Người dân đổ xô đi tiêm vaccine não mô cầu sau ca tử vong, bác sĩ cảnh báo nguy cơ
Lo ngại về bệnh viêm não mô cầu sau một ca tử vong gần đây, người dân trên cả nước đang ùn ùn đến các trung tâm tiêm chủng để phòng ngừa. Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trong tuần qua, lượt người đến tiêm vaccine não mô cầu tại gần 260 trung tâm VNVC trên toàn quốc đã tăng mạnh, gần 100% so với thời điểm trước đó.
Đa dạng đối tượng tiêm phòng và tình huống thực tế
Người tiêm phòng đa dạng ở mọi độ tuổi, từ trẻ nhỏ đến thanh thiếu niên, người cao tuổi, và cả phụ nữ chuẩn bị mang thai. Ngoài những người tiêm lần đầu, nhiều người dân cũng chủ động tiêm bổ sung các loại vaccine não mô cầu thế hệ mới để phòng ngừa các nhóm huyết thanh nguy hiểm như B và ACYW.
Một trường hợp điển hình là chị T.N, người đã mất 3 tiếng di chuyển bằng tàu thủy từ đặc khu Phú Quốc để đưa con gái đến VNVC Châu Thành, An Giang, tiêm vaccine não mô cầu nhóm B. Chị chia sẻ: "Con tôi đã 11 tháng tuổi nhưng chưa được tiêm vaccine. Tại địa phương, một số loại vaccine không sẵn có nên tôi đưa con thẳng về An Giang để yên tâm tiêm phòng." Chị N. bày tỏ lo lắng: "Thấy thông tin một bé gái 11 tuổi tử vong do não mô cầu, gia đình rất hoang mang. Bệnh này diễn biến nhanh, nên tôi quyết định cho con đi tiêm ngay để có vaccine phòng bệnh."
Bệnh não mô cầu: Nguy hiểm và phức tạp
Theo bác sĩ Chính, bệnh do não mô cầu diễn tiến cực kỳ nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, do đó còn được gọi là "bệnh tử trong 24 giờ". Đáng lo ngại, bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có thể nhiễm vi khuẩn này, với nhóm nguy cơ cao bao gồm trẻ nhỏ, học sinh-sinh viên, thanh thiếu niên, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy giảm.
Bệnh không chỉ nguy hiểm bởi tốc độ tiến triển mà còn đặc biệt phức tạp do sự lưu hành đồng thời của nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh. Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn tuổi cũng đang chủ động tiêm phòng để bảo vệ bản thân.
Khuyến cáo 5 biện pháp phòng ngừa quan trọng
Để chủ động bảo vệ bản thân và cộng đồng trước căn bệnh nguy hiểm này, bác sĩ Bạch Thị Chính khuyến nghị 5 biện pháp phòng ngừa quan trọng:
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với người bệnh: Não mô cầu lây lan âm thầm nhưng nhanh chóng, đặc biệt tại các môi trường tập trung đông người như trường học, ký túc xá, khu vui chơi. Khi có người nghi nhiễm, cần giữ khoảng cách, đeo khẩu trang và rửa tay bằng xà phòng.
- Nâng cao sức đề kháng: Trong dân số, có từ 10-20% người lành mang vi khuẩn không biểu hiện triệu chứng, con số này tăng đến 50% trong các vụ dịch. Duy trì thể trạng tốt giúp kiểm soát nguy cơ tiến triển nặng khi nhiễm bệnh.
- Đến ngay bệnh viện khi nghi ngờ mắc bệnh: Bệnh có thể diễn tiến tối cấp và gây tử vong nhanh. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, co giật, cứng cổ. Ở trẻ sơ sinh, cần lưu ý thóp phồng, li bì, bỏ bú.
- Tiêm kết hợp vaccine để bao phủ toàn diện: WHO và Bộ Y tế khuyến cáo tiêm chủng là giải pháp hiệu quả nhất. Vi khuẩn có 12 nhóm huyết thanh, với 6 nhóm A, B, C, W, Y, X chiếm 90% ca mắc toàn cầu. Tại Việt Nam, nên tiếp cận theo hướng bao phủ đa nhóm thay vì tiêm đơn lẻ.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Súc miệng bằng nước muối sinh lý, đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, vệ sinh nhà cửa thông thoáng. Với trẻ nhỏ, cần ngâm đồ chơi trong dung dịch diệt khuẩn và tránh khói thuốc lá.
Bác sĩ Chính nhấn mạnh: "Với những người đã từng tiêm vaccine thế hệ trước, có thể tiêm bổ sung vaccine thế hệ mới để mở rộng khả năng bảo vệ. Quan trọng là tiêm sớm và tuân thủ đầy đủ phác đồ để đạt hiệu quả tối ưu."
