Cuối năm 2023, một người đàn ông 27 tuổi tên Tiểu Vương, sống tại Hàng Châu, Trung Quốc, đã tham gia kiểm tra sức khỏe định kỳ do công ty tổ chức. Các bác sĩ nhận thấy anh bị hôi miệng nặng, tình trạng kéo dài nhiều năm. Trước đó, khi nội soi dạ dày và đại tràng tại bệnh viện địa phương, anh được chẩn đoán viêm dạ dày mãn tính, có thể do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Tuy nhiên, Tiểu Vương không quá quan tâm vì nghĩ rằng hầu hết người lớn đều mắc phải. Anh chỉ mua hai tuýp kem đánh răng trực tuyến được quảng cáo có tác dụng điều trị HP.
Tình trạng trở nên tồi tệ hơn
Trong những năm gần đây, tình trạng của Tiểu Vương ngày càng xấu đi. Hơi thở của anh có mùi khó chịu, đau bụng khi tiếp xúc với không khí lạnh, và chỉ uống một lượng nhỏ rượu cũng gây đầy hơi và tiêu chảy. Khi đến bệnh viện kiểm tra kỹ hơn, bác sĩ tiến hành nội soi dạ dày và đại tràng để tìm nguyên nhân gốc rễ của chứng khó chịu kéo dài. Kết quả xét nghiệm cho thấy số lượng vi khuẩn HP vượt quá 1000 dpm (mức bình thường dưới 100 dpm), cho thấy tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng.
Phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm
Khi ống nội soi đi sâu vào dạ dày, bác sĩ phát hiện niêm mạc dạ dày của Tiểu Vương bị tổn thương nặng, loang lổ, trắng bệch và teo lại, với nhiều vùng dị sản ruột. Đặc biệt, có một tổn thương niêm mạc bất thường ở thành trước của hang vị dạ dày, được chẩn đoán ban đầu là ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Bác sĩ giải thích rằng các vùng sẹo này liên quan mật thiết đến vi khuẩn HP. May mắn thay, bác sĩ đã cắt bỏ thành công tổn thương kích thước 3x3 cm ở hang vị dạ dày. Kết quả giải phẫu bệnh xác nhận là ung thư biểu mô tuyến biệt hóa trung bình (giai đoạn sớm loại IIc).
Tiểu Vương rất sốc trước tình trạng của mình. Theo lời khuyên của bác sĩ, anh đã đưa cha mẹ, vợ và em gái đi xét nghiệm HP, và tất cả đều dương tính. Hiện cả gia đình đang tích cực điều trị nhiễm HP.
Mối liên hệ giữa HP và ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày là một khối u ác tính bắt nguồn từ biểu mô niêm mạc dạ dày, với tỷ lệ mắc bệnh cao trên toàn cầu. Mỗi năm, khoảng 1,2 triệu ca ung thư dạ dày mới được chẩn đoán trên thế giới. Tại Việt Nam, theo Globocan 2022, ung thư dạ dày đứng thứ 5 về tỷ lệ mắc mới (hơn 16.000 ca/năm) và thứ 3 về tỷ lệ tử vong (khoảng 13.000-15.000 ca/năm). Nhờ sử dụng rộng rãi nội soi dạ dày, tỷ lệ phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm đang dần tăng lên.
Người ta tin rằng ung thư dạ dày phát triển theo trình tự: niêm mạc dạ dày bình thường - viêm dạ dày mạn tính nông - viêm teo dạ dày - dị sản ruột - loạn sản - ung thư dạ dày. Cơ chế sinh bệnh liên quan đến bốn yếu tố chính:
- Di truyền: Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày có nguy cơ cao hơn.
- Nhiễm khuẩn Helicobacter pylori (HP): Đây là tác nhân gây ung thư nhóm 1 đối với ung thư dạ dày.
- Chế độ ăn uống: Ăn nhiều muối, thực phẩm mốc, hun khói, chiên rán, uống rượu và hút thuốc.
- Viêm dạ dày mãn tính: Viêm dạ dày mãn tính, polyp dạ dày, teo niêm mạc và dị sản ruột có thể tiến triển thành ung thư.
HP không nhất thiết dẫn đến ung thư, nhưng là yếu tố nguy cơ chính
Mặc dù nhiễm HP không nhất thiết dẫn đến ung thư dạ dày, nhưng phần lớn các trường hợp ung thư dạ dày có liên quan đến HP. Bác sĩ giải thích: Điều này có thể hiểu là điều kiện đủ nhưng không cần thiết. Nếu bạn có tiền sử gia đình, loét dạ dày tá tràng hoặc viêm dạ dày mãn tính, thuộc nhóm nguy cơ cao, thì HP là chất xúc tác, là tác nhân gây bệnh. Kiểm soát nhiễm HP là biện pháp quan trọng và khả thi nhất để phòng ngừa ung thư dạ dày.
