Một người đàn ông 64 tuổi họ Vương tại Đài Trung (Đài Loan, Trung Quốc) đã phải đối mặt với bản án ung thư thận giai đoạn cuối do chủ quan bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Hơn 1 năm trước, ông Vương xuất hiện tình trạng nước tiểu nhiều bọt, số lần đi tiểu tăng nhưng lượng nước tiểu mỗi lần giảm, kèm phù nề chân tay vào buổi sáng. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là dấu hiệu của tuổi tác nên không đi khám.
Dấu hiệu ung thư thận bị bỏ qua
Vài tháng sau, ông bắt đầu bị đau thắt lưng và nước tiểu lẫn máu. Ông Vương nghĩ mình bị sỏi thận và làm việc quá sức nên tự mua thuốc uống và bồi bổ cơ thể. Ông ngại đến bệnh viện vì lo tốn kém. Các triệu chứng không giảm mà còn tăng nhanh. Khi sờ thấy một cục cứng ở bụng trái, gần mạn sườn, kèm đau lưng không chịu nổi, ông mới đến gặp bác sĩ. Kết quả chẩn đoán ông mắc ung thư thận giai đoạn cuối, khối u ở thận trái đã lớn đến 6 cm và di căn sang phổi.
Tam chứng cổ điển của ung thư thận
Bác sĩ Lin Te-chi, Giám đốc Khoa Tiết niệu Bệnh viện Fengyuan thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan, giải thích: tiểu ra máu, đau thắt lưng dữ dội và sờ thấy khối u ở bụng là bộ ba triệu chứng cổ điển của ung thư thận. Tuy nhiên, khi các triệu chứng này xuất hiện, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Nguyên nhân do thận nằm sâu trong khoang bụng, được bao bọc bởi lớp mỡ dày, khối u nhỏ giai đoạn đầu không gây đau đớn hay rối loạn chức năng. Khi khối u phát triển trên 5 cm, nó phá vỡ vỏ bọc thận, xâm lấn hệ thống đài bể thận gây chảy máu dẫn đến tiểu máu, đồng thời chèn ép dây thần kinh và cơ thắt lưng gây đau dữ dội. Khi bệnh nhân tự sờ thấy khối u, khối u đã chiếm trọn không gian ổ bụng. Thống kê lâm sàng cho thấy khoảng 30% bệnh nhân có đầy đủ 3 triệu chứng này đã bị di căn đến phổi hoặc xương.
Triệu chứng toàn thân và khuyến cáo
Bác sĩ Lin cho biết thêm: bệnh nhân ung thư thận giai đoạn tiến triển còn có thể sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ kéo dài vào buổi chiều, mệt mỏi kiệt sức và thiếu máu nặng. Tỷ lệ mắc ung thư thận đang tăng và trẻ hóa, nam giới chiếm tỷ lệ áp đảo do liên quan đến thói quen độc hại. Với ung thư thận giai đoạn muộn, bác sĩ áp dụng liệu pháp nhắm đích để ức chế khối u, sau đó phẫu thuật theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, điều trị giai đoạn cuối rất gian nan. Bác sĩ Lin nhấn mạnh: “Chìa khóa sống sót nằm hoàn toàn ở việc phát hiện sớm. Dữ liệu lâm sàng chứng minh tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân giai đoạn 1 và 2 có thể đạt trên 90%. Nhưng trường hợp ung thư giai đoạn cuối, di căn xa lại đã ngoài tuổi 60 như ông Vương thì thời gian tử vong có thể chỉ tính bằng tháng.”
Nhóm nguy cơ cao mắc ung thư thận
Ung thư thận thường tấn công các nhóm đối tượng sau:
- Người có lối sống độc hại: hút thuốc lá thường xuyên làm tăng gấp đôi nguy cơ; người thừa cân, béo phì do mỡ thừa làm thay đổi hormone và gây viêm mãn tính.
- Bệnh nhân mắc bệnh nền mãn tính: cao huyết áp, bệnh thận mãn tính hoặc suy thận đang chạy thận nhân tạo định kỳ.
- Người làm việc trong môi trường hóa chất: công nhân ngành sơn, in ấn, dệt nhuộm hoặc tiếp xúc lâu năm với kim loại nặng (chì, cadmium) và dung môi công nghiệp.
Bác sĩ Lin khuyến cáo người trên 40 tuổi hoặc thuộc các nhóm nguy cơ nên siêu âm bụng định kỳ hằng năm. Đây là cách rẻ tiền và hiệu quả để phát hiện khối u từ nhỏ. Đặc biệt, nếu thấy nước tiểu đổi màu hoặc đau mỏi thắt lưng kéo dài, cần đến bệnh viện chuyên khoa khám ngay.
