Người bệnh tim có nên từ bỏ cà phê? Chuyên gia tim mạch giải đáp
Cà phê là thức uống quen thuộc của hàng triệu người Việt Nam mỗi sáng, mang lại sự tỉnh táo và cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, đối với những người mắc bệnh tim mạch hay tăng huyết áp, việc sử dụng cà phê thường trở thành một vấn đề đáng lo ngại. Nhiều bệnh nhân thắc mắc liệu họ có cần phải từ bỏ thói quen này hoàn toàn hay không.
Tác động của caffeine đến sức khỏe tim mạch
Theo GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch tại Bệnh viện 19-8 thuộc Bộ Công an, caffeine trong cà phê là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo và giảm mệt mỏi. Ông cũng duy trì thói quen uống cà phê buổi sáng vì cảm giác thoải mái sau khi thưởng thức một ly vừa phải. Tuy nhiên, caffeine có thể gây ra các tác dụng phụ như tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn hoặc khó ngủ ở một số người nhạy cảm.
Giáo sư Hùng nhấn mạnh rằng điều quan trọng là phân biệt giữa tác động sinh lý ngắn hạn và nguy cơ bệnh tim mạch lâu dài. Đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê ở mức vừa phải được xem là an toàn cho tim. Tuy nhiên, phản ứng với caffeine khác nhau tùy theo cơ địa, bệnh nền và thuốc đang sử dụng của từng cá nhân.
Nhóm người cần thận trọng khi uống cà phê
Một trong những lo ngại phổ biến là cà phê có thể làm tăng huyết áp. Trên thực tế, caffeine có thể khiến huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn, đặc biệt ở những người ít uống cà phê. Nhưng ở những người uống thường xuyên, cơ thể thường thích nghi và mức tăng này không kéo dài. Trong thực hành lâm sàng, Giáo sư Hùng khuyên bệnh nhân không nên đánh giá tình trạng huyết áp chỉ dựa trên một lần đo ngay sau khi uống cà phê, mà cần theo dõi trong điều kiện ổn định.
Có những nhóm người cần đặc biệt thận trọng hơn, bao gồm:
- Người tăng huyết áp chưa được kiểm soát tốt.
- Người rất nhạy cảm với caffeine.
- Người xuất hiện rõ các triệu chứng như hồi hộp, tim đập nhanh, khó chịu sau khi uống cà phê.
Với các trường hợp này, bệnh nhân nên giảm lượng dùng, theo dõi phản ứng của cơ thể và trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị thay vì tự áp dụng lời khuyên chung trên mạng.
Bằng chứng khoa học mới và nguyên tắc uống cà phê an toàn
Trong nhiều năm, cà phê từng bị xem là nguyên nhân gây loạn nhịp tim. Tuy nhiên, các nghiên cứu lớn trong thập niên gần đây lại mang đến góc nhìn khác. Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên mang tên DECAF, công bố tại Hội nghị Khoa học Tim mạch Mỹ cuối năm 2025, cho thấy ở những người có thói quen uống cà phê và bị rung nhĩ, nhóm tiếp tục duy trì trung bình khoảng một ly mỗi ngày sau điều trị kiểm soát nhịp tim lại có tỷ lệ tái phát bệnh thấp hơn so với nhóm kiêng hoàn toàn.
Giáo sư Hùng nhận định rằng kết quả này cho thấy cà phê không còn có thể bị coi là 'thủ phạm mặc định' của rối loạn nhịp tim. Từ bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tế, ông khuyến cáo 3 nguyên tắc đơn giản cho bệnh nhân khi sử dụng cà phê:
- Người mắc bệnh tim nên uống ở mức vừa phải, khoảng 2-3 ly mỗi ngày. Với đa số người trưởng thành, tổng lượng caffeine không nên vượt quá 400mg/ngày, tương đương không quá 6 ly espresso tiêu chuẩn nguyên chất.
- Người mắc bệnh tim mạch và huyết áp nên uống vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, tránh dùng muộn gây mất ngủ, vì giấc ngủ kém có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch.
- Hạn chế đường, kem béo và các chất thêm vào khác, vì chính những thành phần này mới góp phần làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, thừa cân, từ đó ảnh hưởng đến tim.
Quan trọng hơn cả, mỗi người cần lắng nghe phản ứng của cơ thể mình. Nếu sau khi uống cà phê xuất hiện hồi hộp, khó chịu kéo dài, bạn nên cân nhắc giảm liều hoặc trao đổi với bác sĩ để có hướng dẫn phù hợp.
