Ngồi khoanh chân lâu, thanh niên 19 tuổi bị liệt dây thần kinh, mắc hội chứng bàn chân rủ
Một trường hợp y tế đáng chú ý vừa được ghi nhận tại Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội, khi một thanh niên 19 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử chấn thương hay bệnh lý nền, bất ngờ phải nhập viện vì liệt dây thần kinh mác, dẫn đến hội chứng "bàn chân rủ". Nguyên nhân được xác định xuất phát từ thói quen ngồi khoanh chân kéo dài trong quá trình học tập và làm việc.
Triệu chứng từ nhẹ đến nghiêm trọng
Bệnh nhân nam cho biết, sau một thời gian dài duy trì tư thế ngồi khoanh chân, anh bắt đầu xuất hiện cảm giác tê bì ở vùng bàn chân trái. Ban đầu, triệu chứng này khá nhẹ, nhưng nhanh chóng tiến triển thành yếu cơ. Anh không thể gấp cổ chân trái, đầu gối khó nhấc cao khi di chuyển, dáng đi thay đổi rõ rệt với bàn chân quệt xuống đất. Điều này gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, ảnh hưởng đến học tập và tiềm ẩn nguy cơ chấn thương cao.
Kết quả điện cơ cho thấy tổn thương thần kinh mác sâu bên trái, dẫn đến chẩn đoán liệt dây thần kinh mác và hội chứng bàn chân rủ. Bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Kim Chung, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, giải thích: "Dây thần kinh mác có vai trò chi phối động tác gấp mu bàn chân và nghiêng trong bàn chân. Khi bị tổn thương, người bệnh không thể nâng bàn chân lên, phải nhấc cao gối khi đi, đây là biểu hiện điển hình của bàn chân rủ."
Nguyên nhân và phương pháp điều trị kết hợp
Theo y học hiện đại, nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là chèn ép dây thần kinh kéo dài, thường gặp ở những người có thói quen vắt chéo chân, ngồi khoanh chân hoặc nằm bất động lâu. Ngoài ra, bệnh lý cũng có thể xuất phát từ chấn thương vùng cẳng chân, đầu trên xương mác, sai khớp gối, tổn thương dây chằng, biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường, hoặc khối u chèn ép dây thần kinh.
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, tình trạng này thuộc phạm vi chứng tý hoặc nuy chứng, do khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc, khiến gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ. Tại khoa Y học cổ truyền, bệnh nhân được điều trị theo hướng kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, bao gồm:
- Sử dụng thuốc chống viêm và bổ sung vitamin nhóm B (B1, B6, B12).
- Châm cứu và điện châm để kích thích phục hồi thần kinh.
- Xoa bóp và bấm huyệt vùng cẳng chân, do cử nhân Hoàng Văn Hiện, điều dưỡng khoa Y học Cổ truyền, thực hiện.
- Sử dụng thuốc y học cổ truyền phù hợp với thể trạng người bệnh.
- Tập phục hồi chức năng để cải thiện khả năng vận động.
Hỗ trợ tâm lý và kết quả khả quan
Không chỉ tập trung vào điều trị thể chất, đội ngũ y bác sĩ và điều dưỡng còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân. Khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện lo lắng và tự ti do dáng đi bất thường. Sau quá trình được động viên và tư vấn, tinh thần của anh đã ổn định, hợp tác tốt với phác đồ điều trị.
Sau khoảng gần 2 tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân hết tê bì chân trái, không còn phải nhấc cao gối khi đi. Biên độ gấp cổ chân đạt khoảng 15 độ, gần tương đương với chân lành, và anh đã có thể chạy đoạn ngắn. Đây là một tiến bộ đáng khích lệ trong quá trình phục hồi.
Khuyến cáo phòng tránh từ chuyên gia
Các bác sĩ y học cổ truyền khuyến cáo, thói quen ngồi vắt chân hoặc khoanh chân lâu không chỉ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu mà còn có thể gây chèn ép dây thần kinh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp trên. Để phòng tránh, người dân cần:
- Hạn chế ngồi vắt chéo chân hoặc khoanh chân trong thời gian dài.
- Thay đổi tư thế thường xuyên khi ngồi học, làm việc để giảm áp lực lên các dây thần kinh.
- Tăng cường vận động và tập luyện nhẹ nhàng để duy trì sức khỏe cơ xương khớp.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như tê bì hoặc yếu cơ kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm. Trường hợp này là lời cảnh tỉnh cho nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, về tầm quan trọng của việc duy trì tư thế ngồi đúng trong sinh hoạt hàng ngày.
