tay khi làm vườn hoặc đi ruộng, sử dụng đèn khi đi lại vào ban đêm, phát quang bụi rậm quanh nhà và không ngủ trực tiếp dưới nền nhà.
